کتاب اخلاق

«اخلاق» یکی از آثار مهم ارسطو(۳۲۱ پ.م- ۳۸۴ پ.م)، فیلسوف یونانی است. همچنین ضمیمه‌ای به نام «تحولات اخلاق در غرب از قدیم تا دوران معاصر» نوشته پل ژانه، فیلسوف فرانسوی در پایان این کتاب آورده شده است. در بریده‌ای از مقدمه مترجم و تدوین‌گر این کتاب، رضا مشایخی(۱۳۶۸-۱۲۸۴) می‌خوانیم: «این کتاب به شکل یادداشت‌های درسی است لذا انشایش، با مقایسه با دیگر تألیفاتش و همچنین مصنفات افلاطون تفاوت دارد، معذالک، در مدت ۲۵ قرن پیوسته مورد توجه و مراجعه مدرسین و شارحین، چه در غرب و چه در عالم اسلام بوده و هنوز هم از ارزش آن کاسته نشده است. ویژگی مهم کتاب اینست که مبتنی بر یک سلسله مشاهدات و استدلالاتی از واقعیت‌های زندگانی است، به کلی عاری از مباحث حکمت اولی یا پند و موعظه، بلکه، انسانی را که دارای درایت و صاحب قضاوت و نیروی تمیز است، در برابر محسوسات زندگانی قرار داده و معتقد است از آنجا که فرد انسان، طالب خیر و خوشی و آرزومند درک سعادت است، لذا راه وصول به هدف فضیلت و کمال که عبارت از سرکوبی شهوات پلید ــ قناعت به حد اعتدال، جلوگیری از حرص و تجاوز است، خلاصه پیشگیری از همه نوع افراط و تفریط را پیش گرفته حد میانه قرار گرفته بین دو انتها را پیشه خود می‌سازد، تا به مقام والای انسانی نایل شود. همه می‌دانیم که مسئله اخلاق، مدت‌های طولانی، جزیی از فلسفه اولی و حکمت الهی بوده و در مذاهب گوناگون، کم و بیش، یک سلسله مواعظ و راهنمایی‌ها، جهت تزکیه نفس و پیروی از راه درست و محترم شمردن حقوق همنوع خوبش و غیره، همه برای ارشاد مردم مندرج است. در آیین مزدیسنی ایران قدیم نیز مباره علیه نیروی اهریمنی، با شعار گفتار نیک، رفتار نیک و پندار نیک، انسان را به آبادی زمین و راستگویی راهنمایی کرده است.