علی‌محمد افغانی

علی‌محمد افغانی متولد سال ۱۳۰۳ در کرمانشاه و نویسنده نخستین رمان کلاسیک به زبان فارسی است.


ورود ناگهانی وی در ابتدای دهه ۱۳۴۰ به صحنه ادبیات داستانی ایران یک حادثه بود.


تا آن هنگام در این عرصه نامی از او نبود. او که افسر سازمان نظامی حزب توده ایران بود در دادگاه به اعدام محکوم شد و سپس همراه با عده‌ای دیگر از افسران، با یک درجه تخفیف، به حبس‌ ابد محکوم شد.


چاپ رمان هزار صفحه‌ای «شوهر آهو خانم»، در روزگاری که مردم ایران حوصله داستان‌های پاورقی مجله‌ها را نیز نداشتند، برای انتشاراتی‌ها یک قمار بود.


به همین دلیل او با سرمایه خود کتاب را در دو هزار نسخه منتشر کرد. جسارتی که ناشران را حیرت زده کرد اما کسانی که با افغانی در زندان بودند و دادگاه نظامی او را دیده بودند چندان متعجب نشدند.


این رمان بسیار مورد استقبال مردم قرار گرفت، به همین دلیل ناشران خیلی زود توزیع آن را قبول کردند و به این ترتیب کتاب به چاپ‌های بعدی رسید.


همان زمان سیروس پرهام در مجله «راهنمای کتاب»، که یکی از ارزنده‌ترین مجلات دوران بود، نوشت:«بی هیچ گمان بزرگ‌ترین رمان زبان فارسی خلق شده و تواناترین داستان‌نویس ایرانی، درست همان زمان که انتظارش می‌رفت پا به میدان نهاده است».


او که این کتاب را در زندان نوشته در جایی گفته است که مأموران زندان جلوی نوشتن او را می‌گرفته‌اند و یادداشت‌هایش را بازرسی می‌کرده‌اند به همین دلیل در هنگام نوشتن یک دیکشنری انگلیسی جلوی خود باز می‌کرده تا وانمود کند در حال ترجمه یک کتاب انگلیسی است و کتاب، کتابِ خودِ او نیست.


افغانی با «شوهر آهو خانم» نام خود را ادبیات داستانی ایران ماندگار کرد، اما تولید خلاقانه‌اش متوقف نشد و پس از آن آثار پرشمار و پرخواننده دیگری نیز منتشر کرد.





down