کتاب با و بی تکلیف

«با و بیتکلف» نوشته اُرهان پاموک(-۱۹۵۲) نویسنده ترکیه‌ای برنده جایزه نوبل ادبیات است. این کتاب درس‌های نویسندگی پاموک و تجربیات او از نوشتن است. در بخشی از کتاب می‌خوانیم: سال ۲۰۰۸ رمانی منتشر کردم با عنوان "موزه‌ی معصومی". اگر موضوع اصلی هم نباشد، می‌توان گفت یکی از موضوع‌های اصلی این رمان افکار و افعال و احساسات کمال، یکی از شخصیت‌های اصلی رمان، که در یک کلمه می‌توان گفت از عمق جان و ته دل عاشق بود، است. هنوز چندی از انتشار این رمان نگذشته بود که به طور مداوم عشق مطرح شده در این رمان را از ته دل باور کرده بودند، با این پرسش مواجه شدم: "آقای پاموک، کمال در واقع خود شما هستین، نه؟ قصه‌ی این رمان در واقع قصه‌ی زندگی خود شماست، درسته؟" صمیمانه بگویم، من برای این پرسش دو جواب دارم؛ جواب‌هایی که به یک اندازه مورد قبول من هستند و به همان اندازه در تضاد یا حداقل چالش با هم: ۱. من کمال نیستم. ۲. من هرگز نمی‌توانم خواننده‌های این رمان را متقاعد کنم که "من کمال نیستم".