کتاب تاریخ اقتصاد مارکسی، جلد دوم؛ ۱۹۹۰ ـ ۱۹۲۹

کتاب تاریخ اقتصاد مارکسی، جلد دوم نوشته مایکل چارلز هاوارد و جان ادوارد کینگ است که با ترجمه احمد تدین منتشر شده است. در نخستین جلد از مجموعه دو جلدی، تاریخ اقتصاد سیاسی مارکسی در فاصله میان زمان مرگ کارل مارکس در ۱۸۸۳ تا ۱۹۲۹، بررسی شد، یعنی تا سال بحران بزرگ اقتصادی جهان سرمایه‌داری و سرآغاز «انقلاب از بالای» استالینی؛ انقلابی که سرانجام اتحاد شوروی را به ابرقدرتی مدرن تبدیل کرد. در جلد دوم، به سرگذشت اقتصاد سیاسی مارکسی تا سال ۱۹۹۰ پرداخته می‌شود.

درباره کتاب تاریخ اقتصاد مارکسی، جلد دوم؛ ۱۹۹۰ ـ ۱۹۲۹

موضوع این جلد از جهات مختلف با جلد نخست فرق دارد. در آن جلد آثار مارکسیست‌های آلمانی و روسی بخش اعظم کتاب را به خود اختصاص داد؛ چون تا سال ۱۹۲۹ آن نظریه‌پردازان عملا بحث روشنفکرانه اقتصاد مارکسی را در انحصار گرفته بودند. اما از آغاز دهه ۱۹۳۰ گرانیگاه تحلیل نظری به سوی غرب متمایل شد و در دوران پس از جنگ جهانی دوم، اروپای‌غربی و آمریکا کانون‌های بحث اقتصاد سیاسی مارکسی شدند. در این دوره مسائل تازه‌ای نیز مطرح شد؛ عناصری از اقتصاد مارکسی که پیش‌تر مورد توجه چندانی نبود عمده شد.

این کتاب اطلاعات جامع و دقیقی از تاریخ اقتصاد و سیاست مکتب مارکسیسم در اختیار ما قرار می‌دهد.

خواندن کتاب تاریخ اقتصاد مارکسی، جلد دوم؛ ۱۹۹۰ ـ ۱۹۲۹ را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام علاقه‌مندان به تاریخ و اقتصاد پیشنهاد می‌کنیم

بخشی از کتاب تاریخ اقتصاد مارکسی، جلد دوم؛ ۱۹۹۰ ـ ۱۹۲۹

زمانی که بحران بزرگ اقتصادهای سرمایه‌داری غربی را درمی‌نوردید، در اتحاد شوروی، رشد اقتصاد به‌طرز نمایانی شتاب داشت. بین سال‌های ۱۹۲۸ تا ۱۹۳۷ تولید صنعتی سه برابر شد و از کمتر از یک‌سوم تولید ملی به نزدیک به نصف تولید ملی افزایش یافت. در فاصله سال‌های ۱۹۳۷ تا ۱۹۵۳ بار دیگر دو برابر شد و در زمان مرگ استالین به ۶۰ درصد کل تولید ملی رسید. این موفقیت تنها با سرمایه‌گذاری بسیار عظیم ممکن شد. سالانه به‌طور میانگین بیش از ۲۰ درصد کل ستانده به انباشت اختصاص می‌یافت. مصرف کارگران و دهقانان با شیب تندی کاهش یافت. تنها در اوایل دهه ۱۹۵۰ مزدهای واقعی به سطح سال ۱۹۲۸ رسید، اما باز هم سطح زندگی دهقانان بسیار پایین بود و مدت‌ها طول کشید تا بهبودی در آن حاصل آید. 

«انقلاب از بالا» همراه با «جهش بزرگ» به پیش، شیوه تولید جدید را معمول داشت. بحران غلّه که از اواخر سال ۱۹۲۷ آغاز شد، بازگشت به سیاست کمونیسم جنگی را به‌دنبال آورد و سال بعد سیاستی در پیش گرفته شد که هدف آن «ریشه‌کنی کولاک۴۸ها به عنوان یک طبقه» و شتاب‌دادن هرچه بیشتر به اشتراکی‌کردن کشاورزی بود. این هدف به‌طور اساسی در سال ۱۹۳۴ محقق و عملا در پایان دهه ۱۹۳۰ تکمیل شد. همراه این سیاست و معمول‌شدن کنترل سیاسی بر تخصیص ستانده‌های کشاورزی، سدّوبندهای سر راه صنعتی‌شدن که از دهه ۱۹۲۰ آغاز شده بود، برداشته شد. صنعتی‌شدن شتاب‌گیرنده، به‌نوبه‌خود، در دهه ۱۹۳۰ کشاورزی را در حد گسترده‌ای ماشینی کرد.