کتاب بیهوده می‌بارد این باران

«بیهوده می‌بارد این باران» دفتری از اشعار عزیزنسین (۱۹۱۵-۱۹۹۵) ،نویسنده، مترجم و طنزنویس اهل ترکیه است. عزیز نسین تا سال ۱۹۵۵ به مدت ۱۶ سال بی‌وقفه شعر سرود. در سال ۱۹۵۵ اولین کتاب شعرش به نام ده دقیقه با تیراژ ۱۵۰۰ نسخه به چاپ رسید. بسیاری از منتقدین معتقد بودند که اشعار این کتاب تحت‌تأثیر یحیی کمال و فاروق نافیذ بوده و ردپای ناظم حکمت نیز در آن‌ها پیداست. عزیز نسین پس از این اظهارنظرها کتاب آماده‌به‌توزیعش را در حیاط انتشارات سوزاند که خوشبختانه دو سه نسخه از آن باقی مانده است. براساس مستندات موجود، عزیز نسین بعد از سوزاندن اشعارش تا سال ۱۹۶۵ هیچ شعری نسرود، شاید هم دست از سرودن برداشته بود. اما بعد از این تاریخ که او به عنوان نویسندهٔ طنز و فکاهی شهرت عظیمی کسب کرده بود، شعر بار دیگر جای خود را در زندگی عزیز نسین باز کرد. تأثیر شکست اولیه محو شده بود. با روحیهٔ سرکش منحصربه‌فردش سعی کرد در شعر به سبک خود دست یابد. در سال ۱۹۸۴ به این باور رسید که در شعر جایگاهی برای خود پیدا کرده است. اشعار عزیز نسین بدون هیچ تقلیدی از دیگران هر دو سال یک‌بار منتشر شد: از پایان به آغاز (۱۹۸۴)؛ ده دقیقه مانده به عشق، پنج دقیقه مانده به مرگ (۱۹۸۶)؛ پیدا کردن خود (۱۹۸۸)؛ خداحافظی (۱۹۹۰)؛عشق و مرگ (۱۹۹۲) و درد سیواس (۱۹۹۵). با این احوال موج انتقاد از اشعار او بالا گرفت. عزیز نسین به عنوان یک طنزپرداز تثبیت شده بود. صحنهٔ ادبیات ترکیه حتی داستان‌های غیرطنز و نمایش‌نامه‌های او را برنمی‌تابید چه برسد به اشعارش. اما او اهمیتی به این نظرها نمی‌داد و با اعتمادبه‌نفسِ بی‌پایان، سرودنِ شعر و خواندن را همچنان ادامه می‌داد. در واپسین روزهای عمرش با چشمانی کم‌سو و با دشواری فراوان شعر را واژه‌به‌واژه و سرسختانه همان‌گونه که ویژگی شخصیتی او بود، می‌خواند. پس از مرگش یادداشت‌های به‌جامانده از بیش از ۱۰۰ کتاب شعری را که خوانده بود، بر بالینش یافتند. برگردان فارسی شعرهای این کتاب با اجازه از بنیاد عزیز نسین انجام شده است: سحرگاه در آن شب عریان تو، تو بودی و من، من؛ شب‌هنگام از بوسه‌های‌مان آفتاب دمید. چه شد که سحرگاه از سردیِ ما برف از آفتاب بارید هراسم همه این بود که مبادا تو، تو نباشی.