کتاب بودنبروک ها

کتاب بودنبروک ها (Buddenbrooks) نوشته توماس مان، حماسه‌ای خانوادگی و رئالیستی است که روند تدریجی انحطاط و فروپاشی یک خاندان بازرگان و مرفه آلمانی را در طول چهار نسل به تصویر می‌کشد. مان در این داستان که در قرن نوزدهم رخ می‌دهد، تقابل میان دنیای مصلحت‌ندیشِ بورژوازی و جهان حساسِ هنر و فلسفه را با تصویر می‌کشد و نشان می‌دهد که چگونه ناتوانی نسل جدید در تطبیق خود با زمانه، اراده‌ی تجاری آن‌ها را تضعیف می‌کند و این خانواده را از اوج قدرت و اقتدار مالی به سمت نابودی کامل و زوال سوق می‌دهد. نشر ماهی این رمان را با ترجمه علی اصغر حداد منتشر کرده است. نسخه الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بودنبروک ها

کتاب بودنبروک ها نخستین رمان بلند توماس مان است که در سال ۱۹۰۱ و در سن ۲۶ سالگی او منتشر شد. این رمان سرگذشت چهار نسل از یک خانواده‌ی بازرگان معتبر در شهر لوبک آلمان را میان سال‌های ۱۸۳۵ تا ۱۸۷۷ روایت می‌کند. مان در این اثر با الهام از تاریخچه‌ی خانواده‌ی خود، روند تدریجی فروپاشی مالی، اخلاقی و جسمانی این خاندان بورژوا را به تصویر می‌کشد؛ خاندانی که در ابتدا در اوج قدرت و ثروت قرار دارد، اما به‌مرور زمان با بروز تضادهای درونی میان اعضا و ناتوانی نسل‌های جدید در تطبیق با تغییرات اقتصادی و اجتماعی جامعه، به سمت نابودی کامل سوق پیدا می‌کند.

کتاب بودنبروک ها هم فضای خانوادگی و هم مناسبات اقتصادی و اجتماعی را ترسیم کرده است: از توصیف دقیق اتاق چشم‌انداز، سالن غذاخوری، باغ و ساختمان پشتی تا شرح مفصل مهمانی‌ها، غذاها، آداب معاشرت و گفت‌وگوهای طولانی سر میز درباره‌ی سیاست اروپا، ناپلئون، سلطنت ژوییه، اتحادیه‌ی گمرکی و اوضاع تجارت غله. در کنار این جزئیات، رمان به کشمکش‌های پنهان خانواده هم می‌پردازد؛ مثل ماجرای گوتهولد، پسر ارشد خانواده که بر سر سهم خود از خانه‌ی جدید با پدر درگیر است و نامه‌های تند او سایه‌ای از تنش و بی‌عدالتی بر این شکوه ظاهری می‌اندازد.

درون‌مایه‌ی اصلی رمان، تقابل میان زندگی بورژوایی (کسب‌وکار و مصلحت‌اندیشی) و تمایلات هنری و معنوی است. توماس مان در این اثر نشان می‌دهد که چگونه ورود هنر، فلسفه و حساسیت‌های روحی عمیق به نسل‌های پایانی این خانواده، سبب تضعیف اراده‌ی عملی و تجاری آن‌ها شده و فرایند انحطاط‌شان را سرعت می‌بخشد.

بودنبروک ها به عنوان یکی از درخشان‌ترین نمونه‌های رمان حماسی خانوادگی در ادبیات جهان شناخته می‌شود و به دلیل کالبدشکافی دقیق جامعه‌ی آلمان در قرن نوزدهم و سبک روایی واقع‌گرایانه‌اش، تحسین منتقدان را برانگیخت.

خلاصه داستان بودنبروک ها

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

بودنبروک ها سرگذشت چند نسل از خانواده‌ای بازرگان در لوبک است که از شکوه و ثروت به‌ سوی فرسودگی و پراکندگی پیش می‌روند. در آغاز، خانه‌ی تازه‌خریداری‌شده در خیابان مِنگ نماد اوج قدرت خاندان است: مهمانی باشکوه، میزهای مملو از غذا، خویشاوندان و دوستان صاحب‌نفوذ، گفت‌وگوهای پرشور درباره‌ی سیاست و تجارت.

