کتاب تئاتر آب، نظریه ای در بازیگری ایران امروز

کتاب تئاتر آب، نظریه ای در بازیگری ایران امروز نوشته سامی صالحی ثابت توسط نشر نیماژ منتشر شده است. نویسنده نتیجه‌ی یک پژوهش طولانی‌مدت را که با گروه نمایشی بچه‌های شاهکار انجام شد، به‌صورت یک سیستم تربیت بازیگر تدوین کرده است. تمرکز کتاب بر بازیگر تهرانی امروز، موانع روان‌تنی او و نسبت این موانع با زیست فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در تهران است. این کتاب بر پایه‌ی اتودها، تمرین‌ها و پرسش‌های پژوهشی شکل گرفته و برای کارگاه‌ها و کلاس‌های بازیگری طراحی شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تئاتر آب، نظریه ای در بازیگری ایران امروز اثر سامی صالحی ثابت

کتاب تئاتر آب، نظریه ای در بازیگری ایران امروز بر پایه‌ی پژوهشی میدانی و طولانی‌مدت نوشته شده که سامی صالحی ثابت آن را با گروه نمایشی بچه‌های شاهکار در تهران انجام داده است. این گروه متشکل از هشت بازیگر ثابت و چندین بازیگر مهمان بوده که سال‌ها آموزش و تجربه‌ی اجرایی براساس مکاتب مختلف بازیگری جهان داشته‌اند. نویسنده نشان می‌دهد که با وجود این پیش‌زمینه‌ی آموزشی، زیست در تهرانِ امروز چگونه موانع تازه‌ای در بدن و روان بازیگر ایجاد کرده است.

در کتاب تئاتر آب، نظریه ای در بازیگری ایران امروز ابتدا مختصات پژوهش، فرض‌ها و پرسش‌های اصلی سیستم تئاتر آب شرح داده شده است؛ سیستمی که در دو بخش پیشااجرایی و اجرایی عمل می‌کند. بخش نخست بر کشف مانع‌ها، فلج‌های موقتی و عادات روان‌تنی منفی تمرکز دارد و بخش دوم به پیشنهاد گونه‌ای تازه از بازیگری برای تجسم شهروند تهرانی امروز روی صحنه می‌پردازد. سامی صالحی ثابت تفاوت این سیستم را با تئاتردرمانی توضیح داده و نسبت آن را با تئاتر آگوستو بوآل نیز روشن کرده است.

کتاب تئاتر آب، نظریه ای در بازیگری ایران امروز در فصل‌های بعدی به‌صورت گام‌به‌گام به عادات روان‌تنی منفی، فشار تماشا و نظارت بر بازیگر، نقاب‌های منفی چسبیده و عقده‌های روانی می‌پردازد و برای هرکدام مجموعه‌ای از اتودها، شیوه‌ی اجرا، فلسفه‌ی تمرین و نمونه‌پرسش‌های پژوهشی ارائه می‌کند. در پایان کتاب حاضر شیوه‌های پیشنهادی برای خواندن و کارکردن با کتاب به‌عنوان یک کتاب‌کار توضیح داده شده است تا مربیان، هنرجویان و بازیگران بتوانند این اثر را متناسب با نیاز خود در کارگاه‌ها و تمرین‌ها به کار بگیرند.

خلاصه کتاب تئاتر آب، نظریه ای در بازیگری ایران امروز

چرا بازیگر تهرانیِ امروز با وجود آموزش و تجربه، در لحظه‌ی بازی دچار فلج و لکنت و مانع می‌شود؟ سامی صالحی ثابت این مانع‌ها را فقط به خجالت و اضطراب فردی محدود نمی‌داند و آن‌ها را به مختصات فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و تاریخی تهران پیوند می‌زند. کتاب حاضر با معرفی سیستم تئاتر آب، ابتدا به شناسایی موانع در بدن و رفتار بازیگر می‌پردازد و سپس با طراحی اتودها و تمرین‌های مشخص، راه‌هایی برای مواجهه با عادات روان‌تنی منفی، فشار نگاه تماشاگر، ترس‌های جمعی، نقاب‌های منفی و عقده‌های روانی پیشنهاد می‌کند. اثر بر پایه‌ی موقعیت‌های دراماتیک فرضی، شیوه‌ی اجرای اتود، فلسفه‌ی هر تمرین و پرسش‌هایی برای گفت‌وگو و تحلیل جمعی نوشته شده است.

