کتاب کشتی شکسته

«کشتی شکسته» نام داستان بلندی از رابیندرانات تاگور (۱۹۴۱-۱۸۶۸)، شاعر، رمان‌نویس و نمایش‌نامه‌نویس هندی با ترجمه عبدالمحمد آیتی است. همه انتظار دارند رامش، که برای درس‌خواندن در رشته حقوق در کلکته به‌سرمی‌برد پس از دادن آخرین امتحانش به خانه بازگردد اما خودش چندان علاقه‌ای به این کار ندارد و برای بازگشت بهانه‌تراشی می‌کند؛ چراکه دل در گروه همنالینی، خواهر هم‌کلاسی‌ و همسایه‌اش، جوجندرا دارد که سال اول ادبیات است. او به هر بهانه‌ای مانند نوشیدن چای عصرانه یا سرزدن به خانواده دوستش، به خانه آنها می‌رود و گاهی هم که همنالینی به بام خانه برای کاری می رود، رامش تماشایش می‌کند؛ اما او خبر ندارد که پدر دختر، برای همسری فرزندش، یکی از دوستان جوان خود را که در انگلستان تحصیل می‌کند در نظر گرفته‌است. بخشی از کتاب: وقتی رامش به‌شهر خود رسید معلوم شد برای او دختری نامزد کرده و تاریخ عروسی را هم تعیین نموده‌اند... براجاموهان در ایام جوانی‌اش دچار فقر و فلاکت شده بود بعدها یکی از دوستان دوران کودکی‌اش به‌نام «ایشان» که وکیل عدلیه شده بود او را کمک کرد تا آن‌جا که ثروت هنگفتی به‌دست آورد. براجاموهان همیشه خود را مدیون رفیق باوفایش می‌دانست. وقتی «ایشان» جهان را بدرود گفت معلوم شد که جز مقدار گزافی قرض چیزی دیگر برای زن و تنها دخترش نگذاشته است. براجاموهان برای آن‌که به‌بازماندگان دوست مرحومش کمکی کرده باشد دخترش را نامزد پسر خود رامش کرده بود. وقتی بعضی از دوستان رامش از راه دلسوزی به‌براحاموهان گوشزد می‌کردند که دختر از زیبایی بی‌بهره است، جواب می‌داد: «به‌این حرف‌ها اعتقادی ندارم شما می‌توانید درباره زیبایی یک گل یا یک پروانه اظهار عقیده کنید ولی خوبی و بدی زن‌ها مقیاس دیگری دارد. رامش باید خیلی خوشحال باشد. زن او بسیار عفیف و صالح است درست مثل مادر خودش...» وقتی رامش اوصاف زن آینده خود را شنید قلبش از اندوه لبریز شد به‌دنبال وسیله‌ای می‌گشت تا از زیر بار این ازدواج شانه خالی کند ولی هرچه بیشتر گشت کمتر یافت. عاقبت کوشید خود را حاضر کند و به‌پدر بگوید که واقعا نمی‌تواند با این دختر ازدواج کند، زیرا با دختر دیگری قول و قرار گذاشته است...