کتاب الفبای فلسفه

کتاب الفبای فلسفه نوشتهٔ نایجل واربرتون و ترجمهٔ مسعود علیا است که گروه انتشاراتی ققنوس آن را منتشر کرده است. این کتاب به مباحث کلان فلسفی می‌پردازد و برهان‌ها و استدلال‌های منطقی و فلسفی را بیان می‌کند.

درباره کتاب الفبای فلسفه

از روزگار سقراط به این طرف فلاسفه بزرگ پرشماری بر کره خاک قدم گذارده‌اند. این اثر مقدمه‌ای دربارهٔ فلسفه است که رویکردی موضوع‌مدار را پیش گرفته است؛ رویکردی که به جای تاریخ، پاره‌ای مسائل فلسفی را در کانون توجه خود قرار می‌دهد. تاریخ فلسفه به خودی خود موضوعی جذاب است و بسیاری از متون کلاسیک فلسفی آثاری بزرگ در عرصهٔ ادبیات نیز هستند و هرچند در مطالعه، تاریخ فلسفه ارزش فراوانی دارد، مقصود نویسنده در این کتاب آن است که به جای این که صرفاً آراء و عقاید پاره‌ای از متفکران را در باب مسائل فلسفی شرح دهد، ابزارهایی به دست خواننده می‌دهد تا به یاری آن‌ها خود اندیشه کند و به عبارتی بفلسفد. این مسائل تنها توجهٔ فلاسفه را برنمی‌انگیزند بلکه به طور طبیعی از بطن وضعیت آدمی پیدا می‌آیند و شمار زیادی از افرادی که هرگز کتابی فلسفی را نخوانده‌اند، دربارهٔ آن‌ها اندیشه می‌کنند.

این کتاب در ابتدا توضیحی از چگونگی خواندن اثر ارائه می‌کند و سپس در ۷ فصل به موضوعات مختلف می‌پردازد که عبارت‌اند از: خدا، درست و نادرست، سیاست، جهان خارج، علم، ذهن و هنر.

خواندن کتاب الفبای فلسفه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به علاقه‌مندان به شروع مطالعهٔ فلسفه پیشنهاد می‌کنیم. 

بخشی از کتاب الفبای فلسفه

«معنی ندارد که بگویم کل زندگی من رؤیایی بیش نیست. اگر همیشه در حال خواب دیدن بودم، تصوری از خواب دیدن نداشتم: چیزی نداشتم که با آن خواب دیدن را مقابله کنم زیرا واجد تصوری از بیداری نبودم. ما فقط وقتی می‌توانیم از تصور اسکناس جعلی سردربیاوریم که اسکناس‌های واقعی وجود داشته باشد تا اسکناس جعلی را با آن‌ها مقابله کنیم؛ همین طور تصور خواب یا رؤیا تنها زمانی معنا می‌دهد که بتوانیم آن را با زندگی در بیداری مقایسه کنیم. این حرف صواب است، ولی بنیاد موضع شکاکان را برنمی‌اندازد. آنچه ایشان مدلل می‌دارند این نیست که شاید ما همواره در خواب و رؤیا باشیم، بلکه بدین قرار است که در هر لحظه واحدی نمی‌توانیم به طور قطع و یقین بدانیم که آیا واقعاً خواب می‌بینیم یا بیداریم.

خواب‌ها (با بیداری) فرق دارند

به این اندیشه که شاید خواب می‌بینم که در حال نوشتن هستم ایراد دیگری هم گرفته‌اند، و آن این که تجربه خواب‌ها با تجربه زندگی در بیداری بسیار متفاوت است، و از راه بررسی کیفیت تجربه خویش می‌توانیم به واقع بگوییم که آیا خواب می‌بینیم یا بیداریم. در خواب‌ها بسیاری وقایع رخ می‌دهد که وقوع آن‌ها در بیداری محال است؛ خواب‌ها معمولا به اندازه تجربه‌ای که در بیداری رخ می‌دهد روشنی و وضوح ندارند؛ چه بسا خواب‌ها آشفته، بی‌سروته، خالی از جزئیات، عجیب و غریب و نظیر آن باشند. از این گذشته، کل برهان شکاکانه بر مبنای قابلیت تمایز نهادن میان خواب‌ها و زندگی در بیداری استوار است: پس چگونه می‌دانم که گاهی اوقات خواب دیده‌ام که بیدارم در حالی که واقعاً در خواب بوده‌ام؟ این خاطره تنها در صورتی معنا دارد که راهی داشته باشم برای این که تشخیص دهم تجربه‌ای تجربه بیداری واقعی است و تجربه‌ای دیگر تجربه خوابِ بیداری را دیدن است.

قوت این جواب بستگی فراوان دارد به خواب‌هایی که شخص تجربه کرده است. امکان دارد خواب‌های بعضی افراد به طرز چشمگیری با زندگی در بیداری فرق داشته باشد. ولی غالب افراد دست‌کم گاهی خواب‌هایی می‌بینند که تفاوت محسوسی با تجربه روزمره آن‌ها ندارد، و نیز تجربه بیداری برخی افراد، علی‌الخصوص در حالتی که تحت تأثیر الکل یا سایر مواد و داروهای مخدر قرار دارند، ممکن است کیفیتی بسیار شبیه خواب داشته باشد. به علاوه، تجربه بیداری‌های کاذب ــ وقتی که رؤیابین خواب می‌بیند که بیدار می‌شود، از بستر برمی‌خیزد، لباس می‌پوشد، صبحانه می‌خورد و... ــ تجربه‌ای است نسبتاً شایع. با این حال، در این قبیل موارد، کسی که خواب می‌بیند معمولا سؤال نمی‌کند که آیا این، زندگی در بیداری است یا خواب است. به طور معمول تا زمانی که او به‌واقع بیدار نشده، این سؤال که «آیا در حال خواب دیدنم؟» ربط و مناسبتی پیدا نمی‌کند.»