چرا باید کتاب تئاتر آب، نظریه ای در بازیگری ایران امروز را بخوانیم؟

کتاب تئاتر آب، نظریه ای در بازیگری ایران امروز امکان مواجهه‌ با موانع پنهان بازیگری در تهران امروز را فراهم کرده است. خواننده‌ی این کتاب با مجموعه‌ای گسترده از اتودهای طراحی‌شده برای کشف عادات روان‌تنی، ترس‌ها، فشار تماشا و نقاب‌های منفی روبه‌رو می‌شود و می‌تواند نسبت بدن، روان و زیست شهری را در فرایند بازیگری بازاندیشی کند. این کتاب یک ابزار عملی برای کارگاه‌هاست و امکان تأمل نظری را نیز فراهم می‌کند.

خواندن کتاب تئاتر آب، نظریه ای در بازیگری ایران امروز را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به بازیگران تئاتر، هنرجویان و مدرسان بازیگری، کارگردانان و پژوهشگران علاقه‌مند به نسبت تئاتر و زیست شهری پیشنهاد می‌شود. همچنین اثر حاضر برای کسانی که درگیر پرسش در باب موانع درونی، ترس‌ها و عادات بدن در فرایند اجرا هستند، سودمند است.

درباره سامی صالحی ثابت

سامی صالحی ثابت زاده‌ی سال ۱۳۵۷ در خرمشهر، مدرس و پژوهشگر تئاتر، فعال در حوزه‌ی نوجوان و دوران نوجوانی و نیز سرپرست گروه بچه‌های شاهکار بوده است. او که در عرصه‌ی نقد حرفه‌ای تئاتر فعالیت داشته، در سال ۱۳۹۱ گروهی را تأسیس کرده و دست به تجربه‌هایی زده است. این نویسنده کارگاه‌های گوناگونی را مانند کارگاه نمایشنامه‌نویسی (ویژه کودکان و نوجوانان) برگزار کرده است. از کتاب‌های او می‌توان اشاره کرد به «تئاتر آب، نظریه ای در بازیگری ایران امروز»، «چگونه بهترین بازیگر جهان شوم؟ (راهنمای جامع بازیگری تئاتر)»، «ده فرمان اقتباس» و «بدیهات در نمایشنامه‌های فرامرز - فرازمان». سامی صالحی ثابت نویسنده و کارگردان نمایش‌هایی همچون «آنتی جون» نیز بوده است.

بخشی از کتاب تئاتر آب، نظریه ای در بازیگری ایران امروز

«عقدهٔ عدم‌توان مخالفت

وقتی مخالفت‌کردن تاوان سنگینی داشته باشد و وقتی اظهار نظر بدون تبعات و عوارض نباشد، آن‌گاه زمانی است که باید انتظار بروز این عقده را داشته باشیم. متأسفانه سده‌ها و دهه‌های متمادی چنین شرایطی در تهران (ایران) حکم‌فرما بوده و هنوز هم هست؛ چه در نهاد خانواده، مدرسه و نهادهای بزرگ‌تر. پس عجیب نیست اگر اولین و ملموس‌ترین عقدهٔ بازیگران گروه بچه‌های شاهکار عقدهٔ عدم‌توانایی مخالفت باشد.

نام اتود: استخر

شرح اتود: در استخری بزرگ قدم می‌زنی که توپ‌های بزرگ و شفافی به درون آن پرتاب می‌شوند. توپ‌ها وزنی حدود یک کیلوگرم و حجمی دو برابر یک توپ بسکتبال دارند. تو توپ‌ها را از خود دور می‌کنی و آن‌ها را زیاد جدی نمی‌گیری. اما با برخورد هر توپ به بدن تو اتفاق عجیبی می‌افتد؛ به محض برخورد، دنیایی سه‌بُعدی در توپ شکل می‌گیرد و تو با فردی که در گذشته با او برخورد داشته‌ای، ملاقات می‌کنی. ملاقات با این آدم‌ها می‌تواند حس خوب، بد یا خنثی برای تو ایجاد کند. تعداد توپ‌ها که زیاد می‌شود رفته‌رفته راه‌رفتن در استخر برایت سخت‌تر می‌شود. هم‌زمان تو غرق مباحثه و مجادله با اطرافیانت می‌شوی؛ آن‌قدر که ناخوآدگاه زیر توپ‌ها دفن می‌شوی، اما این پایان بازی نیست. تو به خودت می‌آیی. راهی برای خلاصی از دست این آدم‌ها و بیرون‌آمدن از استخر پیدا می‌کنی. سرانجام موفق می‌شوی از استخر بیرون بیایی.»