کتاب حقوق انسان

«حقوق انسان» نوشته توماس پین(۱۸۰۹-۱۷۳۷) اندیشمند قرن هجدهم است که در جریان انقلاب فرانسه این کتاب را تالیف کرد. خرد و جهل که دو روی یک سکه‌اند بر بخش اعظم بشریت تأثیر می‌گذارند. اگر هرکدام از این دو به‌حدکافی در کشوری جاری‌و‌ساری باشد، دستگاهِ حکومت به‌آسانی کار می‌کند. خرد از خود تبعیت می‌کند، و جهل به هرآن‌چه به آن دیکته شود تمکین می‌کند. دو نوع از حکومت در جهان غالب هستند به قرار ذیل‌اند: یکم: حکومت انتخابی و نمایندگی دوم: حکومت ناشی از توالی ارثی قدرت نوع یکم را عموماً به جمهوری می‌شناسند و نوع دوم را با نام پادشاهی و اشرافی. این دو نوع شکل متضاد حکومت خود را پایه‌های متمایز و متضاد خرد و جهل بر پا می‌دارند. از آن‌جا که حکومت‌کردن به درایت، قابلیت و توانایی نیاز دارد، و نظر به‌این‌که قابلیت و توانایی به ارث نمی‌رسند، واضح است که توالی ارثی قدرت به باوری متکی است که خرد انسانی آن را نمی‌پذیرد، و فقط بر جهل او استوار می‌شود؛ هرچقدر جهل در کشوری بیشتر باشد، برای این نوع از حکومت مناسب‌تر است. برعکس، حکومتِ خوش‌ترکیب جمهوری به هیچ باوری که مغایر با خرد باشد متکی نیست. انسان منطق عقلی کل نظام، منشأ و طرز عمل آن را می‌فهمد و وقتی خوب فهمیده می‌شود به‌بهترین نحو هم پشتیبانی می‌شود، قابلیت‌های فکری انسان با جسارت به منصه ظهور می‌رسند. این شکل از حکومت فتّوتِ عظیم انسانی است بنابراین از آن‌جایی‌که هر یک از این اشکال براساس متفاوتی عمل می‌کنند، یکی آزادانه به مدد خرد پیش می‌رود و آن دیگری با جهل جلو می‌رود، مرحله‌ی بعد این است که بررسی کنیم نوعی از حکومت که حکومت مخلوط نامیده می‌شود، یا گاهی محض مزاح حکومتی کمکی از این و کمکی از آن خوانده می‌شود، چگونه کار می‌کند و قوه‌ی محرکه‌ی آن چیست؟