کتاب چین

کتاب چین (On China) نوشته هنری کیسینجر، به تاریخ سیاسی و دیپلماتیک چین می‌پردازد و نشان می‌دهد این کشور چگونه از دل سنت‌های کهن، جنگ‌ها، انقلاب‌ها و دگرگونی‌های بزرگ به یکی از بازیگران تعیین‌کننده‌ی جهان تبدیل شده است. کیسینجر با تکیه بر تجربه‌ی مستقیم خود در گفت‌وگو با رهبران چین، فقط رویدادها را در کنار هم نمی‌چیند، بلکه منطق فکری و تاریخی پشت تصمیم‌های این کشور را هم بررسی می‌کند. این کتاب را حسین راسی ترجمه و نشر فرهنگ معاصر آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب چین

کتاب چین نوشته‌ی هنری کیسینجر تلاشی است برای فهمیدن اینکه سیاست، تاریخ و حافظه‌ی تمدنی چین چگونه به‌هم گره خورده‌اند. متن از گذشته‌ی دور آغاز می‌شود؛ از تصور چینی‌ها درباره‌ی جایگاه کشورشان در جهان، از نقش کنفوسیوس و سنت‌های حکمرانی و از این ایده که چین خود را فقط یک دولت نمی‌دانست بلکه نوعی مرکز نظم سیاسی و فرهنگی می‌دید. نویسنده در همین مسیر توضیح می‌دهد که چرا مفاهیمی مثل هارمونی، سلسله‌مراتب، بازدارندگی، صبر استراتژیک و مدیریت بحران در فهم رفتار سیاسی چین اهمیت دارند. این نگاه باعث شده کتاب فقط شرح وقایع نباشد و به لایه‌های فکری تصمیم‌گیری در چین هم بپردازد.

کتاب در ادامه مسیر خود به برخورد این کشور با جهان بیرون می‌رسد؛ از جنگ تریاک و فشار قدرت‌های غربی تا انقلاب مائو، جنگ کره، شکاف با شوروی، دیدار نیکسون و مائو، اصلاحات دنگ شیائوپینگ و بحث‌های مربوط به جایگاه چین در نظم جهانی. هنری کیسینجر در این بخش‌ها فقط به تصمیم‌های رسمی دولت‌ها بسنده نمی‌کند و می‌کوشد پیوند میان سنت‌های کهن، محاسبه‌ی قدرت و تجربه‌ی تاریخی چین را روشن کند.

کتاب چین از این نظر جالب است که هم به گذشته‌ی بسیار دور سر می‌زند و هم به روابط چین و آمریکا در دوره‌های حساس نزدیک می‌شود. حضور شخصی کیسینجر در بخشی از این تحولات، به‌ویژه در گفت‌وگوهای دیپلماتیک، به متن زاویه‌ای خاص داده است. در نتیجه، خواننده با اثری روبه‌رو است که هم تاریخ سیاسی چین را مرور می‌کند، هم منطق رفتاری رهبران آن را بررسی می‌کند و هم تصویری از تنش میان سنت، انقلاب، قدرت و نظم بین‌المللی به دست می‌دهد.

خلاصه کتاب چین

کتاب چین مسیر تاریخی و سیاسی این کشور را از بنیان‌های تمدنی و اندیشه‌های کنفوسیوسی تا تحولات دوران جدید دنبال می‌کند. هنری کیسینجر نشان می‌دهد که فهم سیاست چین بدون توجه به حافظه‌ی تاریخی، تصور این کشور از نظم جهانی و شیوه‌ی خاص آن در برخورد با قدرت ممکن نیست. 

متن از دوره‌های امپراتوری، مناسبات چین با همسایگان و قدرت‌های غربی، جنگ‌ها و بحران‌ها عبور می‌کند و سپس به جمهوری خلق چین، مائو، جنگ کره، شکاف با شوروی، نزدیکی به آمریکا و اصلاحات دنگ شیائوپینگ می‌رسد. دغدغه‌ی اصلی کتاب این است که چین چگونه گذشته‌ی خود را به زبان سیاست امروز ترجمه کرده و چه برداشتی از امنیت، توازن و جایگاه جهانی خود ساخته است.

