کتاب پایان روز

«پایان روز» رمانی از نویسنده معاصر اهل افغانستان، محمدحسین محمدی است که زندگی یک روز کارگری افغانی در تهران را روایت می‌کند.

محمدحسین محمدی متولد مزارشریف است که در سال ۱۳۶۱ به ایران مهاجرت کرد و تحصیلاتش را در مشهد گذراند. در سال ۱۳۷۵ به شهرش برگشت و در بلخ پزشکی خواند ولی بعد از سقوط مزارشریف در سال ۱۳۷۶ به دست طالبان، دوباره پس از تحمل سختی زیاد به ایران باگشت و در سال ۱۳۷۹ وارد دانشکده صداوسیما شد و کارگردانی خواند. 

او از دوران مدرسه داستان‌نویسی می‌کرد و یکی از داستان‌هایش هم در سال ۱۳۷۴ در مسابقات دانش‌آموزی مقام اول را نصیبش کرد.

داستان «مردگان» محمدی در سال ۸۲ جایزه ادبی اصفهان و بهرام صادقی را برد و «دشت لیلی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌»اش مقام اول پنجمین کنگره شعر و قصه جوان را نصیبش کرد. 

مجموعه داستان «انجیرهای سرخ» هم برنده بهترین مجموعه داستان اول ۱۳۸۳ بنیاد گلشیری و برنده سوم جایزه ادبی اصفهان شد و در نهایت رمان «از یاد رفتن» هم جایزه بهترین رمان از سوی انجمن منتقدان مطبوعات را دریافت کرد. 

تمام داستان «پایان روز» در یک روز می‌گذرد و راوی آن دانای کل است. دور وایت موازی دارد. یکی در ایران و دیگری در افغانستان. آقاصاحب پدر ایا(یحیی)، در حال مرگ است و خانواده از ایا خواسته‌اند که برایش کفن خلعتی و متبرک بفرستد یا ببرد. او هم تصمیم می‌گیرد که با کفن بازگردد. داستان دو شخصیت محوری دارد ایا و بوبو که مادر ایا است و در افغانستان همراه آقاصاحب و دخترش شاجان زندگی می‌کند. 

پایان روز در کنار دو داستان دیگر «از یاد رفتن» و «سیاسر» سه‌گانه محمدحسین محمدی را می‌سازند. شخصیت‌های این سه کتاب یکی هستند اما داستان‌ها جوری است که نیازی نیست به ترتیب آنها را بخوانید. 

«پایان روز» با این که به زبان فارسی دری نوشته شده و پر از اصطلاحاتی است که در فارسی متداول ایران نمی‌شنویم، اما چنان دلنشین پرداخته شده که به یک‌بار خواندش بسنده نمی‌کنید. 

محمدی فضای ایران و افغانستان را ملموس توصیف می‌کند، جهت‌گیری سیاسی و اجتماعی ندارد و در حد نیاز و به اندازه فضاهای اجتماعی مثل شهر، برخورد مردم، مظاهر سنت و تجدد و چیزهای دیگر را نشان می‌دهد. او زندگی یک کارگر مهاجر افغانی را در ایران و دغدغه‌ها و تنهایی‌اش و از آن سو، فضای افغانستان معاصر را به زیبایی و با پرداخت دقیق و جزئی‌نگری در داستانش توصیف کرده است.