خورخه ‌لوئیس بورخس

«خورخه فرانسیسکو ایزیدور لوئیس بورخس آکودو» معروف به خورخه لوئيس بورخس (۱۹۸۶-۱۸۹۹)، شاعر، مترجم و نویسنده آرژانتینی و از چهره‌های سرشناس ادبیات آمریکای لاتین است. بورخس بیشتر به سبب مجموعه داستان‌های کوتاهش که گاه از آن به نام «هزارتوی بورخس» یاد می‌شود، شناخته می‌شود. بورخس در داستان‌هایش درونمایه‌ای از فلسفه، اسطوره و دین را در فضایی گاه فانتزی و رمزآلود می‌آفریند.


خورخه لوئیس بورخس، در یک خانواده تحصیلکرده از طبقه متوسط جامعه در حومه بوئنوس آیرس به دنیا آمد. بورخس در ۹ سالگی داستان «شاهزاده خوشبخت» اسکاروایلد را به اسپانیایی ترجمه کرد. دوستان بورخس فکر می‌کردند، این پدر وی بوده است که این ترجمه را انجام داده است. بورخس نوجوان در کودکی دو زبان اسپانیایی و انگلیسی را به خوبی می‌دانست و کتابخانه خانوادگی آنها با بیش از هزار جلد کتاب، الهام‌بخش دانش ادبی او در بزرگسالی بود.


خانواده بورخس در دوران کودکی او و در طول جنگ جهانی اول، سفرهای زیادی در سرتاسر اروپا از جمله سوئیس و اسپانیا داشتند و زمانی که به آرژانتین برگشتند، بورخس جوان چاپ مقاله‌ها و اشعارش را در مجلات ادبی آرژانتین آغاز کرد. از میانه دهه ۱۹۳۰ میلادی، داستان‌های کوتاه بورخس به اوج درونمایه‌های فلسفی که از هایدگر و سارتر الهام می‌گرفت رسید. اما دهه ۱۹۵۰ تا ۱۹۷۰ زمان شهرت و شکوفایی کاری بورخس به عنوان نویسنده و استاد ادبیات بود. او در همین سال‌ها به نوشتن نمایشنامه روی آورد. اما بورخس هنوز در خارج از آرژانتین شناخته شده نبود. در سال ۱۹۶۱ زمانی که به همراه ساموئل بکت، به طور مشترک جایزه بین‌المللی پریکس را برد، بورخس در جهان انگلیسی‌زبان مطرح شد. آثارش به زبان انگلیسی ترجمه شد و در دانشگاه‌های آمریکا، به عنوان سخنران یا استاد مدعو، از او دعوت شد.


بورخس در سن ۵۵ سالگی به طور کامل کور شد و چون هیچگاه خط بریل را نیاموخت، دیگر نمی‌توانست چیزی بخواند. بسیاری باور دارند، این اتفاق موجب آفرینش‌های خلاقانه او در نمادسازی‌های ادبی شد.


بورخس در سال‌های پایانی عمر سفرهای زیادی انجام داد و ماه‌های واپسین زندگی‌اش را در ژنو سوئیس سپری کرد. خورخه لوئیس بورخس سرانجام در اثر سرطان کبد در سن ۸۶ سالگی درگذشت و در همین شهر به خاک سپرده شد.


down