کتاب پدرو پارامو

کتاب پدرو پارامو (Pedro Paramo)، نوشته خوآن رولفو و ترجمه کاوه میرعباسی، داستانی فشرده، تاریک و پر از صداهای سرگردان از روستایی فراموش‌شده به نام کومالاست. رولفو در این اثر، جهان روستایی مکزیک، خشونت، گناه، تنهایی و مرگ را در هم می‌تند. داستان با سفر مردی به‌دنبال پدر غایبش، پدرو پارامو، آغاز می‌شود و کم‌کم به خاطره‌ها، گورها و اعتراف‌های ناتمام گره می‌خورد. ساختار تکه‌تکه، گفت‌وگوهای درهم و حضور مردگان در کنار زندگان فضای خاصی به اثر بخشیده است. نشر ماهی در سال ۱۳۹۷ این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پدرو پارامو اثر خوآن رولفو

کتاب پدرو پارامو اثری از خوآن رولفو است که در فضایی روستایی و وهم‌آلود می‌گذرد و از همان سطرهای آغازین خواننده را به کومالا، یک آبادی سوخته و متروک، پرتاب می‌کند. راوی اول‌شخص، خوآن پرثیادو، بنا به وصیت مادرش راهی کومالا می‌شود تا پدرش، زمیندار قدرتمندی به نام پدرو پارامو، را پیدا کند و «حق» ازیادرفته‌ی خانواده را طلب کند، اما خیلی زود معلوم می‌شود که پدر سال‌هاست مرده و خود روستا بیشتر به گورستانی پر از صدا و خاطره شبیه است تا جایی زنده.

در کتاب پدرو پارامو مرز میان زندگی و مرگ، گذشته و حال و خواب و بیداری مدام جابه‌جا می‌شود. صداها از دل دیوارها، از زیر خاک، از اتاق‌های تاریک و از ذهن شخصیت‌ها برمی‌خیزند. اعتراف‌های کشیش، خاطرات دامیانا، دونیا ادوبیخس، میگل پارامو و دیگران تکه‌تکه کنار هم می‌نشینند و تصویری از مردی می‌سازند که «به کینه زنده است» و روستایی که زیر سایه‌ی او و گناهانش خشک شده است.

خوآن رولفو در این کتاب با حذف توضیح‌های مستقیم، پرش‌های زمانی ناگهانی، تغییر زاویه‌ی دید و تکیه‌بر گفت‌وگوها، داستانی فشرده و متراکم ساخته است که خواننده باید خودش جاهای خالی آن را پر کند. کتاب پدرو پارامو جهانی را نشان می‌دهد که در آن عشق‌های ناکام، خشونت، فقر، ایمان لرزان و امیدهای بربادرفته در هم تنیده شده‌اند و کومالا به «وادی اشک‌ها» بدل شده است؛ جایی که مردگان هنوز حرف می‌زنند و زنده‌ها در میان پژواک‌ها گم می‌شوند.

خلاصه داستان پدرو پارامو

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

کتاب پدرو پارامو از سفر خوآن پرثیادو به کومالا شروع می‌شود؛ سفری که به وصیت مادرش و برای دیدن پدر غایبش، پدرو پارامو، انجام می‌شود. او با امید گرفتن «حق» مادرش راه می‌افتد، اما در همان ابتدای راه می‌فهمد پدر سال‌ها پیش مرده و کومالا تقریباً خالی از سکنه است. هرچه بیشتر در روستا پیش می‌رود، با صداها، اعتراف‌ها و خاطرات کسانی روبه‌رو می‌شود که بسیاری‌شان دیگر زنده نیستند.

داستان میان زمان‌ها و صداهای مختلف می‌چرخد: کودکی پدرو، عشق وسواس‌گونه‌اش به سوسانا، ازدواج حساب‌شده با دولورس، مرگ میگل پارامو، کشمکش با کشیش رنتریا و سرنوشت کسانی که زیر سلطه‌ی او زندگی کرده‌اند. کومالا به‌تدریج چهره‌ی جایی را پیدا می‌کند که در آن گناه، خشونت، بی‌عدالتی و سکوت روی هم انباشته شده‌اند و حالا فقط پژواکشان باقی مانده است. محور اصلی کتاب رابطه‌ی قدرت و گناه است و اینکه چگونه یک نفر و یک خاندان می‌توانند سرنوشت یک آبادی را برای همیشه تغییر دهند.

چرا باید کتاب پدرو پارامو را بخوانیم؟

خواندن کتاب پدرو پارامو فرصتی است برای ورود به جهانی که در آن مرز میان مرگ و زندگی گسسته می‌شود و صداها از خاک و حافظه برمی‌خیزند. این کتاب تجربه‌ای متفاوت از روایت تکه‌تکه، گفت‌وگوهای پررمزوراز و فضایی است که هم‌زمان اسطوره‌ای، روستایی و بسیار شخصی به نظر می‌رسد. این اثر برای کسانی که به ساختارهای غیرخطی و فضاهای وهم‌آلود علاقه‌مندند، مناسب است.

