کتاب خانه خاموش

کتاب خانه خاموش (The Silent House)، نوشته اورهان پاموک و ترجمه مژده الفت، داستانی چندصدایی از یک تابستان در جنّت‌حصار، خانه‌ای قدیمی و خانواده‌ای گرفتار گذشته است و نشر ماهی در سال ۱۳۹۷ آن را منتشر کرده است. داستان با رفت‌وآمد سه نوه به ویلای ساحلی مادربزرگ سال‌خورده آغاز می‌شود و در کنار آن، صدای رجب کوتوله، خدمتکار خانه، و خاطرات فاطمه از شوهر روشنفکر و دایرةالمعارف‌نویسش لایه‌های پنهان تاریخ و روابط خانوادگی را آشکار می‌کند. در این کتاب، تضاد نسل‌ها، سیاست، تنهایی و حسرت در فضای شهری در حال تغییر و ساحلی پرهیاهو در هم تنیده شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب خانه خاموش اثر اورهان پاموک

کتاب خانه خاموش داستانی از اورهان پاموک است که در آن یک خانه‌ی ساحلی در جنّت‌حصار به نقطه‌ی تلاقی چند نسل تبدیل می‌شود. داستان به‌نوبت میان رجب کوتوله، فاطمه‌ی ۹۰ساله، نوه‌ها و دیگر شخصیت‌ها جابه‌جا می‌شود و هرکدام از زاویه‌ی دید خود به یک تابستان مشترک نگاه می‌کنند. این چندصدایی‌بودن باعث شده است که رویدادها در ذهن هر شخصیت معنایی متفاوت پیدا کنند.

در کتاب خانه خاموش، گذشته‌ی سیاسی و فکری صلاح‌الدین، دکتر تبعیدی و دایرةالمعارف‌نویس، بر فضای خانه و ذهن فاطمه سنگینی می‌کند. او در شب‌های بی‌خوابی، میان اشیا، کاغذها و خاطرات، از ازدواجش، مهاجرت از استانبول، سقوط حکومت‌ها و وسواس شوهرش برای نوشتن دایرةالمعارف می‌گوید. هم‌زمان، رجب با قد کوتاه و نگاه حساسش، شهرک ساحلی را در عصر تلویزیون، قهوه‌خانه‌ها، بلیت‌های بخت‌آزمایی و تمسخر دیگران توصیف می‌کند.

کتاب خانه خاموش در ۳۲ فصل‌، هر بار با نام یک راوی آغاز می‌شود و به‌تدریج شبکه‌ای از روابط خانوادگی، رنج‌های پنهان، خشم‌های سیاسی و رؤیاهای جوانی را در کنار هم می‌نشاند. نوه‌ها، فاروقِ مورخ و الکلی، نیلگونِ دانشجوی جامعه‌شناسی و متینِ نوجوانِ رؤیاباف، هرکدام با دغدغه‌های خود وارد این خانه‌ی فرسوده می‌شوند و در گفت‌وگوهای کوتاه و سکوت‌های طولانی کنار تخت مادربزرگ، فاصله‌ی میان نسل‌ها و ناتوانی در بیان «حرف اصلی» آشکار می‌شود.

خلاصه داستان خانه خاموش

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

در کتاب خانه خاموش، یک ویلای قدیمی در جنّت‌حصار صحنه‌ی دیدار دوباره‌ی مادربزرگ با سه نوه‌اش است. فاروق، مورخ خسته، در میان بایگانی‌ها و جمجمه‌ها و یادداشت‌های دکتر صلاح‌الدین، با گذشته‌ی خانواده و تاریخ رسمی درگیر می‌شود. نیلگون، دانشجوی جامعه‌شناسی، با نگاه انتقادی‌اش، به شهر شلوغ و گرانی و سیاست فکر می‌کند و متین نوجوان میان رؤیای آمریکا، ماشین، دریا و جمع دوستان تابستانی سرگردان است. در حاشیه‌ی این خانواده، رجب کوتوله، خدمتکار خانه، با صدایی صمیمی و زخمی، از تحقیر روزمره، قهوه‌خانه‌ها، بلیت‌های بخت‌آزمایی و خبر عجیب «خانه‌ی کوتوله‌ها» در روزنامه می‌گوید. حسن، برادرزاده‌ی او، درگیر گروه جوانان ملی‌گرا و خشونت پنهان خیابانی است. اورهان پاموک از طریق این صداها، تنهایی، خشم، شرم و ناتوانی در گفت‌وگو را در خانواده و جامعه در کنار هم قرار داده است.

