کتاب دوازده صندلی

کتاب دوازده صندلی با عنوان انگلیسی The twelve chairs نوشته ایلیا ایلف و یوگنی پتروف و ترجمه آبتین گلکار رمانی طنزآمیز، پرحادثه و سرشار از شخصیت است که در فضای شهرها و شهرستان‌های روسیه‌ی پس از انقلاب می‌گذرد. این رمان ماجرای جست‌وجوی گنجی پنهان در یکی از ۱۲ صندلیِ یک سرویس مبلمان قدیمی را روایت کرده است. در خلال این جست‌وجو چهره‌ی جامعه، مناسبات اداری، خرافه‌باوری، جاه‌طلبی و فرصت‌طلبی آدم‌ها به تصویر کشیده شده است. نشر ماهی این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دوازده صندلی اثر ایلیا ایلف و یوگنی پتروف

کتاب دوازده صندلی به قلم ایلیا ایلف و یوگنی پتروف، یک رمان و ماجرای گنجی پنهان در دل یک سرویس مبلمان اشرافی است که در سال‌های پس از انقلاب مصادره شده و سرنوشت هر صندلی به گوشه‌ای از روسیه‌ی پهناور گره خورده است. نویسنده‌ها با تکیه بر طنز تند، جامعه‌ای را نشان داده‌اند که میان نظم تازه و عادت‌های کهنه سرگردان است؛ از اداره‌های شلوغ و شعارزده تا شهرستان‌های خواب‌آلودی که در آن‌ها تابوت‌سازها از کمبود مرگ گلایه دارند و کارمندان، ازدواج و مرگ را در دفترهای قطور ثبت می‌کنند.

رمان دوازده صندلی با معرفی شهرستان ن.، ایپولیت ماتوِیویچ وارابیانینوف و مادرزنش (کلاودیا ایوانوونا)، فضای طنز تلخ و گزنده‌ی خود را بنا می‌گذارد. شخصیت آستاپ بِندِر به‌عنوان جوانی پرحرف، زیرک و ماجراجو وارد اثر می‌شود و با وارابیانینوف شراکتی ناهمگون برای یافتن جواهرات پنهان‌شده در یکی از صندلی‌ها شکل می‌دهد. دوازده صندلی در کنار این خط اصلی داستانی، خرده‌داستان‌های فراوانی از زندگی روزمره‌ی مردم، مناسبات کلیسا، ادارات، تعاونی‌ها و حتی راه‌آهن را ارائه کرده است که هرکدام تصویری طنزآلود از سازوکار قدرت، بوروکراسی و رؤیای ثروتمندشدن ناگهانی به دست می‌دهند.

دوازده صندلی با زبان شوخ‌طبعانه، دیالوگ‌ها و صحنه‌پردازی‌های دقیق، هم‌زمان که قصه‌ای تعقیب‌وگریزگونه را پیش می‌برد، به نقد کاغذبازی، شعارزدگی، فرصت‌طلبی و ساده‌لوحی جمعی پرداخته و شخصیت‌هایی خلق کرده است که در ذهن خواننده ماندگار می‌شوند. کتاب حاضر از متن انگلیسی با عنوان The twelve chairs به پارسی ترجمه شده است.

خلاصه داستان دوازده صندلی

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

کلاودیا ایوانوونا در بستر مرگ به دامادش، ایپولیت ماتوِیویچ وارابیانینوف، اعتراف می‌کند که جواهرات گران‌قیمتش را پیش از مصادره‌ی اموالش در نشیمن یکی از ۱۲ صندلی سرویس پذیرایی قدیمی پنهان کرده است. وارابیانینوف که حالا کارمند ثبت مرگ و ازدواج در شهرستان ن. است، با شنیدن این راز، زندگی روزمره‌اش را زیرورو می‌کند و رؤیای بازگشت به رفاه گذشته در ذهنش جان می‌گیرد.

او برای یافتن صندلی‌ها به استارگورود می‌رود و در آنجا با آستاپ بِندِر، جوانی ماجراجو و حقه‌باز، آشنا می‌شود. این دو با قراردادی پرکشمکش شریک می‌شوند و جست‌وجویشان برای یافتن ۱۲ صندلی در شهرها، روستاها، ادارات و میان آدم‌های گوناگون ادامه پیدا می‌کند؛ جست‌وجویی که بیش از آنکه تعقیب گنج باشد، نمایش حرص، ترس، جاه‌طلبی و تناقض‌های جامعه‌ی اطراف آن‌هاست.

