کتاب کندوکاوی روان شناختی در کارکرد هنر

کتاب الکترونیکی «کندوکاوی روان شناختی در کارکرد هنر» نوشتهٔ الن وینر با ترجمهٔ محمد شهبا در نشر افکار چاپ شده است.

درباره کتاب کندوکاوی روان شناختی در کارکرد هنر

این اثر بیشتر بر پژوهش‌های مربوط به «زیبایی‌شناسیِ تجربی» متمرکز است. زیبایی‌شناسی تجربی به این نمی‌پردازد که «هنر چیست»، بلکه بررسی می‌کند که مردم عادی چه چیزی را هنر می‌شمارند. نویسنده در چند فصل به هنر انتزاعی و به‌طور مشخص به اکسپرسیونیزم انتزاعی پرداخته و این پرسش را پیش کشیده است که آیا هنر انتزاعی دارای معنی است؟ سؤالات بسیاری نیز دربارهٔ انواع هنر و رویکرد مردم به هنر وجود دارد که این کتاب تلاش می‌کند در هر فصل به یکی از آنها پاسخ دهد. موضوعاتی که در این کتاب بررسی می‌شود به این شرح است:

فصل۱: پرسش‌هایی همیشگی 

فصل۲: آیا این هنر است؟

فصل۳: اصوات بی‌کلام: شنیدن احساسات در موسیقی

فصل۴: احساس ناشی از موسیقی: احساسات در شنوندۀ موسیقی

فصل۵: رنگ و فرم: دلالت‌های ضمنی  احساسی در هنرهای تجسمی

 فصل۶: احساسات در موزۀ هنر: چرا ما گریه‌مان نمی‌گیرد؟

فصل۷: در گرداب رنج: لذت متناقض‌نمای احساسات منفی در هنر

فصل۸: خوب است؟ یا فقط آشناست؟

فصل۹: خیلی ساده است، پس خوب نیست؟ معیار انحرافی تلاش

فصل۱۰: عین هم! کپی برابر با اصل اشکال دارد؟

فصل۱۱: «بچهٔ من هم می‌تونه این‌جوری نقاشی کنه!»

فصل۱۲: مشکل‌گشا: آیا هنر ما را باهوش‌تر می‌سازد؟

 فصل۱۳: زندگی دیگران: داستان و همدلی

 فصل۱۴: آیا تولید هنر حال ما را بهتر می‌کند؟

فصل۱۵: چه کسانی هنر تولید می‌کنند و چرا؟

فصل۱۶: عملکرد و تأثیر هنر

کتاب کندوکاوی روان شناختی در کارکرد هنر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این اثر به علاقه‌مندان به روان‌شناسی و فلسفهٔ هنر پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب کندوکاوی روان شناختی در کارکرد هنر

«مشکل برخی از این تعاریف آن است که جامع نیستند. اگر هنر را نوعی بازنمایی بدانیم، شکل‌های غیربازنمونی هنر، مانند موسیقی یا هنر انتزاعی را کنار گذاشته‌ایم. به‌علاوه، این تعریف شامل بازنمایی‌هایی می‌شود که آن‌ها را هنر نمی‌شماریم؛ مانند نمودارها یا معادلات ریاضی. اگر هنر را بیان احساسات بدانیم، آنگاه هنرهای غیربیانی را کنار گذاشته‌ایم؛ مانند هنر مفهومی، هنر تزئینی یا دکوراتیو و هنر کمینه‌گرا یا مینیمالیستی. اگر هنر را چیزی بدانیم که به دنیای هنر عرضه می‌شود، آنگاه «هنر غیرحرفه‌ای» را که هرگز در موزه‌ها عرضه نمی‌شود، نادیده گرفته‌ایم. برخی از این نظریه‌ها حالت دُوری دارند: اگر چیزی به این دلیل هنر است که تجربهٔ زیبایی‌شناختی (نظریهٔ بردزلی) را یا احساس زیبایی‌شناختی (نظریهٔ بل) را برمی‌انگیزد و اگر تجربه یا احساس زیبایی‌شناختی چیزی است که هنر آن را برمی‌انگیزد، پس با گزاره‌ای دُوری و آزمون‌ناپذیر روبه‌روییم.

برخی از این نظریه‌ها، دوگانهٔ «هنر ـ غیرهنر» را با دوگانهٔ «هنر خوب ـ هنر بد» اشتباه می‌گیرند. برای نمونه، کلایو بل برخی نقاشی‌ها را به این دلیل دوست نداشت که فاقد فرم احساس‌برانگیز بودند و درنتیجه آن‌ها را هنر قلمداد نمی‌کرد. کلایو بل تابلوی پزشک اثر سر لوک فیلدز را که در موزهٔ تیْت لندن قرار دارد، به این دلیل هنر نمی‌دانست که آن را اثری احساساتی و توصیفی می‌شمرد که نمی‌تواند خلسهٔ زیبایی‌شناختی برانگیزد. البته بل خودش می‌دانست که تأثیر آثار هنری بر همه یکسان نیست و برای حل‌وفصل این مسئله می‌گفت: «من نمی‌توانم چیزی را که هیچ واکنش احساسی در من برنمی‌انگیزد، اثر هنری بدانم.» به این ترتیب، ظاهراً می‌توان نتیجه گرفت که یک اثر هنری برای شما دارای فرم احساس‌برانگیز است و برای من نه؛ یعنی برای شما هنر است و برای من نه.»