کتاب صوتی سرشت تلخ بشر

کتاب صوتی سرشت تلخ بشر (The crooked timber of humanity) نوشته آیزایا برلین و ترجمه لی لا سازگار است؛ کتابی که از دل جستارهایی درباره‌ی اخلاق، سیاست و تاریخ اندیشه بیرون آمده و به یکی از پرسش‌های قدیمی پرداخته است؛ اینکه آیا می‌شود برای زندگی انسانی یک پاسخ نهایی و بی‌نقص پیدا کرد. نویسنده با مرور نام‌هایی مثل ماکیاولی، ویکو و هردر نشان می‌دهد که ارزش‌های انسانی همیشه به‌سادگی با هم جمع نمی‌شوند. آوانامه این اثر را با گویندگی تایماز رضوانی و با همکاری گروه انتشاراتی ققنوس منتشر کرده است. نسخه‌ی صوتی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب صوتی سرشت تلخ بشر اثر آیزایا برلین

کتاب صوتی سرشت تلخ بشر (جستارهایی در تاریخ اندیشه‌ها) اثر آیزایا برلین و مجموعه‌ای از جستارها درباره‌ی تاریخ اندیشه‌هاست که از دل بحث‌های فلسفه‌ی سیاسی و اخلاقی، به مسئله‌ای مرکزی پرداخته است: آیا می‌توان برای زندگی فردی و جمعی، نظمی کامل و هماهنگ تصور کرد که همه‌ی ارزش‌های مهم انسانی را یکجا در خود جا بدهد؟ نویسنده بحث را از تجربه‌ی جهان جدید، انقلاب‌ها، ایدئولوژی‌ها و رؤیای ساختن جامعه‌ای بی‌نقص آغاز می‌کند و نشان می‌دهد که بسیاری از بحران‌های سیاسی ریشه در تصورهایی دارند که انسان از خیر، عدالت، آزادی و سعادت می‌سازد.

سرشت تلخ بشر اثر آیزایا برلین مسیر دگرگونی فکر نویسنده را دنبال می‌کند؛ از تأثیر نویسندگان روس و دغدغه‌های اخلاقی آنان تا مواجهه با متفکرانی که بنیان باور به حقیقت واحد را متزلزل کرده‌اند. در این میان، ماکیاولی با طرح ناسازگاری بعضی فضیلت‌ها، ویکو با توجه به تفاوت فرهنگ‌ها و هردر با تأکید بر یگانگی هر جامعه، جای مهمی در استدلال نویسنده دارند. نتیجه‌ی این مسیر فکری، دفاع از کثرت‌گرایی ارزشی است؛ یعنی این ایده که انسان‌ها ممکن است هدف‌های اصیل اما ناسازگار داشته باشند و این ناسازگاری بخشی از وضعیت انسانی است.

کتاب صوتی سرشت تلخ بشر به ریشه‌های آرمانشهر در سنت غربی می‌پردازد و آن را نقد نیز می‌کند. آیزایا برلین نشان می‌دهد که رؤیای هماهنگی کامل، هرچند جذاب است، می‌تواند به حذف تفاوت‌ها و توجیه خشونت بینجامد. شنونده در طول اثر صوتی حاضر با زنجیره‌ای از پرسش‌ها روبه‌رو می‌شود؛ مانند اینکه اگر آزادی با برابری در تعارض قرار بگیرد چه باید کرد، اگر عدالت با بخشایش همسو نباشد چه باید کرد و اگر هیچ پاسخ نهایی در کار نباشد، چگونه می‌توان جامعه‌ای معقول ساخت.

