کتاب بنیاد کلی گرایی؛ پل قدیس و منطق حقیقت

کتاب بنیاد کلی گرایی؛ پل قدیس و منطق حقیقت (Saint paul: the foundation of universalism) نوشته آلن بدیو و ترجمه مراد فرهادپور و صالح نجفی و تلاشی است برای بازخوانی چهره‌ی پولس رسول در افق فلسفه‌ی معاصر. نویسنده، پولس را نه به‌عنوان قدیس و متکلم مسیحی، بلکه به‌مثابه‌ی چهره‌ای سوبژکتیو و مبارز بررسی کرده است که نسبت تازه‌ای میان رخداد، حقیقت و سوژه بنا می‌کند. کتاب حاضر با اتکا به نامه‌های اصیل پولس و در گفت‌وگو با سنت‌های فلسفی گوناگون، از هگل و نیچه تا فروید و هایدگر، منطق خاصی از «کلیت» را صورت‌بندی کرده است. نشر ماهی این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بنیاد کلی گرایی؛ پل قدیس و منطق حقیقت اثر آلن بدیو

کتاب بنیاد کلی گرایی؛ پل قدیس و منطق حقیقت با یک «طرح غریب» شروع می‌شود؛ آلن بدیو اعلام می‌کند که پولس برای او نه رسول است و نه قدیس، بلکه «شاعرمتفکرِ رخداد» و نمونه‌ی تاریخی چهره‌ی مبارز است. کتاب حاضر نشان می‌دهد که چگونه علاقه‌ی این نویسنده به پولس مستقل از ایمان یا بی‌ایمانی دینی شکل گرفته و بر خواندن نامه‌ها به‌مثابه‌ی متونی کلاسیک و شخصاً درگیرکننده استوار بوده است. اثر، در فصل‌های آغازین، پولس را «هم‌عصر ما» معرفی می‌کند و او را در برابر وضعیت جهان معاصر قرار می‌دهد؛ جهانی‌شدن سرمایه، نسبی‌گرایی فرهنگی، سیاست هویت‌مدار و فروکاست حقیقت به داوری‌های زبانی.

آلن بدیو با رجوع به جمله‌ی مشهور «نه یهود در کار است نه یونانی، نه برده نه آزاد، نه مرد نه زن» نشان می‌دهد که چگونه حقیقت نزد پولس از هرگونه جماعت‌گرایی قومی، ملی، نژادی یا جنسی جدا می‌شود و به‌صورت «تکینگی کلی» فهمیده می‌شود. کتاب بنیاد کلی گرایی؛ پل قدیس و منطق حقیقت در ادامه به بازسازی زندگی و موقعیت سوبژکتیو پولس می‌پردازد؛ به تجربه‌ی راه دمشق، سفرهای تبلیغی، نزاع با مسیحیان یهودی متشرع، گردهمایی اورشلیم، واقعه‌ی انطاکیه و رویارویی با فلسفه‌ی یونانی.

کتاب بنیاد کلی گرایی؛ پل قدیس و منطق حقیقت جایگاه نامه‌های پولس را در تاریخ مسیحیت، نسبت زمانی آن‌ها را با انجیل‌ها و نقش آن‌ها را در شکل‌گیری آموزه‌ی رسمی کلیسا و نیز بدعت‌هایی مانند مارسیون بررسی کرده است. آلن بدیو در سراسر کتاب حاضر می‌کوشد از خلال نکات تاریخی، منطق خاص پیوند میان رخداد، سوژه، قانون و حقیقت را استخراج کند.

خلاصه کتاب بنیاد کلی گرایی؛ پل قدیس و منطق حقیقت

کتاب حاضر پروژه‌ای نظری است که آلن بدیو در آن پولس را به‌عنوان نمونه‌ی سوژه‌ای وفادار به رخداد بازخوانی کرده است. رخدادِ محوریْ رستاخیز مسیح است که برای این نویسنده نه یک «واقعیت تاریخیِ قابل‌اثبات»، بلکه نقطه‌ی افسانه‌ای روایت مسیحی است؛ نقطه‌ای که فقط از خلال اعلام سوبژکتیو و وفاداری به آن معنا پیدا می‌کند. آلن بدیو نشان می‌دهد که پولس چگونه با تکیه بر این رخداد، سوژه‌ای «بی‌هویت» می‌سازد که نه بر قوم، نه بر قانون شرع، نه بر فلسفه‌ی یونانی و نه بر امتیازات اجتماعی استوار است.