در دل همین شکوه، نشانه‌های زوال دیده می‌شود: اختلاف پنهان میان یوهان بودنبروک و پسر ارشدش گوتهولد بر سر ارث، حساسیت افراطی کنسول ژان نسبت به آرمان‌های نوین و در مقابل، پایبندی نسل قدیم به نظم کهنه.

رمان، کودکی و نوجوانی تونی، توماس و کریستیان را در این فضای مرفه اما پرتنش دنبال می‌کند؛ از درس و مدرسه و بازی‌ها تا بیماری‌های ناشی از پرخوری، از شوخی‌های شاعر شهر تا بحث‌های سنگین درباره‌ی ورشکستگی تجارتخانه‌های قدیمی. در پسِ این جزئیات، دغدغه‌ی اصلی کتاب نشان‌دادن فرایندی است که طی آن، نیروی حیاتی یک خاندان به‌تدریج تحلیل می‌رود و حساسیت فکری و روحی جای عمل‌گرایی تجاری را می‌گیرد.

چرا باید کتاب بودنبروک ها را بخوانیم؟

این رمان تصویری گسترده و دقیق از زندگی یک خاندان ثروتمند در آلمان شمالی ارائه کرده است؛ تصویری که هم جزئیات خانه، غذا، مهمانی و آداب را ثبت می‌کند و هم بحث‌های اقتصادی و سیاسی و کشمکش‌های خانوادگی را. خواننده با این کتاب می‌تواند از خلال سرگذشت یک خانواده، تغییرات یک دوره، شکاف نسل‌ها و رابطه‌ی میان اخلاق، مذهب، تجارت و حساسیت هنری را دنبال کند.

خواندن کتاب بودنبروک ها را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن بودنبروک ها به علاقه‌مندان به ادبیات آلمان، داستان‌های توماس مان و کسانی پیشنهاد می‌شود که به رمان‌های خانوادگی چندنسلی، تاریخ اجتماعی اروپا و روایت‌های طولانی درباره‌ی تجارت، سیاست و مناسبات طبقاتی علاقه‌مندند.

درباره توماس مان

توماس مان (Thomas Mann) (۱۸۷۵-۱۹۵۵)، نویسنده و جستارنویس آلمانی، در شهر لوبک در خانواده‌ای متولد شد که پدرش بازرگان غلات و سناتور شهر و مادرش آلمانی‌برزیلی بود. او پس از اتمام تحصیلات اولیه در ۱۹ سالگی و به‌ دنبال درگذشت پدرش، به همراه خانواده به مونیخ نقل‌مکان کرد و در زمان فعالیت در یک شرکت بیمه، نخستین اثر خود با نام «افتاده‌ها» را به رشته‌ی تحریر درآورد. مان تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته‌های تاریخ، ادبیات و اقتصاد سیاسی در دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ گذراند و در طول دوران نویسندگی خود آثار متعددی از جمله «تریستان»، «تونیو کروگر»، «مرگ در ونیز» و «دکتر فاستوس» را منتشر کرد.

انتشار رمان «کوه جادو» در سال ۱۹۲۴ به شهرت او افزود و سرانجام در سال ۱۹۲۹، به عنوان سومین نویسنده‌ی آلمانی‌زبان، موفق به دریافت جایزه‌ی نوبل ادبیات شد. با قدرت گرفتن نازی‌ها در آلمان، مان در سخنرانی‌های خود به رفتارهای نژادپرستانه‌ی حکومت رایش سوم اعتراض کرد که این امر منجر به ورود نام او به لیست سیاه و تعقیب قانونی‌اش شد؛ در نتیجه، وی ناچار به ترک آلمان و اقامت در سوئیس شد. او در دوران جنگ جهانی دوم به ایالات متحده رفت و چند سالی در رادیو صدای آمریکا به اجرای برنامه پرداخت. او در سال ۱۹۵۲ و در اوج دوران مک‌کارتیسم، به دفاع از استالینیسم متهم شد و دوباره به سوئیس بازگشت. مان در سال ۱۹۴۹ برای شرکت در جشن ۲۰۰ سالگی گوته پس از ۱۵ سال دوری به آلمان سفر کرد و در همان سال جایزه‌ی ادبی گوته از سوی آلمان شرقی به او اعطا شد.

