کتاب فلسفه ارتباطات

کتاب فلسفه ارتباطات نوشتهٔ ولفگانگ دونزباخ و ترجمهٔ احسان شاه قاسمی است. انتشارات علمی و فرهنگی این کتاب را منتشر کرده است. این کتاب دومین جلد از مجموعهٔ «دانشنامهٔ موضوعی بین المللی ارتباطات» است.

درباره کتاب فلسفه ارتباطات

انقلاب ارتباطات در پایان قرن بیستم و جهانی شدن ارتباطات بیش از هر چیز دیگری به ما یادآور می‌شوند که فهم جوامع معاصر بدون فهم اهمیت و گسترهٔ ارتباطات در آن‌ها میسر نیست. جهان ارتباطات گسترده و شبکه‌ای‌شده، بیش از هر عامل دیگری، در تبدیل جهان پهناور و دور به جهانی فشرده و نزدیک نقش داشته است. این انقلاب به هیچ رو به معنای آن نیست که تغییرات گسترده فقط در سطحی کلان رخ داده است و فقط از منظری بین‌المللی می‌توان به آن نگریست. علاوه بر آن، سطوح و حوزه‌های دیگر ارتباطات نیز هم‌زمان دستخوش این تغییرات شده‌اند. اینترنت، تلفن همراه، شبکه‌های اجتماعی در ارتباطات بین‌شخصی، خانوادگی و سازمانی تغییرات گسترده‌ای پدید آورده‌اند. شکل‌گیری و تکوین هویت‌های جدید، در نتیجهٔ تعامل با رسانه‌های نوین، ما را به لایه‌های عمیق تغییراتی راهنمایی می‌کند که در حال ظهور است. بنابراین، در نتیجهٔ انقلاب ارتباطات، هم‌زمان وجوه بیرونی و درونی جهانی که در آن به سر می‌بریم تغییرات قابل توجهی کرده‌اند. این رخدادهای ژرف و گسترده گاه فاصلهٔ نسل‌ها را از میان برده است و گاه به فاصله‌های جدید میان آنان دامن زده است. از این رو، توجه به حوزه و رشتهٔ ارتباطات و نقش آن در فهم مسائل دنیای کنونی بس ضروری است. ولفگانگ دونزباخ کتاب فلسفه ارتباطات (The International Encyclopedia of Communication) را بر اساس حروف الفبای انگلیسی تدوین کرده است، اما همهٔ واژه‌های کلیدی در ابتدای دانشنامه یک بار به صورت موضوعی نیز دسته‌بندی شده است تا نمایی از آنچه در کلیهٔ مجلدات دانشنامه به خواننده عرضه می‌شود، به دست دهد.

خواندن کتاب فلسفه ارتباطات را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران فعالان حوزه‌های ارتباطات و رسانه پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب فلسفه ارتباطات

«بینا - رسانگی به منزلهٔ یک اصطلاح و به منزلهٔ مفهومی نظری احتمالاً بیش از هر اصطلاح دیگری برای ارجاع به وجوه چندگانهٔ تجربه به کار رفته است (← وجه انتقال و چندوجهی بودن) و این اصطلاح در زیبایی‌شناسی و سایر سنت‌های علوم انسانی در پژوهش ارتباطی به کار گرفته شده است (← زیباشناسی). در سال ۱۹۶۵ دیک هیگینز، با اشاره به استفادهٔ شاعر بریتانیایی ساموئل تِیلور کولریج از اصطلاح «بینا - رسانه» در سال ۱۸۱۲، «بینا - رسانه» را برای نظریه‌ای هنری در زمینهٔ جنبش فلوکسوس معرفی کرد (Higgins ۲۰۰۱). اصطلاح‌شناسی بینا - رسانه در هماهنگی با یک جهت‌گیری آوانگارد به کار گرفته شده است تا بر ظرفیت بالقوهٔ نوآورانه یا ساختارشکن آثار هنری، که پیام خود را در شکاف میان دو رسانه مفصل‌بندی می‌کنند، تأکید کند. در مقام مقایسه، اصطلاح رسانه‌های آمیخته به ترکیبی خنثی‌تر و ابزاری‌تر اشاره می‌کند، در حالی که اصطلاح Gesamtkunstwerk که منتسب به ریچارد واگنر موسیقی‌دان است به جدیت در ادغام مجدد، اصالت، تئاتر، موسیقی و هنرهای دیداری نمایش‌های یونان باستان توجه دارد. در مطالعات رسانه‌ای، پژوهش دربارهٔ اینکه چگونه یک رسانهٔ معین دیگر رسانه‌ها را «بازرسانه‌ای» می‌کند نشان از تمرکز زیبایی‌شناختی بر روابط بینا - رسانه‌ای دارد (Bolter & Grusin ۱۹۹۹؛ ← بازرسانه‌ای کردن).

روابط متقابل میان رسانه‌ها به مثابه حامل‌های مادی تعامل اجتماعی تا حدی در تاریخ تجربی رسانه‌ها مطالعه شده است و حتی پژوهش‌هایی انجام شده که مشخص شود آیا تاریخ‌های تک‌رسانه‌ای هنوز رایج‌تر از تاریخ‌های گسترده - محور فرهنگی متمرکز بر رسانه‌ها هستند یا نه (← تاریخ رسانه‌ها). در عوض، تفاوت‌ها، شباهت‌ها و تکمله‌ها میان رسانه‌هایی که از لحاظ تاریخی تغییر کرده‌اند از زمان کار بنیادین هارولد اینیس و مارشال مک‌لوهان نقطهٔ تمرکز اصطلاحاً نظریهٔ رسانه بوده است (Meyrowitz ۱۹۹۴؛ ← نظریهٔ رسانه). این سنت به دنبال توصیف ویژگی‌های ممیزهٔ رسانه‌های مختلف است و آن‌ها را هم‌زمان به منزلهٔ منابع فیزیکی، منابع تجربهٔ روان‌شناختی و ابزار سازمان اجتماعی در فضا و زمان از جمله بازی متقابل میان ارتباطات چهره به چهره و ارتباطات تکنولوژی واسط توصیف می‌کند.

معلوم است که رسانه‌های مدرن به منزلهٔ نهاد هم با همدیگر و هم با هستی‌های اصلی اجتماعی ارتباطات متقابل دارند. رسانه‌های خبری ستون چهارم را تشکیل می‌دهند و تالار بحث مشترک برای گفت‌وگو در مورد سایر نهادهای قدرت‌اند؛ رسانه‌های سرگرمی بسته‌های محتوایی و نه پیام‌های تک فراهم می‌کنند و این را می‌توانیم در فیلم‌های بلندی که به سریال‌های تلویزیونی تبدیل می‌شوند، کتاب‌ها و بازی‌های کامپیوتری ببینیم. درست همان‌طور که متون رسانه‌ای به شبکهٔ فرهنگی بینامتنی وارد می‌شوند (← متن و بینامتنیت)، می‌توان گفت رسانه‌ها هم به صورت مشترک زیرساختی اجتماعی از بینا - رسانگی تشکیل می‌دهند»