مفاهیمی مانند ایمان/ اعتقاد راسخ، عشق، اطمینان و نسبت آن‌ها با قانون، دولت و افکار عمومی در این کتاب بازتعریف شده است. آلن بدیو از خلال تحلیل نزاع‌های درونی نخستین مسیحیت مانند ختنه و گردهمایی اورشلیم و صندوق کمک‌های مالی و زندانی‌شدن پولس، الگویی از «کلیت» ترسیم می‌کند که در برابر همگنی انتزاعی سرمایه و سیاست‌های هویت‌طلبانه قرار گرفته است.

چرا باید کتاب بنیاد کلی گرایی؛ پل قدیس و منطق حقیقت را بخوانیم؟

کتاب بنیاد کلی گرایی؛ پل قدیس و منطق حقیقت امکان نادری فراهم کرده است تا از دل نامه‌های پولس، الگویی فلسفی برای نسبت رخداد، حقیقت و سوژه استخراج شود. خواندن این اثر به درک عمیق‌تر مفاهیمی مانند کلیت، قانون، ایمان، سیاست و هویت در جهان معاصر کمک می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه می‌توان از دل یک افق دینی، طرحی سکولار برای تفکر درباره‌ی حقیقت بیرون کشید.

خواندن کتاب بنیاد کلی گرایی؛ پل قدیس و منطق حقیقت را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران علم فلسفه، الهیات، علوم سیاسی و مطالعات فرهنگی پیشنهاد می‌شود؛ همچنین به کسانی که درگیر بحث‌های مربوط به سیاست هویت، جهانی‌شدن سرمایه و نسبت دین و تفکر نظری هستند و می‌خواهند از زاویه‌ای دیگر به پولس و مفهوم کلیت بنگرند.

درباره آلن بدیو

آلن بدیو (Alain Badiou) که در ۱۷ ژانویه‌ی ۱۹۳۷ دیده به جهان گشود، اندیشمند معاصر و چپ‌گرای اهل فرانسه، درام‌نویس، رمان‌نویس، کنشگر سیاسی و استاد افتخاری بازنشسته در «اکول نرمال سوپریور» به شمار رفته است. او که در جرگه‌ی اعضای حلقه‌ی لویی آلتوسر قرار داشت، در قامت یک فعال سیاسی در مبارزات مرتبط با استقلال الجزایر و همچنین جنبش می ۱۹۶۸ مشارکت کرد. از برجسته‌ترین نوشته‌های این مؤلف که به پارسی نیز برگردانده شده، می‌توان به آثاری چون «احمد فیلسوف: نمایشنامه‌های کوتاه فلسفی برای جوانان، پیران و همه‌ی دیگر بیکاران»، «در ستایش ریاضیات: آلن بدیو در گفت‌وگو با ژیل حائری»، «نشان دموکراتیک در کتاب حال‌وروز دموکراسی»، «در ستایش تئاتر: گفت‌وگوی آلن بدیو و نیکولا ترونگ» و «فرضیه‌ی کمونیسم» اشاره کرد.

کتاب‌هایی تحلیلی پیرامون آلن بدیو تألیف و به پارسی ترجمه شده است؛ نمونه‌هایی همچون کتاب «بدیو/ نویسنده» به قلم اد پلوث که ترجمه‌ی آن را امیر خراسانی و محمدعلی غزنوی با ویراستاری سعید متین عهده‌دار بوده‌اند. کتاب «بنیاد کلی گرایی؛ پل قدیس و منطق حقیقت» (Saint paul: the foundation of universalism) نیز نوشته‌ی آلن بدیو بوده است.

درباره مراد فرهادپور

مراد فرهادپور، زاده‌ی ۱۷ تیر ۱۳۳۷، در جایگاه شاعر و نویسنده و مترجم ایرانی، طی دهه‌های فعالیت خود به‌عنوان یکی از کلیدی‌ترین اعضای جریان روشنفکری چپ نو شناخته می‌شود. او جهت تحصیل در رشته‌ی مکانیک قدم به دانشگاه علم و صنعت گذارد، اما با رهاکردن تحصیلات راهی انگلستان شد و متعاقباً در سال ۱۳۵۸، پیش‌ از آغاز انقلاب فرهنگی به ایران بازگشت. فرهادپور روی به تحصیل در رشته‌ی اقتصاد آورد و در سال ۱۳۶۵ مدرک کارشناسی خود را از دانشگاه تهران دریافت کرد.

