کتاب بیروت ۷۵

کتاب بیروت ۷۵ (Beirut 75)، نوشته غاده السمان و ترجمه سمیه آقاجانی، داستانی تند، تلخ و پرجزئیات از شهری است که در آستانه‌ی انفجار است. این رمان مسیر پنج مسافر را از دمشق و کوهستان‌ها و حاشیه‌نشین‌های لبنان به‌سوی بیروت دنبال می‌کند؛ شهری که برای هریک از آن‌ها رؤیای آزادی، ثروت، عشق یا نجات است و به‌تدریج چهره‌ای دیگر از خود نشان می‌دهد. نویسنده از خلال ماجراهای شخصی این پنج نفر، سیمای بیروتِ پیش از جنگ داخلی را با فقر، شکاف طبقاتی، فساد و خشونت عریان می‌کند. نشر ماهی این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بیروت ۷۵ اثر غاده السمان

کتاب بیروت ۷۵ داستانی است که چند ماه منتهی به آغاز جنگ داخلی لبنان را روایت می‌کند و غاده السمان در آن بیروت را به‌مثابه شهری دوچهره ترسیم می‌کند؛ شهری که هم‌زمان بهشت ثروتمندان و دوزخ فرودستان است. رمان با صحنه‌ی حرکت یک سواری از دمشق به‌سوی بیروت آغاز می‌شود؛ جایی که پنج مسافر ناشناس، هرکدام با رؤیایی در سر، در یک خودرو کنار هم می‌نشینند و به شهری نزدیک می‌شوند که قرار است سرنوشتشان را زیرورو کند. در کتاب بیروت ۷۵ این پنج نفر ــ یاسمینه، فرح، ابوملا، ابومصطفی و طعان ــ هرکدام نماینده‌ی یک طبقه، دغدغه و شکست‌اند.

یاسمینه، معلم و شاعر سوری، بیروت را شهر آزادی، عشق و شهرت می‌بیند و زندگی‌اش را به امید رهایی به دست نمر، جوان ثروتمند لبنانی، می‌سپارد. فرح، کارمند فقیر دمشقی، با نامه‌ی سفارشی در جیب به‌دنبال نیشان، تاجر و دلال قدرتمند، می‌آید تا از صدایش نردبانی برای پول و شهرت بسازد. ابومصطفی ماهیگیر، با رؤیای چراغ جادو و غولی که فقر را از زندگی‌اش بردارد، هر شب به دریا می‌زند و در خیزاب‌ها با قانون بی‌رحم بقا روبه‌رو می‌شود. کتاب بیروت ۷۵ میان این شخصیت‌ها جابه‌جا می‌شود و از خیابان حمراء، هتل‌های ارزان، کازینوها، قهوه‌خانه‌های ساحلی، قایق‌های ماهیگیری و کاخ‌های سیاستمداران می‌گذرد.

در کنار این پنج نفر، چهره‌هایی چون نیشانِ همه‌کاره، فاضل سلمونیِ نماینده‌ی مجلس، فایزه رمّالِ پیشگو و نمر سکینیِ تاجر جوان، شبکه‌ای از قدرت، پول، رسانه، تن‌فروشی و خرافه را شکل می‌دهند. در کتاب بیروت ۷۵ شهر به موجودی زنده و تهدیدکننده بدل می‌شود که در هر صحنه نشانه‌ای از خون، انفجار، سقوط و آینده‌ای تاریک در خود دارد.

خلاصه داستان بیروت ۷۵

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

کتاب بیروت ۷۵ سرگذشت پنج مسافر است که هرکدام با امیدی متفاوت راهی بیروت می‌شوند و در برخورد با واقعیت شهر، رؤیاهایشان ترک برمی‌دارد. یاسمینه، معلم و شاعر سوری، در پی آزادی و عشق به آغوش نمر سکینی، تاجر ثروتمند، پناه می‌برد و به‌تدریج درمی‌یابد که به کالایی نمایشی در بازی‌های طبقاتی و سیاسی او تبدیل شده است. فرح، کارمند فقیر، با نامه‌ی پدرش به‌دنبال نیشان می‌رود و در دفتر مخمل‌پوش او با بهای واقعی شهرت و پول روبه‌رو می‌شود.

ابومصطفی ماهیگیر، با رؤیای چراغ جادو، هر شب در دریای مین‌گذاری‌شده و آلوده به دینامیت، میان عشق به ماه و نفرت از کشتن ماهی‌ها سرگردان است و پسرش از همین تجربه، به پرسش‌های اخلاقی و فلسفی درباره‌ی بقا و خشونت می‌رسد. در پسِ این روایت‌ها، سیاستمداران، نزول‌خورها، رمّال‌ها و دلالان جنگ‌افزار چهره‌ی پنهان شهری را می‌سازند که در آستانه‌ی انفجار خونین قرار دارد.

