کتاب اولریکا و هشت داستان دیگر

کتاب اولریکا و هشت داستان دیگر نوشته خورخه لوئیس بورخس، ترجمه کاوه میرعباسی و مجموعه‌ای از ۹ داستان کوتاه است که نشر ماهی آن را منتشر کرده است (چاپ نهم: ۱۴۰۴). این کتاب گزیده‌ای از دو مجموعه‌ی «شن» و «گزارش برودی» است و داستان‌هایی را کنار هم قرار داده که در آن‌ها عشق، مرگ، ایمان، خشونت، حافظه و فریب مطرح شده است. مترجم در مقدمه توضیح داده است که اغلب این داستان‌ها برای نخستین‌بار از زبان اصلی (اسپانیایی) به پارسی برگردانده شده و پانوشت‌ها نیز به قلم اوست. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اولریکا و هشت داستان دیگر اثر خورخه لوئیس بورخس

کتاب اولریکا و هشت داستان دیگر مجموعه‌ای از داستان‌های متأخر خورخه لوئیس بورخس است که از دو کتاب «شن» (El libro de arena) و «گزارش برودی» (El Informe de brodie) انتخاب شده‌اند. کاوه میرعباسی توضیح داده است که شش داستان نخست از «شن» و سه داستان پایانی از «گزارش برودی» آمده‌اند و تنها یک داستان پیش‌تر ترجمه شده است. در این کتاب با طیفی متنوع از فضاها و صداهای روایی مواجه می‌شوید؛ از یورکِ برفی و مهمان‌خانه‌های شمال انگلستان در داستان «اولریکا» گرفته است تا بیابان‌ها و فرقه‌های مسیحی در داستان «فرقه‌ی سی».

داستان‌هایی مانند «خدعه‌ی جنگی»، «ابلینو اردوندو» و «جدّه» مخاطب را به دانشگاه‌های آمریکا، مونته‌ویدئوی قرن نوزدهم و خانه‌ای ساده در بوئنوس‌آیرس می‌برند. سیاست، ترور، حافظه‌ی خانوادگی و پیری در این داستان‌ها در هم تنیده شده‌اند. داستان‌های کوتاه کتاب اولریکا و هشت داستان دیگر ترکیبی از ارجاعات ادبی، تاریخ، الهیات، اسطوره و زندگی روزمره هستند. راویان این داستان‌ها گاهی پژوهشگرانی وسواس‌مند هستند که دست‌نوشته‌ای لاتین یا متن فراموش‌شده‌ای را نقل می‌کنند و گاه مردانی عادی که در کافه‌ای یا اتاقی محقر، شبی را به یاد می‌آورند که در آن عشق، خشونت یا مرگ برایشان معنایی تازه پیدا کرده است.

خلاصه کتاب اولریکا و هشت داستان دیگر

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از برخی داستان‌ها را فاش می‌کند!

هر داستان بر محور یک لحظه‌ی حاد یا کشف درونی بنا شده است. در داستان «اولریکا» راوی کلمبیایی در یورک با زنی نروژی شبی کوتاه را تجربه می‌کند که برای او به آخرین پیوند عاشقانه و رویارویی با مفهوم رؤیا و ابدیت بدل می‌شود. داستان «فرقه‌ی سی» به‌شکل گزارشی لاتین، آیینی مسیحی را تصویر می‌کند که در آن یهودا و مسیح هم‌ارز دانسته می‌شوند و مصلوب‌شدن داوطلبانه به اوج ایمان تبدیل شده است.

در داستان «شب عطیه‌ها» مردی در کافه شبی را به یاد می‌آورد که در آن عشق و مرگ را شناخت و از آن پس نمی‌داند خاطره‌ی رویداد را به یاد می‌آورد یا خاطره‌ی کلماتی را که برای روایتش ساخته است. داستان «اوندر» جست‌وجوی شاعری اسکاندیناویایی برای یافتن کلمه‌ای واحد است که همه‌ی تجربه‌ها را در خود جمع کند. در داستان‌های دیگر موضوعاتی همچون فریب فکری، ترور سیاسی، قهرمانی‌های فراموش‌شده و فرسودگی حافظه‌ی فردی و جمعی دنبال شده است.

چرا باید کتاب اولریکا و هشت داستان دیگر را بخوانیم؟

مجموعه داستان کوتاه اولریکا و هشت داستان دیگر به عشق، خشونت، ایمان، سیاست و پیری پرداخته است. خواننده در هر داستان با موقعیتی روبه‌رو می‌شود که در آن یک تصمیم، یک کلمه یا یک شبْ معنای زندگی شخصیت‌ها را دگرگون می‌کند و درعین‌حال پرسش‌هایی را درباره‌ی حافظه، عدالت، قهرمانی و حقیقت پیش می‌کشد.