مراد فرهادپور برگردان متون فلسفی را کلید زد و مکتوبات خود را در مجلاتی نظیر «کیان» و «آدینه» (که از اثرگذارترین مطبوعات روشنفکری دهه‌ی ۱۳۷۰ به شمار می‌رفتند) به چاپ رساند. او با وجود چالش‌هایی چون توقیف و توقف انتشار نشریات، فعالیت مطبوعاتی خود را متوقف نکرد؛ به‌طوری‌که انتشار فصل‌نامه‌‌ی «ارغنون»، پایه‌گذاری تارنمای «تز یازدهم» و اشتراک‌گذاری مقالاتش در آن در کنار ترجمه‌ی آثار منثور و منظوم پدیدآورندگان گوناگون در زمره‌ی اقدامات این مترجم در این مقطع بوده است.

این نویسنده با تأسیس مؤسسه‌ی مطالعات سیاسی‌ـ‌اقتصادی «پرسش»، سمینارهایی را با محوریت مباحث علوم اجتماعی و اقتصادی برگزار کرده است. از میان مکتوبات مراد فرهادپور می‌توان کتاب‌های «شعر مدرن از بودلر تا استیونس» و «پاره‌های فکر» را نام برد. همچنین کتاب «بنیاد کلی گرایی؛ پل قدیس و منطق حقیقت» (Saint paul: the foundation of universalism)، نوشته‌ی آلن بدیو، ترجمه‌ی او و صالح نجفی بوده است.

درباره صالح نجفی

 صالح نجفی که متولد سال ۱۳۵۴ است، پژوهشگر قلمرو فلسفه، نویسنده، مدرس، مترجم و ویراستار متون فلسفی بوده است. مجموعه مکتوب او با عنوان «فیلم به‌مثابه‌ی فلسفه» در سال ۱۳۹۷ عنوان برترین کتب سال سینمای ایران را در شاخه‌ی تألیف تصاحب کرد و تندیس بهترین تألیف هشتمین دوره‌ی کتاب سال سینما به او اهدا شد. در میان آثاری که توسط صالح نجفی به پارسی برگردانده شده است، می‌توان به عناوینی چون «موسی و یکتاپرستی» (اثر زیگموند فروید)، «مفهوم آیرونی» و «مفهوم اضطراب» (به قلم سورن کیرکگور)، «درس‌های برگسون برای زندگی» (نوشته‌ی مایکل فولی)، «درس‌های فروید برای زندگی» (از برت کار)، «تفکر نامتناهی» (اثر آلن بدیو)، «حوزه‌های عدالت» (نوشته‌ی مایکل والز)، «گفت‌وگوهایی با عباس کیارستمی» (به قلم گادفری چشایر)، «چگونه کیرکگور بخوانیم» (اثر جان دی کپیوتو) و کتاب «اقتدارگرایی» (از انتشارات نشر نی) اشاره کرد. همچنین کتاب «بنیاد کلی گرایی؛ پل قدیس و منطق حقیقت» (Saint paul: the foundation of universalism)، نوشته‌ی آلن بدیو، ترجمه‌ی او و مراد فرهادپور است.

بخشی از کتاب بنیاد کلی گرایی؛ پل قدیس و منطق حقیقت

«۹. امید

پل ادعا می‌کند که «این سه، ایمان pistis و امید elpis و عشق agape، احسان، بر جای می‌مانند» (اول قرنتیان، ۱۳.۱۳). ما همبستگی سوبژکتیو میان ایمان و عشق را شرح داده‌ایم. جایگاه امید کجاست؟

پل و اخلافش امید را امری مربوط به عدالت می‌شمارند. ایمان ما را قادر می‌سازد به حق و عدالت امید ورزیم. ازاین‌روی در نامه به رومیان (۱۰.۱۰) آمده است: «زیرا آدمی در دل ایمان می‌آورد و بدین‌سان به حق و عدالت می‌رسد».

اما از چه نوع عدالتی سخن می‌گوییم؟ آیا منظور پل از امیدورزیدن به حق و عدالت همان امید به داوری است، داوری روز جزا؟ مرجع چنین امیدی رخدادی آتی است، رخدادی که لعنت‌شدگان را از نجات‌یافتگان جدا می‌سازد. عدالت اجرا خواهد شد، و تکیه‌گاه امید همین محکمهٔ فرجامینِ حقیقت است.

چنین به نظر می‌رسد که پل، در تقابل با این نوع معادشناسی سنتی و قضایی، امید را فرمانی ساده به ادامه‌دادن می‌داند، نوعی اصل سرسختی و لجاجت. در نامهٔ اول به تسالونیکیان، ایمان با جد و جهد (ergon) مقایسه می‌شود، و عشق با کار توان‌فرسا، با دست وپنجه نرم‌کردن با مشکلات. اما امید، به‌نوبهٔ خود، با پایداری، پشتکار، و شکیبایی سروکار دارد؛ امید همان حالت ذهنی مناسب برای ادامه‌دادنِ فرایند سوبژکتیو است.»