چرا باید کتاب خانه خاموش را بخوانیم؟

کتاب خانه خاموش تصویری نزدیک از تلاقی زندگی خصوصی و تاریخ معاصر در مقیاس یک خانه و یک تابستان ارائه می‌دهد. خواننده هم با ذهنیت یک زن سال‌خورده‌ی مذهبی آشنا می‌شود هم با روشنفکری شکست‌خورده، جوانان سیاسی، خدمتکار تحقیرشده و نوه‌های سرگردان. این تنوع صداها امکان مقایسه‌ی نگاه نسل‌ها، تجربه‌ی تنهایی و خشونت پنهان در روابط روزمره را فراهم می‌کند.

خواندن کتاب خانه خاموش را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب خانه خاموش به کسانی پیشنهاد می‌شود که به رمان‌های شخصیت‌محور، داستان‌‌های چندصدایی و فضاهای خانوادگی پر از خاطره و تنش علاقه‌مند هستند. همچنین به خوانندگانی که دوست دارند از خلال یک داستان، تغییرات اجتماعی، سیاسی و نسلی در ترکیه را در مقیاسی صمیمی‌تر، در یک خانه و یک محله، دنبال کنند.

درباره اورهان پاموک

اورهان پاموک در سال ۱۹۵۲ در استانبول به دنیا آمد. او در خانواده‌ای پرجمعیت و نسبتاً مرفه رشد کرد؛ فضایی که بعدها الهام‌بخش بسیاری از آثارش، از جمله رمان «جودت بیک و پسران»، شد. پدربزرگش مهندس عمران موفقی بود و از راه ساخت راه‌آهن و کارخانه ثروت زیادی به دست آورده بود. پدر پاموک نیز راه او را ادامه داد، اما برخلاف پدربزرگ، نتوانست ثروت خانوادگی را حفظ کند. پاموک مسیر متفاوتی را در پیش گرفت. سه سال در رشته‌ی معماری تحصیل کرد، اما پیش از پایان‌دادن به دوره، از آن انصراف داد و به کلاس‌های روزنامه‌نگاری رفت. سرانجام تصمیم گرفت نویسنده شود. او در ۲۲سالگی نخستین رمانش، «جودت بیک و پسران»، را نوشت؛ بااین‌حال چهار سال طول کشید تا ناشری برای انتشار آن پیدا شود.

پاموک در سال ۱۹۸۴ «خانه خاموش» و در سال ۱۹۸۵ «قلعه‌ی سفید» را منتشر کرد. هر دو رمان با استقبال منتقدان روبه‌رو شدند و انتشار «قلعه‌ی سفید» توجه محافل ادبی خارج از ترکیه را نیز به او جلب کرد. نیویورک تایمز پس از انتشار این رمان نوشت: «ستاره‌ای جدید از شرق ظهور کرده است؛ اورهان پاموک.» با وجود تحسین منتقدان، مدتی طول کشید تا آثار او در میان خوانندگان ترکیه جایگاه خود را پیدا کنند. «کتاب سیاه» نخستین موفقیت بزرگ او در میان مخاطبان ترک بود و «نام من سرخ» شهرت بین‌المللی‌اش را گسترش داد. این رمان که در استانبول قرن شانزدهم می‌گذرد، ماجرایی عاشقانه و معمایی را با پرسش‌هایی فلسفی درباره‌ی هنر، هویت و نسبت شرق و غرب در هم می‌آمیزد. «نام من سرخ» به بیش از ۲۰ زبان ترجمه شد و در سال ۲۰۰۳ جایزه‌ی بین‌المللی ادبیات دوبلین را از آن خود کرد.

