کتاب از شهر خدا تا شهر انسان: در نقد و بررسی ادبیات کلاسیک و معاصر

محمد دهقانی( - ۱۳۴۴)، پژوهشگر و مترجم و استاد پیشین ادبیات دانشگاه تهران است. «از شهر خدا تا شهر انسان»، گویای فاصله‌ای است که ادبیات کلاسیک فارسی را از ادبیات مدرن یا به اصطلاح معاصر جدا کرده است. نگرش شاعران و نویسندگان کهن ما به انسان و جهان عمدتاً نگرشی الاهی بوده است. از نگاه آنها تنها در سایه خداست که انسان پدیدار می‌شود و معنا می‌یابد اما مرکز ثقل ادبیات معاصر خودِ انسان و مسائل آنی و عینی او است. «شهر خدا» به جهان آسمانی یا آرمانی ادبیات کهن و «شهر انسان» به دنیای ادبیات معاصر اشاره دارد. ادبیات در نهایت آرمان‌شهری دوردست است که هیچ کس ساکن آن نخواهد شد اما آرزوی رسیدن به این آرمان‌شهر می‌تواند به زندگی ما معنا و سامان دهد و تلخی‌های آن را اگر از میان نمی‌برد دست کم تحمل‌پذیر کند.