کتاب سلول ۱۸

«سلول ۱۸» رمانی از علی اشرف درویشیان، نویسنده معاصر است که داستانی درباره سال‌های مبارزه مردم با رژیم پهلوی دارد. دروریشیان نویسنده‌ای چپ‌گرا و عضو کانون نویسندگان ایران بود که پیش از انقلاب با نام مستعار لطیف تلخستانی می‌نوشت. او پیش و پس از انقلاب به دلیل فعالیت‌های سیاسی چندبار زندانی شد. داستان‌های درویشیان معمولا رئالیستی و مرتبط با فضای زندگی مردم فرودست است. بسیاری از آثار او نیز زندگی اجتماعی خودش را به تصویر می‌کشند. درویشیان در این کتاب داستان خانواده‌ای را روایت می‌کند که بی دلیل به اسارت رژیم شاه درمی‌آیند و با دیدن ستمی که به اسیران در زندان‌های ساواک می‌شود، درمی‌یابند که تنها راه گسستن از بند اسارت، در هم شکستن نظام دیکتاتوری است. عبدالله پسر یک خانواده مستضعف است که همراه با خانواده و مادر پیرش زندگی می‌کند. شغل او حلاجی است و روزگار خانواده به سختی و با کمک فرزندان می‌گذرد. پسر بزرگ خانواده، کمال مدتی است که دست به مبارزه علیه رژیم زده و از خانه رفته است. شبی مامورین ساواک، مسلح به خانه آنها هجوم می‌آورند و سراغ کمال را می‌گیرند؛ وقتی او را پیدا نمی کنند تمام اعضای خانواده را دستگیر می‌کنند و با خود به کمیته ضد خرابکاری می‌برند تا آنها را با دنیای بی‌رحم و چهره واقعی حکومت آشنا کنند: «نگهبان با قیافه‌ای پر از مکر و فریب گفت: «از اقوام یا نزدیکانتان کسی این روزها کاری نکرده؟ چریک مریک نیست؟ اسلحه مسلحه نداره؟» پدر مردد شد ولی گفت: «نه والله. فقط پسری دارم که مدتی است ناپدید شده. زنش را جا گذاشته و رفته.» سعید از کنار پای نگهبان سری به بیرون کشید و نگهبان به تندی به او گفت: «پسر سرت را بکش تو. تماشای چه می‌کنی؟ می‌خواهی در را ببندم و بروم.» سعید زود سرش را پایین انداخت و هیچ نگفت. نگهبان نگاهی به توی راهرو انداخت و گفت: «پس پسرت فراری شده. مسئله همینه. پسرت کار به دستت داده. اگر می‌خواهی دست از سرت بردارند باید هر چه می‌دانی درباره پسرت بگویی.» درویشیان در این اثر چهره مبارزان را در روند درگیری با رژیم پهلوی آبدیده و استوار ترسیم کرده است.