درباره علی اصغر حداد

علی اصغر حداد (متولد ۱۳۲۹)، مترجم آثار ادبی آلمانی است. او دوران کودکی و تحصیلات خود را در قزوین و تهران سپری کرد. سپس به کشور آلمان سفر کرد و به تحصیل در رشته‌ی جامعه‌شناسی پرداخت. او پس از بازگشت به ایران، فعالیت حرفه‌ای خود را در حوزه‌ی آموزش زبان آلمانی و ترجمه‌ی متون ادبی آغاز کرد. تمرکز اصلی کارنامه‌ی ادبی حداد بیشتر بر ترجمه‌ی ادبیات مدرن آلمانی، اتریشی و سوئیسی بوده است. او ترجمه‌ی مجموعه‌ی کامل آثار فرانتس کافکا را بر عهده داشته است. علاوه بر کافکا، حداد آثار نویسندگان دیگری چون توماس مان، هرتسبرگ، اشتفان تسوایگ، آرتور شنیتسلر و پیتر هاندکه را نیز به فارسی برگردانده است.

اقتباس‌ها از کتاب بودنبروک ها

اولین‌بار در سال ۱۹۲۳ بود که این رمان دست‌مایه‌ی اقتباس قرار گرفت و فیلمی صامت از روی آن ساخته شد. گرهارد لامپرشت کارگردان این اثر بود.

بعدها دو سریال کوتاه هم بر مبنای بودنبروک ها تولید شدند. سریال اول برای تلویویون آلمان بود و آلفرد وایدنمن کارگردانی‌اش را بر عهده داشت. این سریال دو قسمتی محصول سال ۱۹۵۹ بود. سریال دوم را شبکه‌ی بی‌بی‌سی ۲ در سال ۱۹۶۵ ساخت. این سریال هفت قسمت داشت.

چه نسخه‌های دیگری از بودنبروک ها منتشر شده است؟

کتاب خاندان بودن بروک، ترجمه‌ی مینا سرابی، نشر دنیای نو

بخشی از کتاب بودنبروک ها

«"این چیه ــ این چیه...؟"

"لعنت به شیطان، بله، دوشیزه خانم، نکته همین جاست!"

کنسولین بودنبروک، نشسته در کنار مادر شوهر خود بر کاناپه‌ای با ترکیب ساده و سفید که به کله‌شیری طلایی آراسته بود و روکشی به رنگ زردِ روشن داشت، به همسر خود که کمی آن‌سوتر روی مبلی دسته‌دار نشسته بود نگاهی انداخت و به یاری دختر خود آمد. دخترک را پدربزرگ کنار پنجره بر زانوان خود نشانده بود.

گفت: "تونی، شهادت می‌دهم که مرا..."

و آنتونی کوچک، هشت ساله و لاغر اندام، با لباسی لطیف از حریر درخشان، سر زیبا و موبور خود را کمی از چهرهٔ پدربزرگ پس کشید و بی‌آن که چیزی ببیند، چشمان آبی تیرهٔ خود را فکورانه به عمق اتاق دوخت و یک‌بار دیگر تکرار کرد: "این چیه؟" سپس آرام به سخن آمد: "شهادت می‌دهم که مرا" و با چهره‌ای شکفته به‌سرعت افزود: "و تمامی موجودات را خداوند آفریده است." آن‌گاه با کلامی روان، یکپارچه شور و شادی، به‌گونه‌ای توقف‌ناپذیر تمامی متن را درست مطابق توضیح‌المسائلی که اخیراً، به سال ۱۸۳۵، با اجازهٔ سنای عالی‌قدر و کاردان از نو اصلاح شده و انتشار یافته بود، طوطی‌وار بازخواند. اندیشید، همین که دور می‌گیری چنان است که گویی در زمستان، نشسته بر سورتمهٔ دستی کوچک، همراه برادرانت از کوه اورشلیم به زیر می‌رانی: در چنین حالتی همه چیز را از یاد می‌بری و خود اگر هم بخواهی نمی‌توانی توقف کنی.

"... و نیز هر چه پوشاک و پای‌افزار، خوراکی و نوشیدنی، خانه و کاشانه، زن و فرزند، کشتزار و حشم..."»