کتاب آزادی و خیانت به آزادی
معرفی کتاب آزادی و خیانت به آزادی
کتاب آزادی و خیانت به آزادی (شش دشمن آزادی بشر) نوشتهی آیزایا برلین و به ترجمهی عزتالله فولادوند مجموعهای از شش گفتار رادیویی است که بعدها بهصورت کتاب تدوین شده است. این گفتارها به سراغ متفکرانی میرود که در آستانه و پس از انقلاب فرانسه، فهم تازهای از سیاست، اخلاق و آزادی عرضه کردهاند و در عین حال زمینهساز دشمنیهای تازه با آزادی شدهاند. مترجم در ابتدای کتاب درآمدی مفصل بر زندگی و اندیشهی برلین افزوده است تا خواننده با زمینهی فکری او آشنا شود. نشر ماهی آن را منتشر کرده است. نسخهی الکترونیکی این اثر را میتوانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.
درباره کتاب آزادی و خیانت به آزادی
کتاب آزادی و خیانت به آزادی با تمرکز بر آیزایا برلین، فیلسوف و نظریهپرداز سیاسی، از دو بخش اصلی تشکیل شده است: نخست درآمدی بلند بر زندگی، مراحل رشد فکری و مبانی فلسفی او، و سپس متن شش گفتار رادیویی که هستهی اصلی کتاب را میسازد. در این درآمد، مسیر زندگی برلین از ریگا و روسیه تا آکسفورد، نقش او در جنگ جهانی دوم، فاصلهگرفتنش از فلسفه تحلیلی و گرایشش به تاریخ سیر اندیشهها و فلسفه سیاسی شرح داده شده است. در همین بخش، مفاهیم کلیدی مانند تمایز علوم طبیعی و علوم انسانی، چندگانگی ارزشها، نقد حتمیت تاریخی، نسبت آزادی و مسئولیت اخلاقی، و تمایز آزادی منفی و آزادی مثبت بهتفصیل توضیح داده شده است. کتاب آزادی و خیانت به آزادی در بخش گفتارها به سراغ شش متفکر میرود: هِلوِسیوس، روسو، فیشته، هگل، سنسیمون و دومِستر. برلین نشان میدهد چگونه این متفکران، هرچند اغلب خود را مدافع آزادی میدانستند، در عمل بنیان نظری گرایشهایی را گذاشتند که به دشمنی با آزادی فردی و سیاسی انجامید. در مقدمهی گفتارها، پرسش محوری فلسفه سیاسی از نظر برلین این است که «چرا اصولاً کسی باید از دیگری اطاعت کند؟» و از دل پاسخهای گوناگون به این پرسش، مسیر بحث دربارهی دولت، اقتدار، قانون و آزادی ترسیم میشود. کتاب آزادی و خیانت به آزادی در ادامه، با نمونهپردازی از هِلوِسیوس، به سراغ فایدهنگری، نقش قانونگذار، نسبت لذت و رنج با اخلاق، و ایدهی «شرطیکردن» انسانها از راه نهادها و آموزش میرود و نشان میدهد چگونه طرحهایی که با نیت خوشبختکردن انسان آغاز میشوند، میتوانند به محدودکردن حقوق و آزادیها منجر شوند.
خلاصه کتاب آزادی و خیانت به آزادی
کتاب آزادی و خیانت به آزادی از یکسو تصویری فشرده از اندیشهی آیزایا برلین عرضه میکند و از سوی دیگر، شش متفکر اثرگذار بر سنت سیاسی مدرن را در کانون بحث قرار میدهد. در بخش درآمد، برلین بهعنوان فیلسوفی معرفی شده است که میان علوم طبیعی و علوم انسانی تمایز میگذارد، از چندگانگی ارزشها دفاع میکند، حتمیت تاریخی و جبرگرایی را نقد میکند و آزادی را در پیوند با مسئولیت فردی و امکان انتخاب میفهمد. در بخش گفتارها، کتاب آزادی و خیانت به آزادی نشان میدهد چگونه متفکرانی مانند هِلوِسیوس، روسو، فیشته، هگل، سنسیمون و دومِستر، هرکدام با طرح نظریههایی دربارهی دولت، جامعه، ارادهی کلی، رسالت تاریخی یا نظم الاهی، راه را برای توجیه محدودکردن آزادی فردی هموار کردهاند. برلین با بازخوانی دقیق این نظریهها، تنش میان آرمان خوشبختی جمعی و حفظ آزادی فردی را برجسته میکند و نشان میدهد خیانت به آزادی اغلب از دل زبان دفاع از آزادی و سعادت بشر سر برمیآورد.
