مارک دیوید بئر

مارک دیوید بئر استاد تاریخ بین‌الملل در مدرسه‌ی اقتصاد و علوم سیاسی لندن (LSE) است. او از برجسته‌ترین پژوهشگران تاریخ عثمانی، یهودیت، اسلام و روابط میان‌فرهنگی در اروپای مدرن به‌ شمار می‌رود و تاکنون چند کتاب مهم تألیف کرده است.

از آثار شاخص او می‌توان به این موارد اشاره کرد: در پرتو شکوه اسلام: گرویدن و فتح در اروپای عثمانی (انتشارات دانشگاه آکسفورد، ۲۰۰۸) که برنده‌ی جایزه‌ی آلبرت هورانی از انجمن مطالعات خاورمیانه شد و به ترکی نیز ترجمه شد؛ دونمه‌ها: یهودیان مسلمان‌شده، انقلابیان مسلمان و ترک‌های سکولار (انتشارات دانشگاه استنفورد، ۲۰۱۰) که به ترکی و یونانی نیز ترجمه شده است؛ مرگ در میدان اسب‌دوانی: جنسیت، مدارا و گرویدن در استانبول قرن هفدهم (استانبول: انتشارات کوچ، ۲۰۱۶)؛ یهودی، مسلمان، همجنس‌گرا: زندگی و زمانه‌ی هوگو مارکوس (انتشارات دانشگاه کلمبیا، ۲۰۲۰)؛ نجات‌دهندگان سلطانی و ترک‌های بردبار: نگارش تاریخ یهودیان عثمانی و انکار نسل‌کشی ارمنیان (انتشارات دانشگاه ایندیانا، ۲۰۲۰) که جایزه‌ی دکتر سونا آرونیان را در حوزه‌ی مطالعات ارمنی دریافت کرد؛ عثمانی‌ها: خان‌‌ها، امپراتورها و خلیفه‌‌ها (انتشارات بیسیک بوکز، ۲۰۲۱) که در فهرست نهایی جایزه‌ی تاریخ وُلفسون قرار گرفت و از سوی ساندی تایمز به‌عنوان یکی از بهترین کتاب‌های سال ۲۰۲۲ معرفی شد. این اثر تاکنون به بیش از ۱۰ زبان ترجمه شده است.

در سال ۲۰۲۰، بئر دو کتاب مهم منتشر کرد. نخستین اثر نجات‌دهندگان سلطانی و ترک‌های بردبار است که او در آن، برداشت‌های رایج درباره‌ی روابط صمیمانه‌ی ترک‌ها و یهودیان را به چالش می‌کشد و با بررسی تاریخ مناسبات مسلمانان و یهودیان در امپراتوری عثمانی و جمهوری ترکیه، به مسئله‌ی مسئولیت اخلاقی بازماندگان نسل‌کشی‌ها می‌پردازد. بئر در این اثر می‌کوشد با بررسی روابط میان‌دینی، انکار هولوکاست و نسل‌کشی‌ها، روایت تازه‌ای از تاریخ ارائه دهد که با نفی کلیشه‌های تاریخی و پذیرش واقعیت‌های تلخ، راهی برای آشتی میان مسلمانان، یهودیان و مسیحیان نشان دهد.

کتاب دوم یهودی، مسلمان، همجنس‌گرا: زندگی و زمانه‌ی هوگو مارکوس است که در مجموعه‌ی دین، فرهنگ و زندگی عمومی دانشگاه کلمبیا منتشر شد. هوگو مارکوس (۱۸۸۰ـ۱۹۶۶) فیلسوف و نویسنده‌ی یهودی‌تبار آلمانی بود که به اسلام گروید و از برجسته‌ترین مسلمانان آلمان پیش از جنگ جهانی دوم به‌ شمار می‌رفت. بئر با بررسی زندگی مارکوس، چشم‌اندازی تازه به تاریخ یهودیان آلمان، اسلام در اروپا، روابط مسلمانان و یهودیان و مبارزات هویتی جنسی در دوران میان دو جنگ جهانی ارائه می‌دهد.

در سال ۲۰۲۱، بئر کتاب عثمانی‌ها: خان‌‌ها، امپراتورها و خلیفه‌‌ها را منتشر کرد. او در این اثر، امپراتوری عثمانی را نه به‌عنوان نقطه‌ی مقابل غرب مسیحی، بلکه به‌عنوان امپراتوری‌ای چندقومیتی، چندزبانه و چنددینی معرفی می‌کند که خود را وارث حقیقی روم می‌دانست. بئر نشان می‌دهد که چگونه سلاطین عثمانی با تلفیق میراث ترکی، مغولی، اسلامی و بیزانسی، خود را هم‌زمان خان، سلطان، خلیفه و قیصر می‌نامیدند. آن‌ها در طول قرن‌ها میان تسامح دینی و سیاست‌های دگرکیش‌سازی برای اداره‌ی قلمرو پهناورشان تعادل برقرار کردند، اما در قرن نوزدهم با گرایش به انحصارطلبی قومی و مذهبی، به‌سوی پاک‌سازی قومی، نسل‌کشی و فروپاشی نهایی امپراتوری پس از جنگ جهانی اول رفتند.