پاموک در کنار فعالیت ادبی، به‌دلیل اظهارنظرهایش درباره‌ی تاریخ ترکیه با واکنش‌های سیاسی و قضایی نیز روبه‌رو شد. در سال ۲۰۰۵ گروهی از ملی‌گرایان ترک از او به‌دلیل اشاره به کشتار ارامنه و کردها در دوره‌ی عثمانی شکایت کردند. این پرونده در ترکیه بازتاب گسترده‌ای داشت و پاموک در جریان رسیدگی قضایی با اتهام‌هایی مرتبط با اظهاراتش درباره‌ی تاریخ کشور مواجه شد.

آثار پاموک اغلب به موضوعاتی مانند سرگشتگی، بیگانگی و جست‌وجوی هویت می‌پردازند و در بسیاری از آن‌ها کشمکش میان ارزش‌های شرقی و غربی حضوری پررنگ دارد. او در رمان‌هایش از ساختارهای روایی پیچیده، رازآلود و گاه پست‌مدرن بهره می‌گیرد و مرز میان تاریخ، خاطره و خیال را به چالش می‌کشد.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

کتاب خانه خاموش در سال ۱۹۸۴ برنده‌ی جایزه‌ی رمان مادارالی شد و ترجمه‌ی فرانسوی آن نیز در سال ۱۹۹۱ جایزه‌ی کشف اروپایی را دریافت کرد. پاموک در ادامه‌ی فعالیت ادبی خود جوایز متعددی از جمله جایزه‌ی رمان اورهان کمال، جایزه‌ی ادبیات خارجی ایندیپندنت، جایزه‌ی بین‌المللی ادبی دوبلین برای «نام من سرخ» و جایزه‌ی صلح کتاب‌فروشان آلمان را به دست آورد و در سال ۲۰۰۶ به‌عنوان نخستین نویسنده‌ی ترک، برنده‌ی جایزه‌ی نوبل ادبیات شد.

چه نسخه‌های دیگری از این کتاب در ایران منتشر شده است؟

نشر نگاه با ترجمه‌ی مرضیه خسروی، نشر چشمه با ترجمه‌ی محمد فهیمی، نشر دنیای نو با ترجمه‌ی ایرج نوبخت، نشر یوبان با ترجمه‌ی مینا آذری، نشر مرکز با ترجمه‌ی سارا مصطفی‌پور‌ و نشر پوینده با ترجمه‌ی مریم طباطباییها در سال‌های مختلف و با عناوین متفاوت این کتاب را منتشر کرده‌اند.

بخشی از کتاب خانه خاموش

«مرا ندید. خودم را نشان ندادم. لابه‌لای صندلی‌های رستوران می‌چرخید و سرش بالاوپایین می‌شد. از سر میزی صدایش کردند. خم شد و دستهٔ بلیت‌ها را به سمت دخترکی با پیراهن سفید و موهای روبان‌زده گرفت. دخترک داشت با وسواس بلیتی انتخاب می‌کرد و پدر و مادرش با رضایت لبخند می‌زدند.

رو گرداندم و نگاهم را دزدیدم. اگر اسماعیل مرا می‌دید یا صدایم را می‌شنید، لنگ‌لنگان و شتابان می‌آمد سراغم و می‌گفت چرا هیچ به ما سر نمی‌زنی، داداش؟ من هم می‌گفتم خانهٔ شما دور است، اسماعیل. تازه سربالایی هم هست. و او می‌گفت آره، راست می‌گویی، داداش. اگر آن‌موقع که آقادوغان بهمان پول داد، عوض آن خانه جایی همین اطراف زمین خریده بودم، اگر قید نزدیکی به ایستگاه را زده و کنار دریا زمین خریده بودم... آخ رجب، الان میلیونر بودم.»