خلاصه کتاب صوتی سرشت تلخ بشر

زندگی انسانی را نمی‌توان با یک فرمول توضیح یا سامان داد. آیزایا برلین با مرور تاریخ اندیشه، از فیلسوفان یونان تا متفکران جدید، نشان می‌دهد که بسیاری از نظام‌های فکری در پی یافتن پاسخ واحد برای مسائل اساسی بشر بوده‌اند. او در برابر این نگاه از این موضع دفاع می‌کند که ارزش‌هایی مثل آزادی، برابری، عدالت، شفقت و نظم همیشه به‌طور کامل با هم سازگار نیستند؛ بنابراین سیاست و اخلاق بیش از آنکه میدان رسیدن به کمال باشند، عرصه‌ی انتخاب و سنجش و برقراری تعادلند. پذیرش محدودیت‌ها و تعارض‌ها، از ایمان به آرمانشهرهای خطرناک انسانی‌تر است.

چرا باید کتاب صوتی سرشت تلخ بشر را بشنویم؟

دلایل شنیدن کتاب صوتی سرشت تلخ بشر را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب صوتی ریشه‌های فکری ایده‌هایی مثل آرمانشهر، پیشرفت، آزادی و عدالت را در تاریخ اندیشه دنبال می‌کند.
• شنونده با تفاوت میان حقیقت واحد و کثرت‌گرایی ارزشی آشنا می‌شود؛ مسئله‌ای که در فهم سیاست و اخلاق نقش مهمی دارد.
• اثر نشان می‌دهد چرا بعضی ارزش‌های مهم انسانی ممکن است همزمان خواستنی اما ناسازگار باشند.
• بحث‌های کتاب به فهم بهتر نسبت میان ایدئولوژی، قدرت و خشونت جمعی کمک می‌کند.
• نویسنده به‌جای نسخه‌پیچی، ذهن را درگیر انتخاب‌های دشوار و پیامدهای آن‌ها می‌کند.

شنیدن کتاب صوتی سرشت تلخ بشر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن کتاب صوتی سرشت تلخ بشر به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به فلسفه‌ی سیاسی و تاریخ اندیشه که می‌خواهند با یکی از بحث‌های مهم آیزایا برلین آشنا شوند.
• مخاطبانی که درباره‌ی نسبت آزادی، برابری، عدالت و قدرت سؤال دارند.
• دانشجویان و پژوهشگران علوم انسانی که به بررسی ایدئولوژی‌ها و پیامدهای فکری آن‌ها علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند نقد رؤیای جامعه‌ی کامل و بی‌تعارض را بشنوند.

درباره آیزایا برلین

آیزایا برلین (Isaiah Berlin)، زاده‌ی ۶ ژوئن ۱۹۰۹ و درگذشته‌ی ۵ نوامبر ۱۹۹۷، از فیلسوفان برجسته‌ی سیاسی، نظریه‌پردازان اندیشه‌ی سیاسی، استادان دانشگاه و جستارنویسان نامدار بریتانیایی به‌ شمار می‌رود. شهرت فراگیر او در دوران زندگی‌اش برآمده از دفاع استوار از لیبرالیسم، نقش‌آفرینی در گفت‌وگوهای فکریِ پربار، نقد بی‌امان دگماتیسم، تعصب و افراط‌گرایی سیاسی و نیز به‌قلم‌آوردن آثاری روان و فهم‌پذیر در حوزه‌ی تاریخ اندیشه‌ها بوده است.

این نویسنده قدم به کالج کورپوس‌کریستی در دانشگاه آکسفورد گذاشت تا در رشته‌های تاریخ، زبان‌های باستانی، سیاست، فلسفه و اقتصاد به تحصیل بپردازد. در سال ۱۹۳۲ کرسی تدریس در نیوکالج آکسفورد به او واگذار شد و کمی بعد، پذیرش اعضای هیئت‌علمی کالج پرآوازه‌ی آل‌سولز را به دست آورد؛ افتخاری بس بزرگ در فضای دانشگاهی بریتانیا.

