کتاب ه‍ ه‍ ح‍ ه‍

کتاب ه‍ ه‍ ح‍ ه‍ (HHhH) نوشته لوران بینه، روایتی رمان‌گونه از یکی از مهم‌ترین ترورهای سیاسی در میانه‌ی جنگ جهانی دوم است؛ عملیات کُشتن راینهارد هایدریش، قصاب پراگ و معمار هولوکاست. کتاب هم به زندگی و صعود هایدریش در ساختار رایش سوم می‌پردازد و هم به ماجرای عملیات آنتروپوید و چتربازان چک و اسلواک که برای کشتن او اعزام شدند. بینه در این رمان، تاریخ، زندگی شخصی خود، تأملاتش درباره‌ی نوشتن و واقعیت را درهم تنیده است. نشر ماهی این کتاب برنده‌ی جایزه‌ی گنکور را با ترجمه احمد پرهیزی منتشر کرده است. نسخه الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ه‍ ه‍ ح‍ ه‍

کتاب ه‍ ه‍ ح‍ ه‍ اثری از لوران بینه است که در مرز میان روایت تاریخی و رمان حرکت می‌کند و به‌ جای بازگویی خطی وقایع، مدام به پشت‌صحنه‌ی نوشتن و محدودیت‌های بازسازی تاریخ سرک می‌کشد. در این کتاب، نویسنده همزمان که داستان عملیات آنتروپوید و ترور راینهارد هایدریش، قصاب پراگ و معمار اصلی هولوکاست را دنبال می‌کند و از تردیدهای خود درباره‌ی درآوردن یک سرگذشت واقعی در قالب رمان نیز حرف می‌زند.

لوران بینه گاهی زندگی هایدریش از کودکی در هاله، پیوستن به نیروی دریایی، آشنایی با هیملر و ساختن گشتاپو را دنبال می‌کند و گاهی به کشف تدریجی ماجرای گابچیک و کوبیش، چتربازان اعزامی از لندن، می‌پردازد.

در کتاب ه‍ ه‍ ح‍ ه‍، خواننده با سفرهای بینه به پراگ و براتیسلاوا، بازدید از سردابه‌ی کلیسایی که چتربازان در آن محاصره شدند، دیدن موزه‌ها و فیلم‌ها و گفت‌وگو با آدم‌های مختلف روبه‌رو می‌شود. او در این مسیر، هم از وسواس خود در جمع‌آوری اسناد و فیش‌ها می‌گوید و هم از این ترس که مبادا حماسه‌ی مقاومت چک را به داستانی مبتذل تقلیل دهد.

کتاب در عین روایت صعود یک بوروکرات آدمکش در دل دستگاه نازی، تصویری زنده از فضای اروپای میانه‌ی قرن بیستم، بحث‌های درونی جنبش مقاومت، رقابت سرویس‌های اطلاعاتی و سازوکار خشونت دولتی ارائه کرده است.

خلاصه داستان ه‍ ه‍ ح‍ ه‍

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

کتاب ه‍ ه‍ ح‍ ه‍ از یک‌سو زندگی راینهارد هایدریش را از کودکی در خانواده‌ای موسیقیدان، نوجوانی یهودستیز، عضویت در فرای‌کورپس، ورود به نیروی دریایی، اخراج رسوایی‌آمیز، پیوستن به اس‌اس و ساختن اس‌د و گشتاپو دنبال می‌کند و نشان می‌دهد چگونه او به خطرناک‌ترین مرد رایش سوم و معمار اجرایی راه‌حل نهایی بدل شد.

از سوی دیگر، روند شکل‌گیری عملیات آنتروپوید را پی می‌گیرد؛ از لندن و دولت در تبعید چکسلواکی تا آموزش چتربازان، فرودشان در خاک اشغال‌شده، شبکه‌ی مقاومت، کلیسای رسلووا و ردونشان‌های به‌جا‌مانده در سردابه. در تمام این مسیر، بینه مدام درباره‌ی اخلاق بازنمایی خشونت، مرز میان تخیل و سند و این‌که چگونه می‌توان از قهرمانان مقاومت تجلیل کرد بی‌آن‌که آن‌ها را به شخصیت‌های ساختگی تقلیل داد، تأمل کرده است.

چرا باید کتاب ه‍ ه‍ ح‍ ه‍ را بخوانیم؟

کتاب همزمان تصویری جزئی‌نگر از دستگاه سرکوب نازی و روایتی پرتنش از یک عملیات مقاومت ارائه کرده است. این اثر نشان می‌دهد که چگونه یک بوروکرات منظم می‌تواند به مرکز یک ماشین کشتار جمعی تبدیل شود و در کنار آن، از شجاعت و شکنندگی انسان‌هایی می‌گوید که در برابر چنین سیستمی ایستادند. ترکیب روایت تاریخی، خوداندیشی نویسنده و صحنه‌های زنده‌ی پراگ و کلیسای رسلووا، خواندن آن کتاب را به تجربه‌ای عمیق تبدیل کرده است.

