کتاب دایی جان ناپلئون

کتاب دایی جان ناپلئون نوشته‌ ایرج پزشکزاد است که انتشارات فرهنگ معاصر آن را منتشر کرده است. این کتاب روایت‌گر داستان شکل‌گیری عشقی پرشور در سنین نوجوانی در فضایی بسته تحت سلطه‌ی شخصی خودکامه ملقب به دایی جان است که به‌ دلیل علاقه‌ی وافرش به ناپلئون بناپارت، به دایی جان ناپلئون مشهور شده است. ناصر تقوایی سریالی از روی این رمان ساخته که به شهرت آن افزوده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دایی جان ناپلئون

کتاب دایی جان ناپلئون داستان بلند پرکششی است که در سال ۱۳۴۹ منتشر شده و عادات و رسوم مردم زمان خود به‌خصوص اشخاص سیاسی و نظامی را با زبانی طنزآمیز نقد می‌کند. با این حال، این کتاب تم عاشقانه‌ای هم دارد که مانند بسیاری دیگر از موضوعات، ماجراها و شخصیت‌ها زیر سایه‌ی شخصیت قدرتمند دایی جان ناپلئون و گفته‌ها و رفتارهایش قرار می‌گیرد.

دایی جان ناپلئون شخصی پرنفوذ است که همه‌ی اقوام، دوستان و آشنایان را زیر سلطه‌ی خود دارد و به‌جای دیگران و برای آن‌ها تصمیم می‌گیرد. مهم‌ترین سرگرمی‌های او نصیحت‌کردن برادرزاده‌ها و خواهرزاده‌ها و تعریف‌کردن داستان‌های مبارزه با دزدان و اوباش در دوران خدمت در ژاندارمری است. در حین همین قصه‌گفتن‌ها است که خواننده پی به شخصیت عجیب دایی جان ناپلئون می‌برد که در واقع کاریکاتوری از یک دیکتاتور است. دایی جان در همه‌ی بحث‌ها به جملات قصار ناپلئون رجوع می‌کند و او را بزرگ‌ترین فیلسوف، ادیب و ریاضی‌دان معرفی می‌کند. او حتی ماجراهای دوران خدمتش در ژاندارمری را هم با تطبیق بر داستان جنگ‌های ناپلئون تعریف می‌کند. خواندن این حکایت‌ها که معمولاً با بگو مگو با مش قاسم همراه می‌شود، بسیار لذت‌بخش است.

این کتاب با فرمت epub در طاقچه منتشر شده و امکانات بیش‌تری (از جمله جست‌وجو در متن) نسبت به PDF دایی جان ناپلئون دارد و خواندن آن را آسان‌تر می‌کند.

رمان دایی جان ناپلئون از جهات مختلف اثری قابل تأمل به شمار می‌آید که به‌طور کلی می‌توان آن‌ها را در سه بعد شخصیت‌پردازی، قصه‌گویی و نثر توضیح داد.

در قدرت پرداخت شخصیت ایرج پزشکزاد همین بس که او موفق به خلق یکی از مشهورترین شخصیت‌های ادبیات داستانی فارسی یعنی دایی جان ناپلئون شده است؛ شخصیتی لجباز و یک‌دنده که گرفتار توهماتی است که بیش از همه، از سوی نوکرش مش قاسم تشدید می‌شود. خود مش قاسم خالق تکیه کلام‌های معروفی است که به‌خصوص از طریق سریال ساخته‌شده براساس این کتاب، به محبوبیت بالایی دست پیدا کرده است. شوخی‌های جسورانه‌ی اسدالله میرزا، عملکرد جدی و در عین حال کاریکاتورگونه‌ی شمس‌علی میرزا در بازپرسی، رفتارهای ابلهانه‌ی دوستعلی خان و بسیاری جزئیات دیگر در این اثر گنجانده شده‌اند که توانایی بالای نویسنده را در خلق شخصیت‌های گیرا و باورپذیر نشان می‌دهند.

یکی دیگر از ویژگی‌های کلیدی کتاب دایی جان ناپلئون، قدرت قصه‌گویی فوق‌العاده‌ی ایرج پزشکزاد است. نویسنده در طول داستان انبوهی از ماجرای کوچک و بزرگ را پیشِ روی خواننده می‌گذارد که هر کدام از آن‌ها به خودی خود جذاب و در اغلب موارد خنده‌دار هستند. اوج و فرودهای پیاپی خرده‌داستان‌ها به‌حدی زیاد است که مخاطب به‌سختی می‌تواند کتاب را برای نشست بعدی مطالعه ببندد. هنر نویسنده در توجه هم‌زمان به پرداخت شخصیت و گسترش داستان، این داستان را به یکی از آثار شاخص ادبیات معاصر ایران تبدیل می‌کند.