خواندن کتاب اولریکا و هشت داستان دیگر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دوستداران ادبیات داستانی قرن ۲۰ آرژانتین و قالب داستان کوتاه، آمیخته با تاریخ و اسطوره و الهیات و تأمل، پیشنهاد می‌شود. افرادی که دوست دارند درباره‌ی حافظه، مرگ، عشق و خشونت در ادبیات داستانی بخوانند، از این کتاب بهره خواهند برد.

درباره خورخه لوئیس بورخس

خورخه لوئیس بورخس (Jorge Luis Borges) سخن‌سرای معاصر آرژانتینی، داستان‌نویس و ادیب نامدار جهان بوده است که در سال ۱۸۹۹ به دنیا آمد و در سال ۱۹۸۶ میلادی درگذشت. او در زمره‌ی برجسته‌ترین قلم‌به‌دستان آمریکای لاتین جای داشت که به‌عنوان یکی از ستون‌های اصلی ادبیات اسپانیایی‌زبان و ملل شناخته می‌شود. آثاری که این نویسنده در دهه‌ی ۱۹۴۰ به چاپ رساند، عمدتاً داستان‌های کوتاهی را شامل می‌شدند که از مجرای مفاهیمی همچون خواب‌ها، دالان‌های هزارتو، دغدغه‌های فلسفی، کتابخانه‌ها، آینه‌ها، نویسندگان خیالی و افسانه‌های اساطیری به یکدیگر پیوند می‌خوردند.

نوشته‌های خورخه لوئیس بورخس نه‌تنها مایه‌ی غنای ادبیات فلسفی و گونه‌ی فانتزی شد، بلکه شماری از صاحب‌نظران او را پیش‌قراول و بنیان‌گذار جریان رئالیسم جادویی در پهنه‌ی ادبیات سده‌ی بیستم آمریکای لاتین قلمداد می‌کنند. او در سروده‌های سال‌های پایانی زندگی خویش با پیشوایان اندیشه و فرهنگ نظیر اسپینوزا، کامو و ویرژیل به واگویه و پیوند ذهنی پرداخت؛ هرچند که آوازه‌ی جهانی این نویسنده اساساً از مهارت بی‌بدیلش در خلق داستان کوتاه سرچشمه گرفت.

مجموعه‌ی «داستان» (۱۹۴۴) که از مشهورترین کتاب‌های خورخه لوئیس بورخس به شمار می‌رود، گلچینی از داستان‌های کوتاه او به‌گزینش شخص او را در خود گنجانده است. این آفرینش‌گر ادبی قریب به سه دهه به‌طور مداوم در لیست نامزدهای تصاحب جایزه‌ی نوبل ادبیات قرار داشت. او را می‌توان از انگشت‌شمار نوابغ دنیای کتاب دانست که برخلاف دیگران بیشترین تمرکز و وفاداری خود را معطوف به قالب داستان کوتاه کرد.

از میراث مکتوب برجای‌مانده از خورخه لوئیس بورخس می‌توان اشاره کرد به کتاب‌های «تاریخ جهانی بدنامی»، «مترجمان هزارویک‌شب»، «بیوه‌ی چینگ، دزد دریایی»، «رز زرد»، «شن» و «گزارش برودی».

جوایز و افتخارات نویسنده

خورخه لوئیس بورخس جوایز و نشان‌های مهمی را از دانشگاه‌ها و دولت‌های گوناگون در کشورهای مختلف دریافت کرد. او در سال ۱۹۶۱ جایزه‌ی فورمنتور (Formentor Prize) را به‌طور مشترک با ساموئل بکت دریافت کرد؛ رویدادی که سرآغاز شهرت و آوازه‌ی او در سراسر جهان غرب شد. این نویسنده در دهه‌ی ۱۹۶۰ نشان عالی هنر و ادب فرانسه (رتبه‌ی فرمانده) را از دولت این کشور دریافت کرد و به‌عنوان شوالیه‌ی افتخاری فرمانده‌ی نشان امپراتوری بریتانیا (KBE) منصوب شد.

خورخه لوئیس بورخس در سال ۱۹۷۱ جایزه‌ی اورشلیم و در سال ۱۹۸۰ جایزه‌ی میگل د سروانتس را از آن خود کرد. با وجود آنکه او سال‌های متمادی و پی‌درپی نامزد شده بود، هرگز موفق به دریافت جایزه‌ی نوبل ادبیات نشد. گمانه‌زنی‌هایی وجود دارد مبنی بر اینکه بورخس پس از پذیرش نشان افتخار از سوی حکومت دیکتاتوری نظامی آگوستو پینوشه در شیلی، از چرخه‌ی دریافت‌کنندگان این جایزه کنار گذاشته شده بود.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره نویسنده

سایت بی‌بی‌سی انگلیسی: خورخه لوئیس بورخس به درآمیختن واقعیت و خیال شهرت داشت، اما آیا آثار این نویسنده‌ی آرژانتینی در آزمون زمان سربلند بیرون می‌آیند؟ بی‌بی‌سی نیوز، ۳۰ سال پس از درگذشت او، از نویسندگان هم‌وطن آرژانتینی‌اش خواست تا نقل‌قولِ محبوب خود از بورخس را انتخاب کنند و توضیح دهند که چرا امروزه نیز باید به خواندن آثار بورخس ادامه دهیم.