هم‌زمان با جنگ جهانی دوم، مأموریت‌هایی در سفارت بریتانیا در واشینگتن و نیویورک به آیزایا برلین محول شد و متعاقباً راهی اتحاد جماهیر شوروی شد. او در این سفر با جمعی از روشنفکران روس که از تصفیه‌های استالین جان سالم به در برده بودند دیدار کرد. این ملاقات‌ها اثر عمیقی بر اندیشه‌ی سیاسی او بر جای گذاشت و موضع مخالفتش با کمونیسم را راسخ‌تر ساخت. با خاتمه‌ی جنگ مجدداً به آکسفورد رفت. تا اوایل دهه‌ی ۱۹۵۰ آموزش فلسفه را پی گرفت، اما به‌مرور توجهش بر تاریخ اندیشه‌ها، به‌ویژه تاریخ روشنفکری روسیه، نظریه‌های مارکسیستی و سوسیالیستی و جنبش روشنگری متمرکز شد.

برلین مانند گروهی از فیلسوفان مهاجر سده‌ی بیستم، تجربه‌ی رهایی از دیار را پشت سر گذاشت، اما برخلاف چهره‌هایی نظیر «هانا آرنت»، «هربرت مارکوزه»، «فریدریش فون هایک» و «کارل پوپر»، ورودش به سرزمین تازه در سنین بسیار پایین‌تر (چهارسالگی) رقم خورد. گرچه او از چنگال بلشویسم گریخته بود و نه نازیسم، اما بستگانش در دوران جنگ جهانی دوم در لتونی به دست نازی‌ها به قتل رسیدند. مواجهه و تجربه‌ی این متفکر با خشونت سیاسی و ساختارهای توتالیتر، کاملاً شخصی و ملموس بود. همچنین رشد و پرورش ذهنی او در بستر فرهنگ بریتانیایی، تأثیری ماندگار بر شاکله‌ی تفکر سیاسی او گذاشت.

آیزایا برلین در سال ۱۹۵۷ بر کرسی استادی چیچلی در نظریات اجتماعی و سیاسی تکیه زد و در همین ایام عنوان «سر» (Sir) را از دربار بریتانیا دریافت کرد. او در سال ۱۹۶۷ ریاست کالج وولفسون را عهده‌دار شد و عالی‌ترین نشان افتخار کشوری بریتانیا را به دست آورد. پیکر این اندیشمند در بخش یهودیان آرامستان «والورکوت» در آکسفورد به خاک سپرده شده است.

از آثار مکتوب آیزایا برلین می‌توان به کتاب‌های ویکو و هردر، کارل مارکس، قدرت اندیشه، خارپشت و روباه؛ در باب نگاه تولستوی به تاریخ و سرشت تلخ بشر اشاره کرد. کتاب سرشت تلخ بشر (The crooked timber of humanity) نیز نوشته‌ی اوست.

جوایز و افتخارات نویسنده

جوایز و افتخارات فراوان آیزایا برلین با انتخابش در سال ۱۹۳۲ (در ۲۳سالگی) به‌عنوان نخستین فرد یهودی در هیئت‌علمی معتبر کالج آل‌سولز و هم‌زمان مدرس نیوکالج آغاز شد که یکی از بالاترین دستاوردهای آکادمیک در بریتانیا به شمار می‌رفت. او در ادامه در سال ۱۹۵۷ به مقام شوالیه (Sir) رسید، در ۱۹۷۱ نشان عالی افتخار (Order of Merit) را دریافت کرد و از ۱۹۷۴ تا ۱۹۷۸ ریاست آکادمی بریتانیا را بر عهده داشت.

آیزایا برلین علاوه‌بر دریافت مدرک‌های افتخاری متعدد، برنده‌ی جوایز اعتباری چون جایزه‌ی آنیلی، اراسموس و لیپینکات برای پژوهش در زمینه‌ی تاریخ اندیشه‌ها شد؛ همچنین به پاس دفاع مداومش از آزادی‌های مدنی جایزه‌ی اورشلیم به او اهدا شد و سخنرانی معروفش تحت‌عنوان «در جست‌وجوی آرمان» هنگام دریافت جایزه‌ی آنیلی در سال ۱۹۸۸، به ماندگارترین و رسا‌ترین و فشرده‌ترین شرح او از تکثرگرایی (پلورالیسم) تبدیل شد.