چرا باید کتاب دوازده صندلی را بخوانیم؟

رمان دوازده صندلی تصویری طنزآمیز و تیزبین از جامعه‌ای در حال دگرگونی ارائه کرده است که در آن جست‌وجوی یک گنج پنهان بهانه‌ای برای نمایش حرص، ترس، خرافه‌باوری و فرصت‌طلبی می‌شود. این کتاب با شخصیت‌های پررنگ، صحنه‌های به‌یادماندنی و گفت‌وگوهای شوخ هم برای دنبال‌کردن ماجراجویی جذاب است و هم برای دیدن لایه‌های پنهان زندگی روزمره و سازوکار قدرت.

خواندن کتاب دوازده صندلی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دوستداران رمان طنز، ادبیات روسیه، کسانی که به روایت‌های پرشخصیت و پرحادثه علاقه دارند و نیز خوانندگانی پیشنهاد می‌شود که کنجکاوند در دل یک رمان سرگرم‌کننده، چهره‌ی بوروکراسی، دین، قدرت و رؤیای ثروت ناگهانی را از زاویه‌ای انتقادی ببینند.

اگر از خواندن داستان‌هایی مثل رمان مغازه خودکشی (ژان تولی)، عامه‌پسند (چارلز بوکفسکی) و سلاخ‌خانه شماره پنج (کورت ونه‌گات) لذت بردید، این رمان را نیز دوست خواهید داشت.

درباره ایلیا ایلف و یوگنی پتروف

ایلیا ایلف (Ilʹi︠a Ilʹf) با نام کامل ایلیا آرنولدویچ فاینزیلبرگ (یا فایزیلبرگ)، نویسنده و روزنامه‌نگار شوروی با اصالت یهودی بود که در ۱۵ اکتبر ۱۸۹۷ در شهر اودسا به دنیا آمد و به یکی از شناخته‌شده‌ترین طنزنویسان ادبیات شوروی در قرن بیستم تبدیل شد. ایلیا ایلف در سال ۱۹۱۳ از هنرستان یا مدرسه‌ی فنی فارغ‌التحصیل شد و پس از آن در مشاغل گوناگونی ازجمله تراشکاری، آمارگیری، حسابداری، نقشه‌کشی، فعالیت در شرکت تلفن و همچنین کار در یک کارخانه‌ی نظامی مشغول شد. پس از انقلاب روسیه به روزنامه‌نگاری روی آورد و به‌تدریج به دنیای ادبیات و طنز راه یافت.

ایلیا ایلف در اودسا با چندین مجله‌ی طنز همکاری داشت؛ ازجمله سردبیری مجله‌ی طنز «سیندتیکون» را بر عهده گرفت و اشعار طنز خود را با نام مستعار زنانه منتشر می‌کرد. همچنین به اتحادیه‌ی شاعران اودسا پیوست و در ویرایش چند نشریه‌ی طنز نقش داشت. در سال ۱۹۲۳ به مسکو رفت و در روزنامه‌ی «گودوک» یا «سوت قطار» که نشریه‌ای ویژه‌ی کارکنان راه‌آهن بود، مشغول به کار شد. بیشتر نوشته‌های ایلیا ایلف در این دوره رنگ‌وبوی طنز و هجو داشت. مهم‌ترین اتفاق زندگی حرفه‌ای ایلیا ایلف در همین روزنامه رخ داد؛ جایی که با یوگنی پتروف (Yevgeny Petrov) آشنا و همکاری ادبی مشهور آن‌ها آغاز شد.

یوگنی پتروویچ پتروف با نام شناسنامه‌ای کاتایف (زاده‌ی ۱۳ دسامبر ۱۹۰۲ در اودسا و درگذشته‌ی ۲ ژوئیه‌ی ۱۹۴۲)، نویسنده‌ی محبوب شوروی در دهه‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ میلادی بود. او در غالب موارد در همکاری با ایلیا ایلف دست به قلم می‌شد.

ایلیا ایلف و یوگنی پتروف تقریباً تمام آثار مهم خود را با نام مشترک «ایلف و پتروف» (Ilf and Petrov) منتشر کردند و به یکی از مشهورترین زوج‌های ادبی شوروی تبدیل شدند. شهرت اصلی آنان به‌سبب دو رمان طنز ماندگار، «دوازده صندلی» (۱۹۲۸) و دنباله‌ی آن «گوساله‌ی طلایی کوچک» (۱۹۳۱)، است که هر دو با محوریت شخصیت استپ بنتر، کلاه‌برداری باهوش و جاه‌طلب، نوشته شده‌اند. این آثار در روسیه محبوبیت فراوانی یافتند و بسیاری از جملات و اشارات آن‌ها وارد فرهنگ عمومی روسیه شد.

