کتاب فلسفه‌ی رالز

فلسفه رالز نوشته رابرت بی‌تالیس ششمین جلد از مجموعه بزرگان اندیشه نشر نو است که به تفکرات و روش فلسفی جان رالز، فیلسوف و سیاستمدار آمریکایی بزرگ قرن بیستم پرداخته است. کتاب ابتدا سرگذشت جان رالز را بازگو می‌کند و پس از آن آثار این فیلسوف همچون نظریه‌ای در باب عدالت و اندیشه‌ها و اعتقادات دیگر او را بررسی می‌کند.

درباره مجموعه بزرگان اندیشه

نام مجموعه بزرگان اندیشه در زبان اصلی Wadsworth Philosophers Series است و سرویراستار آن دنیل کولاک نام دارد. هدف این مجموعه آشناکردن خوانندگان با مهم‌ترین فیلسوفان و مسائل فلسفی از آغاز تا به امروز است و مهم‌تر و فراتر از آن ترغیب خوانندگان به تفکر فلسفی و درگیر شدن با مسائل فلسفی. این مجموعه می‌خواهد شوق خواندن، فکر کردن، و آموختن را برانگیزند و هراسی را که خوانندگان معمولا از «فلسفه» دارند برطرف کند.

کتاب‌های این مجموعه به‌زبانی ساده نوشته شده‌اند و اصطلاحات فنّی دشوار در آنها بسیار اندک و در حد ضروری است. این مجموعه با نگاه «تحلیلی» نوشته شده است و حتی آثار فیلسوفان غیرتحلیلی یا آثار کسانی که به فیلسوف بودن شهره نیستند با نگاه تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته است.

خواندن مجموعه بزرگان اندیشه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

همان‌طور که اشاره شد، این مجموعه تنها برای پژوهشگران حوزه فلسفه نوشته نشده و مخاطب آن تمامی علاقه‌مندان به فلسفه هستند.

جملاتی از کتاب فلسفه جان رالز

زمانی که راولز نظریه‌ای درباب عدالت را می‌نوشت، نظریه عدالت لیبرالی غالب «فایده‌گرایی» بود. اگرچه فایده‌گرایی انواع مختلفی دارد، امّا اندیشه اصلی نهفته در پس این نظریه را راولز به‌خوبی بیان کرده است

اندیشه اصلی فایده‌گرایی این است که جامعه، وقتی نهادهای اصلی آن چنان سامان یافته‌اند که بیشترین ارضای ] لذّتِ [خالص با احتساب مجموع افراد متعلق به آن جامعه حاصل شود. سامان درستی دارد و لذا عادلانه است.

بالاخص، فایده‌گرایی نظریه‌ای است مبتنی بر یک نظریه ارزشی مقدم بر خودش که به لذت‌طلبی مشهور است. لذت‌طلبی نظری است قائل به اینکه «لذّت» یا «ارضا» یا «فایده» تنها چیزی است که ارزش ذاتی دارد.۳۰ این قول که فقط لذّت ارزش ذاتی دارد، بدین معناست که لذت تنها چیزی است که فی‌نفسه خیر است؛ سایر خیرها، مثلا سلامتی، دوستی، ثروت، یا صداقت، ارزش ابزاری دارند، یعنی فقط به این دلیل و تا جایی ارزش دارند که لذّت به بار می‌آورند یا منجر به لذّت می‌شوند. چون لذّت تنها چیزی است که ارزش ذاتی دارد، پس لذّت تنها چیزی هم هست که ذاتآ خیر است.

فهرست کتاب فلسفه جان رالز

پیشگفتار مجموعه

پیشگفتار

۱: ملاحظات اولیه: جان راولز و فلسفه سیاسی

جان راولز و دامنه تأثیر او

فلسفه سیاسی: کلاسیک و مُدرن

نگرش کلاسیک به سیاست: نظریه ارسطو

نگرش مدرن به سیاست: لیبرالیسم

نگرش کلاسیک در مقابل نگرش مُدرن

لیبرالیسم و سیاست در دنیای امروز

یک مثال: پورنوگرافی

یک نکته نهایی درباره لیبرالیسم

اندیشه «نظریه‌ای در باب عدالت» موضوع و وظیفه «نظریه‌ای در باب عدالت»

نقش «داوری‌های جاافتاده»

۲: عدالت انصافی

پروراندن یک نظریه عدالت لیبرالی تازه

راولز علیه فایده‌گرایی

سنّت قرارداد اجتماعی: قدیم و جدید

اصول پایه‌ای عدالت انصافی

وضع نخستین و حجاب جهل

انگیزش: نظریه حداقلّی خیر

عرضه بدیل‌ها و استراتژی انتخاب

دو اصل عدالت

اصل آزادی

اصل فرصت برابر

اصل تفاوت

عدالت انصافی: نقد و بحث

۳: لیبرالیسم سیاسی

چارچوب تازه‌ای برای نظریه لیبرالی

لیبرالیسم جامع

لیبرالیسم سیاسی

عدالت انصافی، نوعی لیبرالیسم سیاسی

تصوّر سیاسی از شخص

واقعیت پلورالیسم معقول

دشواری‌های رسیدن به حُکم

پلورالیسم و اشخاص معقول

اندیشه اجماع همپوشان

سازش در تقابل با اجماع همپوشان

روایی سیاسی از طریق دلیل همگان‌پذیر

ضرورت لیبرالیسم سیاسی

۴: پایان سخن: دستاورد راولز

کتاب‌شناسی

یادداشت‌ها