کتاب چرا تئاتر؟ کتاب طلایی پنجم

کتاب چرا تئاتر؟ کتاب طلایی پنجم (?Why Theatre) گردآوری کاتجی د گیست، کارمن هرنبوستل و میلو رائو، مجموعه‌ای از متن‌ها، نامه‌ها و مانیفست‌ها درباره‌ی معنای تئاتر و کارکردهای آن در جهان امروز است. در این کتاب بیش از صد هنرمند، کارگردان، طراح رقص، نویسنده و فعال اجتماعی از قاره‌ها و نسل‌های مختلف حضور دارند و هر کدام از زاویه‌ی دید خود به یک پرسش واحد و بنیادین پاسخ داده‌اند: چرا تئاتر؟ معین محب‌ علیان این مقالات را ترجمه و نشر نیماژ آن را منتشر کرده است. نسخه الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب چرا تئاتر؟ کتاب طلایی پنجم

کتاب چرا تئاتر؟ کتاب طلایی پنجم با یک پرسش ساده و درعین‌حال بنیادین آغاز می‌شود: چرا تئاتر؟ کاتجی د گیست، کارمن هرنبوستل و میلو رائو در اوج همه‌گیری کرونا و تعطیلی تئاترها، نامه‌ای جهانی به بیش از صد هنرمند و متفکر فرستادند و از آن‌ها خواستند در قالب متن‌های کوتاه، پاسخ شخصی خود را به این سؤال بنویسند. نتیجه، کتابی است که در آن مقاله، خاطره، مانیفست، نامه، گفت‌وگو، شعر، سرمقاله و یادداشت‌های شخصی کنار هم قرار گرفته‌اند و تصویری چندصدایی از هنر اجرا در جهان معاصر می‌سازند. 

در این کتاب هر متن از زاویه‌ای تازه به تئاتر نزدیک می‌شود: از تجربه‌ی انقلاب سوریه و کار با زندانیان سیاسی تا کارگاه‌های تئاتری در اردوگاه‌های پناهندگان، از دغدغه‌های بوم‌شناسی و رد سفرهای هوایی گروه‌های رقص تا تئاتر به‌ عنوان مسیر معنوی، ابزار شهادت، شیوه‌ای برای دوستی و راهی برای مواجهه با تروما. 

کتاب چرا تئاتر؟ کتاب طلایی پنجم، از مجموعه‌ای از متن‌های مستقل تشکیل شده؛ متن‌هایی که هر کدام وجهی از تئاتر متعهد، سیاسی، شاعرانه یا روزمره را برجسته کرده‌اند.

خلاصه کتاب چرا تئاتر؟ کتاب طلایی پنجم

کتاب چرا تئاتر؟ کتاب طلایی پنجم مجموعه‌ای از پاسخ‌های متنوع به یک پرسش واحد است: تئاتر در جهان پر از بحران، جنگ، نابرابری، همه‌گیری و فروپاشی زیست‌محیطی چه کارکردی دارد؟ برخی نویسندگان از تئاتر به‌ عنوان کنشی خردگرا برای انسانی‌کردن روایت‌ها و ثبت تجربه‌ی زندان، تبعید و جنگ یاد کرده‌اند. برخی دیگر آن را مسیری معنوی برای تبدیل رنج شخصی به عمل جمعی و بازتعریف هویت خود می‌دانند. 

در این کتاب تئاتر گاهی اندیشکده‌ای زنده است که در آن سیاست، جنسیت، حافظه و قدرت دوباره‌ی تصور می‌شوند، گاهی فضایی برای دوستی و بقا در دل انقلاب و مهاجرت، گاهی میدان آزمایش برای یافتن شکل‌های تازه‌ی هم‌زیستی و عدالت. پرسش «چرا تئاتر؟» در متن‌ها به پرسش‌هایی مثل تئاتر در بحران چه می‌کند؟، چطور می‌تواند بر واقعیت اثر بگذارد؟ و چگونه بدون همدستی با سرمایه‌داری و تخریب محیط‌زیست ادامه می‌دهد؟ گسترش یافته است.

نویسندگانی مانند محمد آل عطار، لولا آریاس، هکتور آریستیزابال، ژروم بل، لوندا کاسلا، تانیا بروگوئرا، کالکتیوو لاستسیس و آنه ترسا کرسمائکر از جمله کسانی هستند که در این مجموعه حضور دارند. 

چرا باید کتاب چرا تئاتر؟ کتاب طلایی پنجم را بخوانیم؟

این کتاب چشم‌اندازی فشرده از بیش از صد نگاه به تئاتر ارائه می‌دهد؛ از هنرمندان خیابانی و فعالان سیاسی تا طراحان رقص و مدیران جشنواره. خواننده می‌تواند ببیند تئاتر چگونه در متن جنگ، مهاجرت، فقر، همه‌گیری و بحران اقلیمی بازتعریف شده است. تنوع فرم‌ها و صداها امکان مقایسه‌ی تجربه‌ها و یافتن معنای شخصی از تئاتر را فراهم کرده است.

خواندن کتاب چرا تئاتر؟ کتاب طلایی پنجم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این مجموعه به دانشجویان و پژوهشگران تئاتر، فعالان اجتماعی، هنرمندان پرفورمنس، مترجمان و علاقه‌مندان به نسبت هنر، سیاست و زندگی روزمره پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب چرا تئاتر؟ کتاب طلایی پنجم

«سایمون کریچلی در کتابش تراژدی، ما و یونانی‌ها در خصوص تفاوت‌های کلی میان فیلسوفان باستانی یونانی و سوفیست‌ها می‌نویسد و اینکه چگونه نمونه‌های آخر اکثراً با کنش‌های فکری فیلسوفان گاهاً خنثی شده بودند. این کوشش برای ضعیف‌کردن سوفیست‌ها عمدتاً با واکنش‌های زن‌ستیزی و بیگانه‌دوستی بنیان شده بود. ازآنجایی‌که اکثر سوفیست‌ها زنان و خارجی‌ها بودند تفکر پدرسالارانهٔ سقراط و دوستانش ایشان را خوار می‌شمرد. از این‌ها گذشته، اینکه زنان و بردگان نه‌تنها متن در اختیار داشتند بلکه اجازهٔ صحبت در سطح بحث‌وجدلی داشتند خود تراژدی محسوب می‌شد. ازاین‌رو مشکل بزرگی برای پدرسالاری محسوب می‌شد. یکی از فصل‌های کتاب سایمون کریتچلی بیشترین توجهم را به خود جلب کرد. اسمش بازیگری مبتذل بود. با خودم گفتم آه بله، راجع‌به من است. اما به‌زودی سرخوردگی غالب شد. ظاهراً فصل بازیگری مبتذل تأیید دیگری بود از اینکه چگونه هر بازیگری لال و توخالی است، گرچه درمجموع، بحث‌ها خیلی جالب بودند. این معادل از بازیگری واژه‌ای است که در دوران باستان به بازیگرانی اطلاق می‌شد که متن نمایشنامه‌نویس را بداهه اجرا می‌کردند. آنچه انتظار می‌رفت بیان کلمه بود و پرهیز از تلاش و تفسیر و تفکر و تعمق داشتن. آیا منظورم واضح است؟ اگر بخواهم شفاف‌تر بگویم که چرا برایم جالب است، مجبورم از این زاویه وارد بشوم که ما اجراگران با متن‌های قدیمی و همچنین پروژه‌هایی سروکار داریم که همراه نویسنده‌ها/کارگردانان پیش می‌بریم.»