چرا باید کتاب بیروت ۷۵ را بخوانیم؟

کتاب بیروت ۷۵ تصویری نزدیک، حسی و چندلایه از شهری در آستانه‌ی جنگ ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد که چگونه رؤیای آزادی، ثروت یا عشق در ساختارهای طبقاتی، مردسالار و خشونت‌بار خرد می‌شود. این رمان تجربه‌ی فردیِ چند انسان معمولی و چهره‌ی سیاسی و اجتماعی بیروت را کنار هم می‌گذارد و خواننده را با پرسش‌هایی درباره‌ی بقا، اخلاق، بدن، قدرت و سرنوشت جمعی روبه‌رو می‌کند.

خواندن کتاب بیروت ۷۵ را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که به رمان‌های شهری، فضاهای خاورمیانه‌ای، روایت‌های اجتماعی تندوتیز و شخصیت‌های سرگشته علاقه‌مند هستند. همچنین به خوانندگانی پیشنهاد می‌شود که می‌خواهند از خلال داستان، حال‌وهوای بیروتِ پیش از جنگ داخلی را لمس کنند.

درباره غاده السمان

غاده السمان، نویسنده و روزنامه‌نگار برجسته‌ی ادبیات معاصر عرب، در سال ۱۹۴۲ در دمشق و در خانواده‌ای فرهیخته و شناخته‌شده به دنیا آمد. پدرش احمد السمان، رئیس پیشین دانشگاه سوریه و وزیر آموزش این کشور بود و نقش مهمی در شکل‌گیری مسیر فکری و ادبی او داشت. او پس از پایان تحصیل در مدارس دمشق، کارشناسی ادبیات انگلیسی را از دانشگاه دمشق دریافت کرد و سپس در دانشگاه آمریکایی بیروت در رشته‌ی تئاتر ابزورد ادامه‌ی تحصیل داد. همچنین مدرک دکترای خود را از دانشگاه قاهره دریافت کرد.

غاده السمان فعالیت ادبی خود را در سال ۱۹۶۲ و در سن ۲۰سالگی با انتشار نخستین مجموعه‌داستانش با عنوان «چشم‌های تو، سرنوشت من» آغاز کرد. از همان ابتدا تلاش کرد از محدودیت‌های ادبیات صرفاً زنانه فراتر برود و به موضوعات اجتماعی، روان‌شناختی و انسانی بپردازد. همین نگاه باعث شد به‌سرعت جایگاهی ویژه در ادبیات عرب پیدا کند.

او در کنار نویسندگی، سال‌ها در حوزه‌ی روزنامه‌نگاری نیز فعالیت داشت و با نشریات مهم عربی همکاری کرد. اقامت در بیروت و سفرهای متعدد به اروپا افق‌های تازه‌ای در اندیشه و آثارش ایجاد کرد. از مهم‌ترین مجموعه‌داستان‌های او می‌توان به در بیروت دریایی نیست، شب بیگانگان و کوچ بندرهای قدیمی اشاره کرد.

با انتشار رمان بیروت ۷۵ در سال ۱۹۷۴، شهرت غاده السمان به‌طور گسترده‌ای افزایش یافت. این رمان تصویری انتقادی از جامعه‌ی لبنان پیش از جنگ داخلی ارائه می‌دهد و حال‌وهوایی پیش‌بینانه دارد. او بعدها با آثاری مانند کابوس‌های بیروت و شب میلیاردی، جایگاه خود را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین رمان‌نویسان جهان عرب تثبیت کرد.

غاده السمان در سال ۱۹۷۸ با همکاری همسرش بشیر الداعوق انتشارات منشورات غاده السمان را تأسیس کرد و انتشار آثار خود را به‌صورت مستقل ادامه داد. آثار غاده السمان که ترکیبی از دغدغه‌های فردی، اجتماعی و سیاسی هستند، تأثیر قابل‌توجهی بر ادبیات معاصر عرب گذاشته‌اند و او را در زمره‌ی مهم‌ترین نویسندگان زن جهان عرب قرار داده‌اند.

چه نسخه‌های دیگری از این کتاب در ایران منتشر شده است؟

نشر نیماژ با ترجمه‌ی محبوبه افشاری و نشر افراز با ترجمه‌ی فائزه جمالی نیز این کتاب را منتشر کرده‌اند.

بخشی از کتاب بیروت ۷۵

«نمی‌داند. خیالش آسوده نیست. همیشه همین‌طور است. گاهی دیر سر کار می‌رسد، چون وسط راه یادش می‌افتد که فراموش کرده درِ گنجه‌اش را قفل کند. تمام راه دمشق تا دوما را برمی‌گردد که در را قفل کند، ولی می‌بیند آن را قفل کرده است! همیشه گمان می‌کند درِ گنجه‌اش را نبسته. وقتی برمی‌گردد، می‌بیند آن را دوقفله کرده است. آخر چرا برای قفل‌کردن آن گنجه این‌همه جوش می‌زند، با این‌که خوب می‌داند چیزی در آن نیست که کسی را به سوی خود بکشد؟ نمی‌داند. چون گنجهٔ اوست. همین. به‌هرحال نه گناه اوست و نه گناه گنجه. او به درد کارمندی نمی‌خورد. در بیروت، هر کاری دلش بخواهد می‌کند.»