قدرت روایت و شخصیت‌پردازی برای مخاطبان جدی ادبیات اهمیت زیادی دارد، اما داستان برای محبوب‌شدن در میان عموم مخاطبان نیازمند نثر گیرا نیز است. یکی از جلوه‌های جادوی پزشکزاد در آفرینش دایی جان ناپلئون، زبان روان آن است که خواندن این کتاب را به خاطره‌ای شیرین برای مخاطبان تبدیل می‌کند. داستان به‌صورت اول شخص روایت می‌شود که این مسئله، خواننده را همراه شخصیت اصلی درگیر ماجراهای فراوان می‌کند. بهره‌گیری از زبان طنزآمیز حتی در دل زدوخوردها، شیوه‌ی خاص نویسنده برای خنداندن و حتی گاهی روده‌بُرکردن خواننده در هنگام دنبال‌کردن داستان است.

در چنین فضایی است که داستان عشق سعید به لیلی روایت می‌شود. در میان انبوه دعوای خانوادگی و زدوخورد و در زیر آوار اختلافات و کینه‌های کهنه. مانند بسیاری از آثار کلاسیک داستانی، در اینجا هم اختلاف میان پدران، مانع اصلی رسیدن عاشق به معشوق است. در واقع در میان آن‌همه دعوا و مرافعه و حکایت‌هایی که در اثر توهمات دایی جان شکل کودتا به خود می‌گیرد، موضوعی که کمتر از همه اهمیت پیدا می‌کند، علاقه‌ی دو نوجوان خویشاوند به یکدیگر است.

خلاصه کتاب دایی جان ناپلئون

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

موضوع کتاب دایی جان ناپلئون را می‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های خانوادگی حول شخصیت اصلی آن تعریف کرد. پدر دایی جان هفت پسر و دختر داشت و در زمان حیاتش، هفت عمارت در آن ساخته بود و آن‌ها را بین فرزندانش تقسیم کرده بود. دایی جان به‌عنوان فرزند ارشد با دخالت‌های خود، زندگی خواهرها و برادرهایش را به جهنم تبدیل کرده بود. به‌طوری که اکثر آن‌ها یا ملک خود را فروخته و رفته بودند، یا دور آن را دیوار کشیده و جدا کرده بودند. حالا، تنها، خانواده‌ی سعید (راوی داستان) و برادر دایی جان هنوز در آن عمارت باقی مانده‌اند و البته به‌ دلایل مختلف، پای خویشان و بستگان به ماجراهای بی‌شماری باز می‌شود. از بخت بد سعید، دایی جان با ازدواج پدر او با مادرش (خواهر دایی جان) مخالف بوده و هنوز هم پس از سال‌ها، به بهانه‌های مختلف بین آن‌ها دعوا پیش می‌آید. در چنین شرایطی است که سعید نوجوان عاشق دختر دایی جان می‌شود. گذشته از این، کم‌کم پوری (پسردایی سعید و پسرعموی لیلی) هم تلاش می‌کند با دامن‌زدن به اختلافات خانوادگی، سعید و خانواده‌اش را از دایی جان و لیلی دور نگاه دارد. در واقع پوری در نقش رقیب عشقی سعید ظاهر می‌شود و با توجه به سن و تحصیلات بالا، بخت بیش‌تری برای جا کردن خود در دل پدر لیلی دارد. البته سعید به هیچ عنوان قصد تسلیم‌شدن ندارد…

اما در نهایت دایی جان ناپلئون به توهم کشته‌شدن از سوی قشون روس خود را به بیماری می‌زند و قصد سفر و دوری از عمارت خود را می‌کند. بیماری دایی جان ناپلئون باعث می‌شود پدر سعید به قصد کمک به دایی جان نزدیک شود. پدر سعید که درماندگی دایی جان را به دلیل توهمات بی‌جایش می‌بیند، به قصد دلسوزی سعی می‌کند که به او کمک کند و دیگر با او بحث و جدل نکند.

قیمت کتاب دایی جان ناپلئون در نسخه‌ی الکترونیک بسیار به‌صرفه‌تر از نسخه‌ی چاپی است و شما می‌توانید به‌راحتی آن را تهیه کنید.