خواندن کتاب ه‍ ه‍ ح‍ ه‍ را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب ه‍ ه‍ ح‍ ه‍ به علاقه‌مندان به تاریخ جنگ جهانی دوم، کسانی که موضوع نازیسم، هولوکاست و جنبش‌های مقاومت را دنبال می‌کنند و خوانندگانی که به رمان‌های پست‌مدرنیستی علاقه دارند، پیشنهاد می‌شود.

درباره لوران بینه

لوران بینه (Laurent Binet) (متولد ۱۹۷۲)، نویسنده، استاد دانشگاه و رمان‌نویس فرانسوی است. او تحصیلات خود را در رشته‌ی ادبیات مدرن در دانشگاه پاریس سوربن به پایان رساند و سال‌ها به تدریس زبان و ادبیات فرانسوی در دانشگاه‌ها و دبیرستان‌های این کشور مشغول بود. بینه با انتشار اولین رمان خود، «ه‍ ه‍ ح‍ ه‍» در سال ۲۰۱۰، موفق به دریافت جایزه‌ی گنکور رمان اول شد.

تمرکز اصلی بینه در آثارش بر کالبدشکافی ساختار روایت، مرز میان واقعیت تاریخی و داستان‌پردازی و نقد قدرت استوار است. او در کتاب دیگرش، رمان «هفتمین عملکرد زبان»، با زبانی طنزآمیز و معمایی به سراغ مرگ نشانه‌شناس مشهور، رولان بارت، می‌رود و نظریه‌های ادبی را با داستان جنایی تلفیق می‌کند. همچنین در رمان «تمدن‌ها»، تاریخی جایگزین (روایت وارونه از تاریخ) را خلق می‌کند که در آن اینکاها به جای استعمار شدن، قاره‌ی اروپا را فتح می‌کنند. سبک نگارش بینه با ترکیب مستندات دقیق تاریخی، تعلیق داستانی و زاویه‌ی دید فراداستانی (تأمل درباره‌ی خودِ نویسندگی)، تحسین منتقدان را برانگیخته است.

جوایز و افتخارات کتاب ه‍ ه‍ ح‍ ه‍

• برنده‌ی جایزه‌ی گنکور رمان اول (سال ۲۰۱۰)
• نامزد جایزه‌ی ملی حلقه‌ی منتقدین
• نامزد جایزه‌ی Europese Literatuurprijs (سال ۲۰۱۱)
• بهترین کتاب سال به انتخاب نیویورک‌تایمز
• برنده‌ی بهترین ترجمه در جایزه‌ی ابوالحسن نجفی

اقتباس‌ها از کتاب ه‍ ه‍ ح‍ ه‍

مردی با قلب آهنین (The Man with the Iron Heart)، عنوان فیلمی بود که سیدریک ژیمنز، کارگردان فرانسوی، در سال ۲۰۱۷ بر اساس رمان لوران بینه ساخت. در این اثر، جیسون کلارک، رزموند پایک و میا واشیکوفسکا نقش‌های اصلی را ایفا می‌کردند.

بخشی از کتاب ه‍ ه‍ ح‍ ه‍

«گابچیک شخصی است واقعی با همین نام که حقیقتاً وجود داشته است. وقتی تک وتنها روی تخت آهنی کوچکی در آپارتمانی غرق در تاریکی دراز کشیده بود، آیا غژغژ واضح ترامواهای پراگ را از پس کرکره‌های پنجرهٔ اتاق می‌شنید؟ دوست دارم باور کنم که بله، می‌شنید. از آن‌جا که پراگ را خوب می‌شناسم، می‌توانم شمارهٔ خط تراموا (که شاید حالا تغییر کرده باشد) و مسیرش را در خیال مجسم کنم، نیز محلی را که گابچیک درازکشیده در آن انتظار می‌کشید و در پشت کرکره‌های بسته می‌اندیشید و گوش می‌خواباند. اکنون ما در پراگ هستیم، در تقاطع خیابان‌های ویشِهرادسکا و تروییچکا. تراموای شمارهٔ ۱۸ (یا ۲۲) روبه‌روی باغ گیاه‌شناسی توقف کرده است. مشخصاً باید بگویم که اکنون سال ۱۹۴۲ است. میلان کوندرا در کتاب خنده و فراموشی تلویحاً می‌گوید از نام‌گذاری شخصیت‌های داستان‌های خویش شرم دارد و اگرچه این شرم در رمان‌هایش، که پر است از نام‌هایی چون توماژ، تامینا و تِرِزا، چندان محسوس نیست، به شکل شهودی می‌توان منظور دقیقش را دریافت: "آیا می‌توان چیزی مبتذل‌تر از نویسنده‌ای یافت که به سبب دغدغهٔ بچگانهٔ واقع‌نمایی یا در بهترین حالت برای آسان‌ترکردن کار خود، با اختیار تام، نامی ساختگی را بر شخصیتی ساختگی می‌گذارد؟" به گمان من، کوندرا می‌توانست پا را از این هم فراتر بگذارد و بپرسد: "به‌راستی، آیا مبتذل‌تر از شخصیتی ساختگی هم چیزی پیدا می‌شود؟"»