کتاب صوتی درشتی

مجموعه داستان «درشتی» نوشته علی‌اشرف درویشیان، ده داستان کوتاه دارد و نخستین بار در سال ۱۳۷۳ منتشر شده است. مضمون داستان‌های این مجموعه نیز مانند کارهای دیگر درویشیان مسایل و مشکلات فرودستان و انسان‌های حاشیه‌ای اجتماع است. این مجموعه، نخستین مجموعه داستان درویشیان پس از جنگ ایران و عراق و جنگ در کردستان ایران است و تاثیر این دو رخداد در داستان‌ها دیده می‌شود. فلاکت و تیره‌بختی و فاجعه درون‌مایه اصلی داستان‌های این مجموعه است. درویشیان به بیماری، آوارگی، تنهایی، از دست دادن عزیزان و مرگ افراد عادی و مردم فرودست در جریان این رخدادها می‌پردازد و از این نظر شکلی از ادبیات جنگ را می‌آفریند که از ادبیات رسمی و دولتی جنگ متفاوت است. داستان «درشتی» این مجموعه از زبان پسرکی روایت می‌شود که در روزی بارانی برای بریدن نی و ساختن قلم درشت به نیزاری آمده‌است. او ناگهان متوجه می‌شود که نی‌ها به خون آغشته‌اند. پسرک از سوراخ نی‌ای که بریده‌است به آن‌سوی نیزار می‌نگرد و هشت مرد را می‌بیند که تیرباران می‌شوند و در واقع پسرک نظاره‌گر تصویر اعدام دسته‌جمعی کردها در سال ۵٨ در فروگاه سنندج است. در ادامهٔ داستان، قلم درشتی‌ که از نی آغشته بخون ساخته شده‌بود سرمشق استاد را نمی‌نویسد و به‌طور خودکار سرمشق دیگری را می‌نویسد که در واقع تکلیف تاریخی او است. در این کتاب صوتی، داستان‌های مجموعه‌ی درشتی همگی با زاویه دید سوم شخص و با زبان علی دنیوی ساروی روایت می‌شوند. فضای سرد، وهم انگیز و تیره و تاریک بیشتر این داستان‌ها اثری گزنده بر خواننده دارد و تا مدت‌ها در خاطر ماندگار است. زبان ساده و روایی داستان‌ها که با اسم‌ها و اصطلاحات کردی غنی و زنده شده است، داستان‌ها را گیرا و اثرگذار کرده است.