از دیگر آثار مهم ایلف و پتروف می‌توان به کتاب طنز و سفرنامه‌ی «آمریکای یک طبقه» (۱۹۳۷) اشاره کرد که حاصل سفر این دو نویسنده به ایالات متحده در سال‌های ۱۹۳۵ و ۱۹۳۶ بود. ایلیا ایلف علاوه‌بر نویسندگی، علاقه‌ی زیادی به عکاسی داشت، اما ارزش این بخش از فعالیت‌هایش سال‌ها پس از مرگ او و با کشف آلبوم‌های عکسش توسط دخترش شناخته شد. او از دهه‌ی ۱۹۲۰ به بیماری سل مبتلا بود و تصور می‌کرد بیماری‌اش بهبود یافته است، اما در جریان سفر به آمریکا دوباره بیماری در او تشخیص داده شد.

سرانجام ایلیا ایلف در ۱۳ آوریل ۱۹۳۷، اندکی پس از بازگشت از یک سفر، بر اثر سل درگذشت. پس از مرگش شایعاتی درباره‌ی خودکشی او منتشر شد، اما یوگنی پتروف این ادعاها را رد کرد و علت مرگ او را بیماری دانست. ایلیا ایلف با وجود عمر نسبتاً کوتاه خود با آثار طنز و همکاری ادبی کم‌نظیرش با یوگنی پتروف، جایگاهی ماندگار در ادبیات روسی و شوروی به دست آورد.

اقتباس‌ها از کتاب دوازده صندلی

بر پایه‌ی رمان دوازده صندلی نزدیک به ۲۰ فیلم در اتحاد جماهیر شوروی، ایالات متحده و دیگر کشورها ساخته شد: به‌عنوان نمونه می‌توان به فیلم‌های زیر اشاره کرد:

- دوازده صندلی (فیلم ۱۹۷۰)

- دوازده صندلی (فیلم ۱۹۳۳)

- دوازده صندلی (فیلم ۱۹۶۲)

- دوازده صندلی (فیلم ۱۹۷۱)

- دوازده صندلی (فیلم ۱۳۹۰)

درباره آبتین گلکار

آبتین گلکار، زاده‌ی سال ۱۳۵۶ در تهران، پژوهشگر حوزه‌ی زبان و ادبیات روسی، مترجم و عضو هیئت‌علمی (استادیار) دانشگاه تربیت مدرس بوده است. او پس از سپری‌کردن مقطع کارشناسی در دانشگاه تهران، تحصیلات تکمیلی خود را در سطوح کارشناسی‌ارشد و دکتری ادبیات روسی در دانشگاه ملی تاراس شفچنکو کی‌یف به پایان رساند. کارنامه‌ی ادبی و برگردان‌های این مترجم ایرانی، میزبان آثار ارزشمندی از نویسندگان و شاعران برجسته‌ای همچون نیکلای گوگول، نیکلای اردمان، آلکساندر هرتسن، آنا آخماتووا و دیگر چهره‌های نامدار ادبی بوده است.

بخشی از کتاب دوازده صندلی

«کیست این فردی که با گونه‌های گل‌انداخته و دستمالی بر سینه پشت میز نشسته است و با اشتها خوراکی را که بخار از آن بلند می‌شود یک لقمهٔ چپ می‌کند؟ پیرامونش را گله‌ای گاو نرِ مینیاتوری گرفته است. خوک‌های چاق وچله در یک گوشهٔ جدول جمع شده‌اند. در یک استخرِ آماری مخصوص، بی‌شمار ماهی خاویار و ماهی ریش‌دار و ماهی تیغ‌دار در هم می‌لولند. مرغ‌ها روی شانه و دست و سر این فرد نشسته‌اند. غازها، مرغابی‌ها و بوقلمون‌های خانگی به شکل ابرهای پرداری در پروازند. دو خرگوش زیر میز قایم شده‌اند. در افق، نان‌های گندم همچون اهرام مصر و باغ‌های بابل سر به آسمان برافراشته‌اند. رودی از شیرْ دژ کوچکی از مربا را در میان گرفته است. خیاری به بزرگی برج پیزا در افق ایستاده است. شراب‌ها، ودکاها و عرق‌های دست‌ساز در صفوف منظم پشت خندق‌هایی از نمک و فلفل رژه می‌روند. نوشیدنی‌های غیرالکلی و صلح‌طلب، مانند آب‌معدنی و لیموناد و نوشابه‌های گازدار پیچیده‌شده در الیاف مشبّک، سرافکنده و درهم وبرهم، پس‌قراول نوشیدنی‌های الکلی هستند.»