کتاب آمریکا و شاه

کتاب آمریکا و شاه نوشتهٔ استفن مک گلینچی و ترجمهٔ محمد شمس‌ الدین عبداللهی‌نژاد است. گروه انتشاراتی ققنوس این کتاب را منتشر کرده است. نویسنده در این اثر از سی سال رابطهٔ تسلیحاتی سخن گفته است.

درباره کتاب آمریکا و شاه

استفن مک گلینچی در کتاب آمریکا و شاه بیان کرده است که برای داشتن تحلیلی واقع‌بینانه‌تر از روابط دو کشور در آن برهه و بلکه امروز، گریزی از پرداختن به این موضوع نیست؛ اثر پیشِ‌رو از نادرترین کوشش‌های دانشورانه در این حوزه به شمار می‌آید. مک‌گلینچی، که مدرس روابط بین‌الملل در دانشگاه غرب لندن است، در این اثر نشان داده است که چگونه فضای عمومی جنگ سرد تعیین‌کنندهٔ بسیاری از جنبه‌های رابطهٔ تسلیحاتی تهران و واشینگتن بوده است. این اثر در شش فصل به عناوین «سال‌های شکل‌گیری رابطه تسلیحاتی آمریکاـ ایران»، «دوران بازسازی: مسلح ساختن ایران در دوره کندی»، «از کمک بلاعوض تا فروش اعتباری: سال‌های ریاست‌جمهوری لیندون جانسون»، «انقلاب ریچارد نیکسون در فروش تسلیحات به ایران»، «تداوم روابط در فضایی مبهم: جرالد فورد و ایران» و «جیمی کارتر و مرحله پایانی روابط تسلیحاتی آمریکا و ایران» نگاشته شده است.

خواندن کتاب آمریکا و شاه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران علوم سیاسی و علاقه‌مندان به مطالعه در باب روابط ایران و آمریکا در دوران پهلوی دوم پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب آمریکا و شاه

«ادامه ارزیابی از رابطه تسلیحاتی ایالات متحده و ایران در دوران فورد کار آسانی نیست. تاریخ‌نگاری نسبتا اندک درباره این برهه عمدتا سیاست خارجی را نادیده می‌گیرد. این موضوع در خاطرات فورد نیز دیده می‌شود که در آن گهگاه و به طور مختصر به سیاست خارجی پرداخته شده است. وانگهی، در آثار موجود به‌ندرت نامی از ایران برده می‌شود. به همین ترتیب، بیشتر پژوهش‌هایی که به ایرانِ دهه ۱۹۷۰ می‌پردازند یا اشاره‌ای گذرا به دوران فورد دارند یا به‌کلّی دو سال و نیم زمامداری او را نادیده می‌گیرند و تحلیلشان مستقیم از نیکسون به جانشین فورد یعنی جیمی کارتر می‌پرد. دلیل این الگو آن است که در دوران کوتاه ریاست‌جمهوری فورد هیچ دکترین یا بینش عمده‌ای ارائه نشد. اساسا سیاست خارجی این دولت بی‌آن‌که از دولت نیکسون متمایز باشد تداوم یافت. افزون بر این، با توجه به نقش مسلط کیسینجر، که در فصل چهارم بررسی شد، ساختار سیاست خارجی دست‌نخورده ماند.

گرچه ادبیات موجود عمدتا به ایران در سال‌های ریاست‌جمهوری فورد نپرداخته‌اند، چیزهای زیادی برای گفتن وجود دارد. بین سال‌های ۱۹۷۴ و ۱۹۷۶ تحولات مهمی در رابطه تسلیحاتی آمریکا و ایران روی داد. این تحولات عمدتا در راستای میراث به‌جامانده از نیکسون قرار داشت. ضمن آن‌که روابط دو کشور روزبه‌روز عمیق‌تر و پیچیده‌تر می‌شد. عمیق‌تر شدن رابطه برای دولت فورد چالش‌هایی پدید آورد. از این گذشته، جهش از انقلاب نیکسون در رابطه تسلیحاتی با ایران در ۱۹۷۲ به مواجهه به‌شدت رویدادمحورِ کارتر موجب می‌شود دوره‌ای از گسترش مخالفت کنگره با فروش تسلیحات نادیده گرفته شود. اگرچه این مخالفت در دوران فورد مشهود نبود، در ۱۹۷۶ کنگره در جایگاهی قرار گرفت که آگاه، مایل و بالقوه قادر بود تا نقشی فعال در سیاست تسلیحاتی دو کشور ایفا کند.»