کتاب بنیاد حکمت

کتاب بنیاد حکمت نوشته علی امینی‌ نژاد را نشر آل احمد منتشر کرده است. این اثر به بررسی یکی از بنیادی‌ترین مسائل فلسفه‌ی اسلامی، یعنی اصالت وجود و اعتباریت ماهیت می‌پردازد و در قالب پژوهشی تحلیلی سیر تاریخی و تطورات این بحث را از آغاز تا دوران معاصر دنبال می‌کند. کتاب بنیاد حکمت در دسته‌ی کتاب‌های فلسفه‌ی اسلامی قرار می‌گیرد و به‌ویژه برای علاقه‌مندان به مباحث هستی‌شناسی و حکمت متعالیه اهمیت دارد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بنیاد حکمت

کتاب بنیاد حکمت (پژوهشی در اصالت وجود و اعتباریت ماهیت) اثری پژوهشی در حوزه‌ی فلسفه‌ی اسلامی است که با رویکردی تحلیلی‌تاریخی نگاشته شده است. علی امینی‌ نژاد در این کتاب مسئله‌ی اصالت وجود و اعتباریت ماهیت را به‌عنوان یکی از محورهای اصلی حکمت اسلامی بررسی کرده و با رویکردی تطبیقی دیدگاه‌های فیلسوفان برجسته‌ای چون شیخ اشراق، خواجه نصیرالدین طوسی، صدرالمتألهین، علامه طباطبایی و دیگران را تحلیل کرده است. 

کتاب با مقدمه‌ای درباره‌ی اهمیت فلسفه‌ی اسلامی و جایگاه آن در تمدن اسلامی آغاز می‌شود و سپس در فصل‌های مختلف مفاهیم کلیدی اصالت، اعتباریت، وجود و ماهیت را از منظر تاریخی و فلسفی واکاوی می‌کند. ساختار کتاب به‌گونه‌ای است که ابتدا به مفهوم‌شناسی واژگان اصلی می‌پردازد؛ سپس سیر تاریخی بحث را دنبال می‌کند و درنهایت جمع‌بندی و تفسیر نویسنده از این مسئله را ارائه می‌دهد. این کتاب برای دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به فلسفه‌ی اسلامی و حکمت صدرایی منبعی قابل‌توجه به‌شمار می‌آید.

خلاصه کتاب بنیاد حکمت

کتاب بنیاد حکمت با تمرکز بر مسئله‌ی اصالت وجود و اعتباریت ماهیت به یکی از مهم‌ترین مباحث فلسفه‌ی اسلامی می‌پردازد که تأثیر عمیقی بر سایر شاخه‌های فلسفی و حتی عرفان نظری داشته است. نویسنده ابتدا با طرح پرسش‌هایی بنیادین درباره‌ی معنای اصالت و اعتباریت و نیز چیستی وجود و ماهیت زمینه را برای ورود به بحث فراهم می‌کند؛ سپس با مرور تاریخی نشان می‌دهد که این مسئله چگونه از دوران شیخ اشراق و خواجه نصیرالدین طوسی تا صدرالمتألهین و فیلسوفان معاصر دچار تطور و تعمیق شده است. 

در این کتاب دیدگاه‌های مختلف درباره‌ی اینکه کدام‌یک از دو مفهوم وجود یا ماهیت اصیل و واقعی است و دیگری صرفاً اعتباری و ذهنی تلقی می‌شود، به‌تفصیل بررسی شده است. نویسنده با تحلیل آثار فیلسوفان اسلامی نشان می‌دهد که چگونه اصالت وجود به‌عنوان مبنای حکمت متعالیه صدرایی تحولی اساسی در فلسفه اسلامی ایجاد کرده و بسیاری از مسائل فلسفی از جمله بحث وجود ذهنی، الهیات، حرکت، وحدت و کثرت تحت‌تأثیر این نظریه قرار گرفته‌اند. 

در بخش‌های مختلف کتاب علاوه‌بر تحلیل مفهومی به روش‌شناسی اثبات اصالت وجود و نقد دیدگاه‌های مخالف نیز پرداخته شده است. نویسنده تلاش کرده است باتکیه‌بر منابع اصلی و تحلیل تطبیقی تصویری روشن از جایگاه این مسئله در حکمت اسلامی ارائه دهد و نشان دهد که فهم دقیق اصالت وجود و اعتباریت ماهیت کلید درک بسیاری از مسائل بنیادین فلسفه اسلامی است.

چرا باید کتاب بنیاد حکمت را بخوانیم؟

مطالعه‌ی این کتاب فرصتی است برای آشنایی عمیق‌تر با یکی از بنیادی‌ترین مسائل فلسفه‌ی اسلامی که نه‌تنها در حکمت نظری، بلکه در الهیات، عرفان و حتی مباحث معرفت‌شناسی تأثیرگذار بوده است. کتاب بنیاد حکمت با بررسی تطورات تاریخی و تحلیلی مسئله‌ی اصالت وجود و اعتباریت ماهیت به خواننده کمک می‌کند تا ریشه‌های فکری و فلسفی این بحث را در سنت اسلامی بشناسد و با دیدگاه‌های متنوع فیلسوفان برجسته آشنا شود. این کتاب برای کسانی که به‌دنبال فهم دقیق‌تر مبانی حکمت صدرایی و تأثیر آن بر اندیشه‌ی اسلامی هستند، منبعی ارزشمند به‌شمار می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران فلسفه اسلامی، علاقه‌مندان به حکمت متعالیه و کسانی که دغدغه‌ی فهم مسائل هستی‌شناسی و مباحث بنیادین فلسفی را دارند، مناسب است. مطالعه‌ی این کتاب به افرادی که به‌دنبال تحلیل تطبیقی دیدگاه‌های فیلسوفان اسلامی درباره‌ی وجود و ماهیت هستند نیز توصیه می‌شود.

بخشی از کتاب بنیاد حکمت

«بحث «اصالت وجود و اعتباریت ماهیت» در بستر فلسفهٔ اسلامی تولد یافت و به‌تدریج به رشد و بالندگی رسید، تا جایی که بنیاد حکمت و فلسفه را متحول ساخت و اثرش را در تمام فلسفه به جای گذاشت. دقت در این معنا که توجه تفصیلی به این بحث در فلسفهٔ انتقالی به حوزهٔ اندیشهٔ مسلمانان وجود نداشته است و از سویی دیگر توجه به تأثیرات گسترده و عمیق این مبحث در کل فلسفه که پس از این بدان اشاره خواهد شد، جنبهٔ تحقیقی فلسفهٔ اسلامی و همچنین استقلال آن را در نقطهٔ تکامل آشکارتر می‌سازد. بررسی تاریخی نشان می‌دهد که در میان فلاسفهٔ اسلامی نیز تا قبل از شیخ شهاب‌الدین سهروردی، این مسئله به‌نحوی که اذهان فیلسوفان را به خود متوجه سازد، مطرح نبوده است. از همین رو با اینکه امثال فارابی و ابن‌سینا اصالت وجودی دانسته شده‌اند، لکن این سخن به‌معنای کشف ضمیر ناخودآگاه این فیلسوفان است که از مجموعه مباحث مرتبط با بحث، استنباط می‌شود.»