کتاب بازگشت زرتشت

«بازگشت زرتشت» برگزیده‌ای از نامه‌های هرمان هسه (۱۸۷۷-۱۹۶۲) نویسنده آلمانی و برنده نوبل ادبیات ۱۹۴۶ است. محتوای نوشته‌های هسه عموما علیه گسترش صنعتی‌شدن و گرایش توده‌ها به شهرنشینی است و از ویژگی‌های دیگر آثار وی روح گرایی و گرایش به عرفان است. برخی از منتقدین عقیده‌دارند هسه تلاش می‌کند تا این جهان‌بینی روح‌گرایانه خود را از طریق ادبیات منتقل کند. آثار هسه به دلیل ضد جنگ و ناسیونالیسم بودن از سال ۱۹۳۷ فقط پنهانی به فروش می‌رفت. هرمان هسه در ابعاد اندیشهٔ ادبی خویش متأثر از شخصیت‌هایی مانند جورج هامان پایه‌گذار عصر اندیشهٔ طغیان و فشار و هم‌چنین نیچه، گوته و شیللر است و در ابعاد اندیشهٔ سیاسی پیوسته در حال دگرگون شدن است. کتاب حاضر دربردارنده سیزده نامه از هسه است که برخی از آنها به اشخاص و نزدیکان نوشته شده‌اند و برخی حالت سرگشاده دارند. هسه در اولین نامه خطاب به جوانان آلمان نوشته‌است: روزگاری یک روح آلمانی وجود داشت، در آلمانی‌ها شجاعت آلمانی و مردانگی آلمانی وجود داشت. شجاعتی پسندیده و نه این‌چنین گلّه‌وار و نسنجیده که امروز از توده‌های مردم سر می‌زند. آخرین اندیش‌مند بزرگ آن شجاعت‌ها نیچه بود که در آن دورهٔ سازندگی و بنیان‌گزاری‌ها ـ دورهٔ سوم قرن نوزدهم ـ و با آن اندیشه‌ها و باورهای مردمی در آلمان، او را نیز برخی یک خائن به میهن و یک ضدآلمانی نامیدند. ندای من یادآور او خواهد بود، یادآور شهامت او، یادآور تنهایی‌اش. به‌جای فریادهای بی‌ارزش توده‌گرایانه که تأثیر اشک‌برانگیز آن‌ها به هیچ‌روی خوشایندتر از تأثیر خشن و گزاف‌گویی آن دوران بزرگ نیست، امروز این ندا برخی حقیقت‌ها، تجربه‌ها و زوال‌ناپذیری روح و روان را به خردمندان نسل جوان آلمان یادآور می‌شود. باشد که هر کس بر مبنای نیاز و براساس وجدان، در برابر مردم و جامعه رفتار کند، چون هر کس که خود و روانش را در این راه نادیده گیرد، بی‌ارزش خواهد بود