کتاب سرگردان در میدان های پیر بوردیو و مقالات دیگر

کتاب سرگردان در میدان های پیر بوردیو نوشتۀ حسن میرعابدینی است. سرگردان در میدان های پیر بوردیو مجموعه‌ای است از بیست و یک مقاله و گفت‌وگو درباره ادبیات معاصر ایران. اغلب این نوشته‌ها طی دو دهه اخیر (۱۳۷۹ - ۱۳۹۶) در مطبوعات به چاپ رسیده و زمان و محل چاپ نخست هر نوشته در پایان آن آمده است.

درباره کتاب سرگردان در میدان های پیر بوردیو

اما اکثرشان برای درج در این کتاب بازنویسی شده و مطالبی در آنها تغییر کرده یا به آنها اضافه شده است. هرچند همۀ مقاله‌ها دربارۀ نویسندگی و ادبیات معاصر ایران است و این امر، وحدتی به آنها می‌بخشد، آنها باید در صورت‌بندی تازه‌ای قرار می‌گرفتند تا به قول گئورگی لوکاچ، «منشأ وحدتی نو در حد یک کتاب شوند». زیرا به‌صرف هم کناری مقالات بی‌هیچ نقشه‌ای، به «مجموعه مقالات» نمی‌رسیم. اصلاحاتی در حد کم و زیادکردن مواردی که گذشت زمان ضرورت آنها را پیش آورده است، کافی نیست. ازاین‌رو، نویسنده تلاش کرده با قراردادن هر مقاله در فضای خاص خود، و سعی در معنا بخشیدن به ‌توالی مقالات، آنها را در چند زمینۀ اصلی مجموع کند تا «کتاب» شکل گیرد. یعنی نوشته‌ها از درون به هم مربوط شوند تا نحوۀ گردآمدنشان در مجموعه، فضای ذهنی مناسبی پدید آورد. کتاب مجموعۀ مقالات باتوجه‌ به این انسجام پنهان، از طریق جست‌وجوی ویژگی مشترکی که نوشته‌های پراکنده سالیان را در کنار هم قرار می‌دهد، پدید می‌آید. در کتاب حاضر، پس از نوشته‌ای مبنی بر ضرورت توجه به قصۀ ایرانی برای خروج از مرحله فرسودگی داستان امروز ایران، به چگونگی ورود ما به «روزگار نو» و پدیدار شدن نمونه‌های آغازین نمایشنامه‌نویسی، نقد رمان، و مجلۀ ویژه داستان کوتاه، پرداخته می‌شود. بحث دربارۀ جنبه‌هایی از رمان فارسی، مضمون هفت مقاله بعدی را تشکیل می‌دهد. سپس، نوشته‌هایی می‌خوانیم درباره نقد مبتنی بر نظریۀ ادبی. پس از دو مصاحبه در مورد جهان داستانی جلال آل‌احمد و احمد محمود، کتاب با سه یادداشت بر زندگی و کار خلاق هوشنگ گلشیری، اصغر الهی و ایرج پزشکزاد بسته می‌شود. چنان که پیداست، در این نوشته‌ها آثار و نویسندگان گوناگونی مطرح می‌شوند؛ امیدواریم که خواننده بتواند از ورای تنوع آنها با تصویر گویایی از حیات ادبی معاصر مواجه شود.

خواندن کتاب سرگردان در میدان های پیر بوردیو را به چه کسی پیشنهاد می کنیم؟

کتاب سرگردان در میدان های پیر بوردیو برای علاقه‌مندان به ادبیات معاصر ایران کتابی مناسب است.

درباره حسن میرعابدینی

حسن میرعابدینی در سال ۱۳۳۲ متولد شده است. او نویسنده، استاد دانشگاه، پژوهشگر و منتقد ادبی معاصر ایران است. او از ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۵ در دانشگاه زنجان و در ۱۳۹۲ در مؤسسۀ آموزش عالی حافظ شیراز ادبیات معاصر تدریس کرده‌است.

بخش‌هایی از کتاب سرگردان در میدان های پیر بوردیو

روایت‌های گوناگونی که همه هزار و یک شب نامیده می‌شوند. گویی قصه‌های این کتاب نیز مانند قصه‌های شفاهی ضمن نقل سینه‌به‌سینه، صورت‌های تازه‌ای می‌یابند؛ زیرا هر بار که نقل می‌شوند، شاخ‌وبرگ تازه‌ای به آنها داده می‌شود. هر نقال حلقه‌ای می‌شود از زنجیره بی پایانی که افسانه‌ها از آن طریق راه خود را به‌سوی آینده ادامه می‌دهند. از همین روست که بورخس هزار و یک شب را کتابی «به اخر نرسیدنی» می‌داند که به هرگونه مسخ شدنی راه می‌دهد. الگوبرداری مضمونی در توزیع مفاهیم مکرر و بن‌مایه‌های اخلاقی در میان رویدادهای داستان نمود می‌یابد با این هدف که برای تأکید بر اندیشه محوری قصه، به آن نظم بخشد به صورتی که قصه‌های فرعی تعبیر و تفسیری از قصه چارچوب گردند و مضمون اصلی را قوت بخشند. الگوبرداری صوری ناظر است به ساماندهی رویدادها و کنش‌ها و حالت‌هایی که پایه و اساس روایت را می‌سازند و به داستان شکل می‌دهند. نویسنده، برای روشن شدن بحث، نشان می‌دهد که چگونه الگوبرداری صوری «حکایت گوژپشت»، داستان‌های فرعی درآمده از دل یکدیگر را به داستان چارچوب، و مهم‌تر از آن به حکایت بیرونی - قصه‌گویی شهرزاد - پیوند می‌دهد. تجسم نمایش شخصی یا چیزی با جزءنگری حالت‌ها، حرکت‌ها، و گفت‌وگوها به صحنه جنبه دیداری می‌دهد و آن را در نظر خواننده زنده و ملموس می‌سازد. صحنه‌هایی که کانون روایتی معین شمرده می‌شوند، با تجسم نمایشی نشان‌داده‌شده‌اند و از طریق بخش‌های روایی گزارشی به‌هم‌پیوسته‌اند.