چرا باید کتاب آزادی و خیانت به آزادی را بخوانیم؟
این کتاب تصویری روشن از ریشههای فکری دشمنی با آزادی در سنت مدرن ارائه میدهد و همزمان خواننده را با مفاهیم محوری اندیشهی آیزایا برلین، مانند چندگانگی ارزشها و دو مفهوم آزادی، آشنا میکند. مطالعه آن کمک میکند سازوکارهای نظری توجیه اقتدار، جبر تاریخی و فداکردن فرد در راه آرمانهای جمعی بهتر فهمیده شود.
خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد میکنیم؟
خواندن این کتاب به دانشجویان و علاقهمندان فلسفه سیاسی، علوم سیاسی و اندیشهی مدرن، و نیز به کسانی پیشنهاد میشود که درگیر پرسشهایی درباره آزادی، اقتدار، ناسیونالیسم و نسبت اخلاق و سیاستاند و میخواهند ریشههای نظری این مباحث را در متون کلاسیک دنبال کنند.
بخشی از کتاب آزادی و خیانت به آزادی
«صفت مشترک و عجیبتری نیز میان این متفکران وجود دارد، و آن اینکه همگی درباره آزادی بشر بحث میکردند، و همه، شاید بهاستثنای دومِسْتْر، مدعی بودند که با آن موافقاند، و بعضی حتی به دفاع پرشور از آن برمیخاستند و خود را حقیقیترین مدافعان و پرچمداران چیزی میدانستند که آن را آزادی راستین (به تفکیک از انواع ظاهرفریب یا ناقص آزادی) مینامیدند. ولی شگفت اینکه نظریاتشان نهایتاً ضد آنچه معمولا آزادی فردی یا آزادی سیاسی خوانده میشود از کار درمیآمد ــ یعنی آزادی به مفهومی که مثلا متفکران لیبرال بزرگ انگلیسی و فرانسوی موعظه میکردند؛ به مفهومی که لاک و تام پین و ویلهلم فون هومبولت و متفکران لیبرال انقلاب کبیر فرانسه مانند کندرسه و دوستان او و، پس از انقلاب، بنژامن کنستان و مادام دو استال در تصور داشتند؛ و به مفهومی که جوهر آن را جان استوارت میل بیان کرده است، یعنی حق هرکس که آزادانه به زندگی خود شکل دهد، حق ایجاد شرایطی که آدمی بتواند سرشت خویش را با حداکثر تنوع و غنا و، در صورت لزوم، حتی به نامتعارفترین طرز پرورش دهد. برطبق این نظر، تنها مانع در برابر آزادی، نیاز به حراست همان حقوق دیگران، یا پاسداری از امنیت آنان است. بنابراین، من به شرطی به این مفهوم آزادم که هیچ شخص یا نهادی مگر برای حفظ و حراست خود، مزاحم من نشود. پس به این حساب، هر شش متفکر با آزادی سر عناد داشتند، نظریاتشان از حیثی واضح در تناقض مستقیم با آن بود، و در بشر نهتنها در قرن نوزدهم، بلکه بویژه در سده بیستم در جهت ضدیت با آزادیخواهی تأثیر قوی گذاشت. شاید به گفتن نیاز نیست که این امر در قرن بیستم به صورت حادترین مشکل درآمد. این مردان از نخستین کسانی بودند که به بیان این مشکل پرداختند؛ و چون بیانشان از آن بخصوص تازه و بویژه زنده و خصوصاً ساده است، بنابراین، بهترین راه تحقیق در مشکل مورد نظر به همین صورت ناب و پاک، پیش از آلایش به بسیاری زیروبمها و بحثها و تفاوتهای زمانی و محلی است.»
نظرات کاربران
« جوهر آزادی همواره در این بوده که بتوانید آنگونه انتخاب کنید که میخواهید ، زیرا خواسته اید بدون اجبار ، بدون زور ، بدون بلعیده شدن در دستگاهی عظیم آنگونه انتخاب کنید؛ جوهر آزادی در این بوده که حق
کتاب خوب و مفید و نسبتا آسان فهم. برلین جزو افرادی بود که در کنار پرداختن به مفاهیم سنگین و مهم توانایی خیلی خوبی در شرح فلسفه افراد با حداقل تحریف نظرات اونها و حداکثر سادگی داشت. اما به نظرم
این کتاب بسیار عالیست. به علاقهمند به مفهوم آزادی، آن را پیشنهاد میکنم.
هنوز کتاب رو نخوندم اما دو اسم آیزا برلین و استاد فولادوند برای اینکه بدونیم کتاب کتاب خوبیه کافیه.
کتاب بسیار خوبیه و به صورت خلاصه سیرتاریخی چند تن از اندیشمندانی که به مقولهی آزادی پرداختن چه موافق باشن و چه مخالف رو بررسی کرده کتاب در واقع از روی مجموعه برنامههای برلین در رادیو بیبیسی برداشته شده و