درباره کاوه میرعباسی؛ مترجم کتاب

کاوه میرعباسی مترجم و نویسنده‌ای معاصر است که تولد او به سال ۱۳۳۴ بازمی‌گردد. او که تحصیلات آکادمیک خود را در رشته‌های کارگردانی سینما و زبان اسپانیایی به سرانجام رسانده، کارنامه‌ی پرباری شامل برگردانِ بیش از ۴۰ عنوان کتاب و مجموعه‌ داستان از غول‌های ادبی جهان همچون کارلوس فوئنتس، خورخه لوئیس بورخس، گابریل گارسیا مارکز و ماریو بارگاس یوسا را از خود بر جای گذاشته است. میرعباسی توانایی ترجمه از سه زبان انگلیسی، فرانسوی و اسپانیایی را داراست. قدم‌گذاشتن او به این عرصه به نوجوانی‌اش بازمی‌گردد. برگردان او از مجموعه‌ی «افسانه‌های ملل» در ۱۴سالگی‌اش توسط انتشارات امیرکبیر منتشر شد.

این مترجم برای ادامه‌ی تحصیل راهی فرانسه، رومانی و اسپانیا شد و پس از سال‌ها اقامت در خارج از ایران، در اوایل دهه‌ی ۱۳۶۰ به میهن بازگشت. او روند کار خود را با ترجمه‌ی دوره‌ی جدید آثار آگوست استریندبرگ در مجموعه‌ی «نسل قلم» پی گرفت و رمان «سایه‌ی گیوتین» را به‌عنوان اولین تجربه در عرصه‌ی ترجمه‌ی رمان ثبت کرد. در میان آثار بی‌شمارِ ترجمه‌شده توسط کاوه میرعباسی، عناوینی همچون «خاطره‌ی دلبرکان غمگین من» و «زنده‌ام که روایت کنم» از گابریل گارسیا مارکز، «نادیا» از آندره برتون، «سر هیدرا» از کارلوس فوئنتس، «کمدی الهی» از دانته آلیگیری و «اولریکا و هشت داستان دیگر» از خورخه لوئیس بورخس به چشم می‌خورد.

کاوه میرعباسی، علاوه‌بر فعالیت در حوزه‌ی ترجمه، آثاری را نیز به رشته‌ی تحریر درآورده است که رمان «پایان خوش ناتمام»، مجموعه‌ داستان «هفت روز نحس» و رمان جنایی‌ـ‌معماییِ «هفت‌گانه‌ی سودابه» در زمره‌ی آن‌ها جای دارند. این نویسنده در برهه‌ای از فعالیت حرفه‌ای خویش، در واکنش به آنچه «ممیزی‌های نامعقول» قلمداد می‌کرد، برای مدتی دست از کار ترجمه کشید و خانه‌نشینی پیشه کرد.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب اولریکا و هشت داستان دیگر منتشر شده است؟

اول‍ری‍ک‍ا و ه‍ش‍ت‌ داس‍ت‍ان‌ دی‍گ‍ر با ت‍رج‍م‍ه‌‌ی ک‍اوه‌ م‍ی‍رع‍ب‍اس‍ی‌ توسط نشر ب‍اغ‌ ن‍و و در سال ۱۳۸۰ منتشر شده است.

بخشی از کتاب اولریکا و هشت داستان دیگر

«هنری جیمز، که به‌واسطهٔ خانم فیگروا، یکی از دو قهرمان مؤنث داستانم، با آثارش آشنا شدم، احتمالا این ماجرا را می‌پسندید. لابد بیش از صد صفحه به این داستان اختصاص می‌داد، مملو از کنایات طعنه‌آمیز و توصیفات لطیف، و آراسته به گفت‌وگوهایی پیچیده و پرابهام که در نهایت وسواس ساخته وپرداخته شده بود. هیچ بعید نبود به بعضی رویدادها حال وهوایی شورانگیز و پراحساس ببخشد. اصل موضوع با عوض‌شدن مکان داستان تغییر نمی‌یابد: لندن یا بوستون. وقایع در بوئنوس‌آیرس رخ دادند و من هم خیال ندارم در واقعیت دست ببرم. به شرح خلاصهٔ ماجرا اکتفا می‌کنم، زیرا تشریح تحول آهستهٔ آن و توصیف محیط اعیانی‌اش با شیوهٔ داستان‌پردازی من سازگاری ندارد. بازگویی این روایت برایم ماجرایی ساده و حاشیه‌ای است. باید به خواننده هشدار بدهم که اهمیت رویدادها از شرایطی که سبب بروزشان شد و نیز از شخصیت‌های داستان کم‌تر است.»