چرا باید کتاب چین را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب چین را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان تاریخ کهن چین و تصمیم‌های سیاسی دوره‌ی جدید را روشن می‌کند.
• خواننده با مفاهیمی مانند هارمونی، سلسله‌مراتب، بازدارندگی و صبر استراتژیک در بستر تجربه‌ی چین آشنا می‌شود.
• کتاب مسیر تحولات مهمی مانند جنگ تریاک، انقلاب مائو، جنگ کره، نزدیکی چین و آمریکا و اصلاحات دنگ شیائوپینگ را در یک قاب پیوسته در کنار هم می‌گذارد.
• نویسنده بخشی از روابط چین و آمریکا را از زاویه‌ی تجربه‌ی مستقیم دیپلماتیک روایت کرده است.
• این اثر کمک می‌کند جایگاه چین در سیاست جهانی فقط از دریچه‌ی خبرهای روز دیده نشود و ریشه‌های تاریخی آن هم فهمیده شود.

خواندن کتاب چین را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب چین به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ سیاسی چین که می‌خواهند سیر دگرگونی این کشور را در یک روایت پیوسته دنبال کنند.
• خوانندگانی که به روابط بین‌الملل و رقابت قدرت‌های بزرگ علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی ریشه‌های تاریخی و فکری سیاست خارجی چین بیشتر بدانند.
• دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌های تاریخ، علوم سیاسی و مطالعات شرق آسیا.
• مخاطبانی که می‌خواهند رابطه‌ی میان سنت‌های تمدنی و تصمیم‌های سیاسی امروز را دقیق‌تر بررسی کنند.

درباره هنری کیسینجر

هنری کیسینجر (Henry Kissinger) (۱۹۲۳-۲۰۲۳)، دیپلمات، نظریه‌پرداز علوم سیاسی و دولتمرد آمریکایی آلمانی‌تبار بود. او در دوران ریاست‌جمهوری ریچارد نیکسون و جرالد فورد به عنوان مشاور امنیت ملی (۱۹۷۵-۱۹۶۹) و وزیر امور خارجه‌ی ایالات متحده (۱۹۷۷-۱۹۷۳) نقشی اساسی در تعیین سیاست خارجی آمریکا ایفا کرد. کیسینجر به عنوان برجسته‌ترین مدافع و مجری مکتب «رئال‌پولیتیک» (سیاست واقع‌گرایانه) در نیمه‌ی دوم سده‌ی بیستم شناخته می‌شود؛ رویکردی که بر موازنه‌ی قوا، اولویت منافع ملی و محاسبات عمل‌گرایانه به‌ جای آرمان‌گرایی اخلاقی استوار بود.

کارنامه‌ی عملکرد کیسینجر با تحولات عمده‌ی عصر جنگ سرد گره خورده است. او طراح اصلی برقراری روابط دیپلماتیک آمریکا با جمهوری خلق چین در سال ۱۹۷۲، پیشبرد سیاست تنش‌زدایی با اتحاد جماهیر شوروی و انعقاد معاهده‌ی محدودسازی جنگ‌افزارهای راهبردی (سالت ۱) و همچنین پایه‌گذار دیپلماسی رفت‌وبرگشت در بحران‌های خاورمیانه پس از جنگ یوم کیپور بود. کیسینجر در سال ۱۹۷۳ به دلیل نقش‌آفرینی در توافق‌نامه‌ی صلح پاریس برای خروج نیروهای آمریکایی از ویتنام، به‌ طور مشترک با لو دوک تو برنده‌ی جایزه‌ی نوبل صلح شد؛ رویدادی که به سبب اقدامات همزمان او در بمباران‌های لائوس و کامبوج با واکنش‌ها و مناقشات گسترده‌ای همراه گشت.

جوایز و افتخارات کتاب چین

• نامزد جایزه‌ی Lionel Gelber (سال ۲۰۱۲)