خرید و دانلود کتاب دایی جان ناپلئون را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• همه‌ی علاقه‌مندان به ادبیات داستانی، به‌خصوص رمان‌های ایرانی
• مخاطبان جدی رمان طنز
• خوانندگان کتاب‌های داستانی با محوریت روان‌شناسی

چرا باید این کتاب را بخوانیم؟

• اهمیت بسیار بالا در تاریخ ادبیات داستانی ایران
• نثر روان و زبان طنزآمیز
• وجود شخصیت‌های ناب و منحصربه‌فرد
• آشنایی با رسوم خانوادگی نسل‌های پیشین
• مشاهده‌ی نتایج گرفتارشدن در دام توهمات

درباره ایرج پزشکزاد

ایرج پزشکزاد نویسنده و طنزپرداز ایرانی در سال ۱۳۰۵ در بهبهان متولد شد. او نوه‌ی فکری ارشاد، از نمایشنامه‌نویسان و روزنامه‌نگاران مطرح عصر مشروطه بود و به‌جز نویسندگی، به‌ دلیل تحصیل در رشته‌ی حقوق به کارهای قضایی و سیاسی هم مشغول بود. پزشکزاد سال‌ها در حوزه‌ی سیاست و فرهنگ فعالیت کرد و دایی جان ناپلئون را در سال‌های خدمت به‌عنوان دیپلمات در ژنو به رشته‌ی تحریر درآورد. او پس از انقلاب از ایران رفت و در سال ۱۴۰۰ در آمریکا دیده از جهان فروبست. از جمله آثار تألیفی ایرج پزشکزاد می‌توان به حافظ ناشنیده‌پند و از میان ترجمه‌هایش می‌توان به دزیره، شوایک سرباز پاکدل اشاره کرد. برای مطالعه‌ی زندگینامه ایرج پزشکزاد به صفحه‌ی اختصاصی او در طاقچه مراجعه کنید.

جوایز و افتخارات کتاب

اگر هنوز دانلود کتاب دایی جان ناپلئون را آغاز نکرده‌اید، بهتر است به این موضوع توجه داشته باشید که این داستان از زمان نخستین انتشار تا پیش از انقلاب، ۱۱ بار تجدید چاپ شد و با وجود ممنوعیت طولانی‌مدت پس از آن، محبوبیت خود را در میان طرفداران ادبیات داستانی حفظ کرد.

نظر افراد و مجله‌های مشهور درباره کتاب

دیک دیویس، ایران‌‌‌شناس انگلیسی، دایی جان ناپلئون را شناخته‌شده‌ترین و محبوب‌ترین رمان پس از جنگ جهانی دوم در ایران معرفی می‌کند.

میخائیل گورگانسف، نویسنده‌ی روس، تکرار موقعیت‌ها و دیالوگ‌های خنده‌دار در این اثر را یادآور نوشته‌های گوگول می‌داند.

نقدهای مطرح بر کتاب دایی جان ناپلئون

اگرچه کتاب دایی جان ناپلئون به‌عنوان یکی از مهم‌ترین آثار ادبیات داستانی معاصر ایران شناخته می‌شود، اما مانند هر اثر دیگری نقدهایی بر آن وارد است که خیلی کوتاه به برخی موارد مطرح در نقد کتاب دایی جان ناپلئون اشاره می‌کنیم:

• پرداخت سطحی برخی از شخصیت‌ها و نزدیک‌کردن آن‌ها به تیپ‌های شخصیتی
• گم‌شدن خط داستانی اصلی لابه‌لای صحنه‌های خنده‌دار منازعه‌های خانوادگی
• برخی ارجاعات سیاسی که در پاره‌ای موارد کمکی به پیش‌برد داستان یا شخصیت‌پردازی نمی‌کند

اقتباس‌ها از رمان دایی جان ناپلئون

سریال دایی جان ناپلئون در سال ۱۳۵۵ براساس این کتاب ساخته شد. نویسندگی و کارگردانی این سریال بر عهده‌ی ناصر تقوایی بود و بازیگران مطرحی در آن به ایفای نقش پرداختند. سریال دایی جان ناپلئون هم مانند کتاب آن در ذهن بسیاری از ایرانی‌ها باقی مانده و با وجود گذشت سالیان دراز، محبوبیت خود را حفظ کرده است.

بخشی از کتاب دایی جان ناپلئون

والله، بابام‌جان، دروغ چرا؟ تا قبر آآآآ، یک روز ما خودمان به چشم خودمان اژدها را دیدیم ... داشتیم می‌رفتیم توی راسته غیاث‌آباد قم ... از سر پیچ که رد شدیم یک وقت دیدیم یک اژدها پرید رو در رومان و ایستاد. یک حیوانی، دور از جون، فیمابین پلنگ و گاومیش و گاو و اختاپوس و جغد ... از قاچ دهنش به اندازه سه ذرع آتش درمی‌آمد ... دل را به دریا زدم با بیل همچه زدم تو قاچ دهنش که نفسش بند آمد. یک خرناسی کشید که تمام اهل شهر بیدار شدند ... اما فایده‌اش چیه بابام‌جان؟ هیچ‌کس نگفت مش‌قاسم دستت درد نکنه ...