خواندن کتاب پدرو پارامو را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب پدرو پارامو به کسانی پیشنهاد می‌شود که به رمان‌های فضا‌محور، داستان‌های چندصدایی و کاوش در تنهایی، گناه و مرگ علاقه‌مندند. همچنین به خوانندگانی پیشنهاد می‌شود که دوست دارند با متنی فشرده و پرجزئیات درگیر شوند و از کنارهم‌گذاشتن تکه‌های روایت لذت ببرند.

درباره خوآن رولفو

خوآن رولفو (۱۹۱۸‌ـ‌۱۹۸۶)، نویسنده‌ی برجسته‌ی مکزیکی، با وجود اینکه تنها دو اثر اصلی، مجموعه‌داستان دشت در آتش (۱۹۵۳) و رمان پدرو پارامو (۱۹۵۵)، را منتشر کرد، از تأثیرگذارترین چهره‌های ادبیات آمریکای لاتین در سده‌ی بیستم به شمار می‌آید. نوآوری‌های روایی او تأثیری عمیق بر نسل‌های بعدی نویسندگان اسپانیایی‌زبان، از جمله گابریل گارسیا مارکز، ماریو بارگاس یوسا و کارلوس فوئنتس، گذاشت.

رولفو دوران کودکی خود را در منطقه‌ای روستایی در مکزیک سپری کرد و از نزدیک شاهد پیامدهای خونبار جنگ کریسترو در سال‌های ۱۹۲۶ تا ۱۹۲۹ بود. این رویدادها خانواده‌ی او را که از زمینداران مرفه بودند، با مشکلات اقتصادی جدی روبه‌رو کرد. او تحصیلات دانشگاهی نداشت و به‌صورت خودآموخته پرورش یافت. از سال ۱۹۳۳ در مکزیکوسیتی ساکن شد و در کنار فعالیت‌های ادبی، به فیلمنامه‌نویسی برای سینما و تلویزیون نیز پرداخت. رولفو در سال ۱۹۸۳ موفق به دریافت جایزه‌ی معتبر شاهزاده آستوریاس شد.

داستان‌های دشت در آتش تصویری تکان‌دهنده از خشونت، فقر و انزوای زندگی روستایی در مکزیک ارائه می‌کنند. رولفو در این مجموعه از شیوه‌هایی بهره گرفت که بعدها به عناصر شاخص رمان نوین آمریکای لاتین تبدیل شدند؛ از جمله تک‌گویی درونی، جریان سیال ذهن، گسست‌های زمانی و تغییر زاویه‌ی دید.

شاهکار او، پدرو پارامو، داستانی پیچیده و چندلایه از جهانی میان زندگی و مرگ است؛ جهانی که در آن خاطره، رؤیا و واقعیت در هم می‌آمیزند. این رمان با نثری فشرده و ایجاز کم‌نظیر، خواننده را وادار می‌کند تا از خلال سکوت‌ها، روایت‌های پراکنده و صحنه‌های گسسته، معنای داستان را خود بازسازی کند. پدرو پارامو که از آثار بنیادین ادبیات آمریکای لاتین به شمار می‌رود، با مضامینی چون تنهایی، سرنوشت، مرگ و حافظه پیوندی عمیق دارد و از مهم‌ترین پیشگامان رئالیسم جادویی محسوب می‌شود.

چه نسخه‌های دیگری از این کتاب در ایران منتشر شده است؟

نشر چلچله با ترجمه‌ی کیومرث پارسای و نشر فردا، نشر آفرینگان و نشر ققنوس با ترجمه‌ی احمد گلشیری در سال‌های مختلف این کتاب را منتشر کرده‌اند.

بخشی از کتاب پدرو پارامو

«آبی که از شیروانی‌ها می‌چکید ماسهٔ حیاط را گود می‌انداخت: پُلُق‌پُلُق، و باز پُلُق، وسط یک برگ درخت غار که در شکاف بین آجرها روییده بود و شتابان پیچ وتاب می‌خورد. طوفان آرام گرفته بود. حالا گهگاه نسیمی شاخه‌های درخت انار را می‌جنباند و از آن‌ها باران سنگینی فرومی‌باراند که قطره‌های درخشانش بر زمین نقش می‌زد و بی‌درنگ کدر می‌شد. مرغ‌های تنگ هم، که به نظر می‌رسید هنوز خوابند، ناغافل بال‌هایشان را می‌تکاندند، به حیاط می‌آمدند و تُندتُند به کرم‌هایی نوک می‌زدند که باران از دل خاک بیرونشان انداخته بود. با عقب‌نشستن ابرها، خورشید بر سنگ‌ها نور می‌افشاند، تمام رنگ‌ها را زنده می‌کرد، آب زمین را می‌نوشید و با برق‌انداختن برگ‌هایی که باد به بازی‌شان گرفته بود، خود باد را نیز به بازی می‌گرفت.»