کتاب فروید و غیر اروپایی ها

کتاب فروید و غیر اروپایی ها نوشتهٔ ادوارد سعید و ترجمهٔ نوید حمزوی است. نشر نیماژ این کتاب را روانهٔ بازار کرده است. این اثر از مجموعهٔ «استخوان‌های روح» این نشر است.

درباره کتاب فروید و غیر اروپایی ها

ادوارد سعید در کتاب فروید و غیر اروپایی ها با تکیه بر کتاب «موسی و یکتاپرستی» به قلم زیگموند فروید، تلاش می‌کند مسئله‌ٔ هویت را توضیح دهد و مناقشه‌ٔ طولانی و خونین میان اسرائیل و فلسطین را تشریح کند. سعید در این اثر تحسین‌شده، با ترکیب‌کردن نقد سیاسی و روانکاوی، ایده‌ٔ فروید در باب ریشه‌های غیریهودی دین یهود را بررسی می‌کند، رفتار اسرائیل و خشونت‌های آن را تفسیر می‌کند و معتقد است که شاید بتوان با کمک ایده‌های فروید به تعارضات خاورمیانه پایان داد. ادوارد سعید که متفکر و نظریه‌پردازی فلسطینی‌ - آمریکایی است، نظریه به‌‌مفهوم مدرن را به‌‌مثابه‌ٔ دیالوگ‌هایی انتقادی میان شرق و غرب به‌ کار می‌گیرد. او از این طریق تلاش می‌کند تا سنت رادیکالِ «آزادی، برابری و برادری» را در این دو جهان محقق کند. او ریشه‌های مدرن علوم انسانی را به کار می‌گیرد تا درماندگی‌های خاورمیانه را نقد و تحلیل کند. رساله‌ٔ «فروید و غیراروپایی‌ها» از این قاعده مستثنا نیست.

خواندن کتاب فروید و غیر اروپایی ها را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران روان‌کاوی و مطالعات خاورمیانه پیشنهاد می‌کنیم.

درباره ادوارد سعید

ادوارد سعید با نام کامل «ادوارد ودیع سعید» در اول نوامبر سال ۱۹۳۵ در بیت المقدس در فلسطینِ تحت‌سرپرستی بریتانیا زاده شد. او نظریه‌پرداز ادبی، منتقد فرهنگی و فعال سیاسیِ فلسطینی - آمریکایی است که در دانشگاه‌های هاروارد و پرینستون درس خوانده و استاد زبان انگلیسی و ادبیات تطبیقی در دانشگاه کلمبیا بود. سعید به‌عنوان یکی از بنیان‌گذاران نظریهٔ پسااستعمارگرایی شناخته می‌شود. او با کتاب «شرق‌شناسی» که در ۱۹۷۸ به چاپ رساند به شهرت رسید؛ کتابی که در آن به نقد بازنمایی‌های فرهنگی شرق‌شناسی و چگونگی درک جهان غرب از شرق پرداخته است. سعید به‌دلیل حمایت‌های آشکارش از فلسطین بارها مورد تهدید قرار گرفت و از سوی جامعهٔ مدافع یهودیان نازی خوانده شد و دفتر کارش در دانشگاه در ۱۹۸۵ به آتش کشیده شد. «نقش روشنفکر»، «مسئلهٔ فلسطین»، «اسلام رسانه‌ها»، «فروید و غیراروپایی‌ها»، «اومانیسم و نقد دمکراتیک» و «فرهنگ و امپریالیسم» از جمله آثار مهم او هستند. او سرانجام در ۲۵ سپتامبر ۲۰۰۳ میلادی در نیویورک درگذشت.

بخشی از کتاب فروید و غیر اروپایی ها

«بعید می‌دانم فروید خیال آنکه خوانندهٔ غیراروپایی و یا در متن منازعهٔ فلسطین، خوانندهٔ فلسطینی داشته باشد در سر پرورانده بود. اما داشته و دارد. اجازه بدهید تا ـ چه مجازاً و چه دقیقاً ـ از این طرفه منظر آشفته و البته کاملاً مرتبط نگاهی گذرا به آنچه که بر کاوش‌های فروید رفت بیَندازیم. اول از همه ماحصل یهودی‌ستیزی مرارت‌بار مشخصاً اروپایی؛ بنیان‌گذاری اسرائیل در قلمرویی غیراروپایی، هویت یهودی را به‌طور سیاسی در دولتی استحکام بخشید که با اقدامات ویژهٔ حقوقی و سیاسی، هویت یهودی در آن مهروموم و راه هر آنکه غیریهودی به آن بسته شد. اسرائیل با تعیین خود به‌مثابهٔ دولتی یهودی و برای مردمان یهودی، مجوزی انحصاری برای مهاجرت یهودیان و حق تصرف زمین برای آنان به وجود آورد و حق شهروندی غیریهودیان حاضر را کم‌مایه و حق تابعیت شهروندی غیریهودیان غایب را باطل کرد. فلسطینیانی که پیش از ۱۹۴۸ در فلسطین زندگی می‌کردند، نه می‌توانند (به‌عنوان پناهنده) به فلسطین برگردند و نه برخلاف یهودیان اجازهٔ دستیابی به زمین دارند. کاملاً برخلاف روح متن تأمل‌برانگیز فروید مبنی بر آنکه بنیان‌گذار یهود یک غیریهودی بوده و یهودیت در قلمرو مصریان آغاز شده و یکتاپرستی غیریهودی است، قانون یهود این گشودگی هویت یهودی به پیشینهٔ غیریهودی را که به‌دقت به‌وسیلهٔ فروید بیان شده بود، نقض، سرکوب و حتی ملغی کرد. درواقع لایه‌های درهم‌پیچیدهٔ گذشته به‌دست دولت اسرائیل محو شدند. بنابراین آن‌طور که من می‌بینم، برخلاف عرصهٔ سیاست‌های خودآگاهانهٔ ایدئولوژیک‌محور اسرائیل، فروید، مجالی بسزا برای گنجاندن پیشینه‌های یهودیتِ غیریهودی و معاصر ما مهیا کرد. درواقع: فروید با کاوش‌ها و حفاری‌های باستان‌شناسانه از هویت یهود، به آغاز هویت یهودی نه با خود که با هویت‌های دیگر (عربی و مصری) اصرار می‌ورزد و در موسی و یکتاپرستی دلایل خود را برای پی‌بردن و بدین‌گونه بازگشت به تحقیق و تفحص تکمیل می‌کند. حالا این تاریخ غیریهودی و غیراروپایی توسط اسرائیل پاک شده و دیگر در هویت رسمی یهودی یافت نمی‌شود»