سارا آر. فاریس

سارا آر. فاریس جامعه‌شناس و استاد ایتالیایی است که در کالج گلداسمیتِ دانشگاه لندن به‌عنوان استاد ارشد (Reader) فعالیت می‌کند. او بیشتر به‌دلیل ابداع اصطلاح فموناسیونالیسم شناخته می‌شود؛ مفهومی که به بهره‌گیری ابزاری از گفتمان‌های فمینیستی برای حمایت از سیاست‌های نژادپرستانه و بیگانه‌هراس اشاره دارد.

سارا فاریس در جزیره‌ی ساردینیا در ایتالیا متولد و بزرگ شد و تحصیلات متوسطه را در دبیرستان کلاسیک همان منطقه به پایان رساند. در سال ۲۰۰۳، دوره‌ی کارشناسی خود را در رشته‌ی جامعه‌شناسی در دانشگاه ساپینزای رم با رتبه‌ی عالی به پایان رساند و برای پایان‌نامه‌ی تجربی خود درباره‌ی مهاجرت، جایزه‌ی بنیاد جیانی استاتیرا را دریافت کرد. سپس در همان دانشگاه به تحصیل در مقطع دکتری در رشته‌ی پژوهش اجتماعی و روش‌شناسی جامعه‌شناسی پرداخت و در سال ۲۰۰۷ دوره‌ی دکتری خود را به پایان رساند.

در طول دوران دکتری و پس از آن، فاریس در مؤسسات علمی بین‌المللی گوناگونی فعالیت کرد: در سال ۲۰۰۶ پژوهشگر مهمان در کالج گلداسمیت لندن بود، در سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۸ بورس پژوهشی مؤسسه‌ی بین‌المللی تاریخ اجتماعی آمستردام را دریافت کرد، در سال ۲۰۰۸ به‌عنوان بورسیه‌ی سرویس تبادل علمی آلمان (DAAD) در دانشگاه هومبولت برلین فعالیت کرد، در سال ۲۰۰۹ در آکادمی یان وان آیک در ماستریخت و در سال ۲۰۱۰ در مؤسسه‌ی تاریخ زنان آلتا در آمستردام به تحقیق پرداخت؛ پژوهشی که از سوی کمیسیون اروپا حمایت می‌شد.

فاریس از سال ۲۰۱۰، در دانشگاه آمستردام و کالج دانشگاهی آمستردام تدریس کرد و دروس جنسیت، مهاجرت و توسعه و نظریه‌ی اجتماعی معاصر را ارائه داد. سپس به دانشگاه گلداسمیت بازگشت و در آنجا به‌عنوان استاد جامعه‌شناسی مشغول به کار شد. او مدیر مشترک برنامه‌ی دکتری جامعه‌شناسی و رئیس کمیته‌ی ضدنژادپرستی این دانشگاه است. در سال ۲۰۱۹ نیز سخنرانی سالانه‌ی جنسیت دانشگاه ماربورگ را ایراد کرد.

فاریس همچنین راهنمایی پایان‌نامه‌ها و پروژه‌های پژوهشی دانشجویانی را بر عهده دارد که موضوعات تحقیق آن‌ها با حوزه‌ی تخصصی او در ارتباط است؛ از جمله در رشته‌های جامعه‌شناسی، علوم سیاسی، مطالعات جنسیت و پژوهش اجتماعی.

علاوه‌بر فعالیت‌های دانشگاهی، فاریس گاه در نشریاتی مانند ژاکوبن و الجزیره نیز یادداشت‌هایی درباره‌ی سیاست و فمینیسم منتشر می‌کند. پژوهش‌های سارا فاریس بر تقاطع فمینیسم، نژادپرستی، مهاجرت، نئولیبرالیسم و مارکسیسم متمرکز است. او برای نخستین‌ بار مفهوم فموناسیونالیسم را مطرح کرد؛ اصطلاحی که از پژوهش جسبیر پوآر درباره‌ی هوموناسیونالیسم الهام گرفته است. فاریس در این چهارچوب نشان می‌دهد که چگونه برخی از نیروهای ملی‌گرا و نئولیبرال از گفتمان برابری جنسیتی برای مشروعیت‌بخشی به سیاست‌های ضداسلامی و ضد مهاجر استفاده می‌کنند. نقد او همچنین معطوف به این است که بخشی از جنبش‌های فمینیستی با شرکت در این گفتمان، ناخواسته در بازتولید کلیشه‌های منفی علیه مردان مسلمان سهیم می‌شوند.

کتاب او با عنوانِ به بهانه‌ی حقوق زنان؛ ظهور فموناسیونالیسم (۲۰۱۷) که به هفت زبان ترجمه شده، در محافل دانشگاهی تحسین بسیاری را برانگیخته است؛ از جمله در American Journal of Sociology. افزون‌بر جامعه‌ی علمی، رسانه‌های عمومی نیز به این مفهوم توجه نشان داده‌اند.

فاریس در پژوهش‌های خود تأکید می‌کند که مشارکت اقتصادی زنان مهاجر در غرب اروپا، به‌ویژه در حوزه‌هایی مانند مراقبت از سالمندان یا کار خانگی، الزاماً به رهایی آنان منجر نمی‌شود. به باور او، گفتمان‌های فمینیستی گاه در خدمت نظام نئولیبرال قرار می‌گیرند و به ابزاری برای جذب نیروی کار ارزان و بازتولید نابرابری‌های ساختاری تبدیل می‌شوند.

فاریس افزون‌بر پژوهش‌ در زمینه‌ی فموناسیونالیسم، به نظریه‌ی مارکسیستی نیز توجه دارد و به بررسی نقش زنان در اقتصادهای سرمایه‌داری می‌پردازد.