کتاب اسپانیا در قلب ما

کتاب اسپانیا در قلب ما مجموعه شعری است سرودهٔ پابلو نرودا که مفاهیمی چون جنگ و کشتار و تاریخ اسپانیا را در بر دارد. «... هرگز موضوعی بارورتر از جنگِ اسپانیا برای شاعران پدید نیامده است. خونی که در اسپانیا ریخته شد آهنربایی بود که تا زمانی دراز به جان شعر لرزه درافکند.»

با این کلام، پابلو نرودا، شاعرِ آواره به جنگ اسپانیا پرداخت. جنگی که نرودا را به سوی تعهد سیاسی هرچه بیشتر کشانید و از او شاعری مردمگرا و پیشرو ساخت و شعرش را دستخوش تغییراتی بزرگ کرد. تاریخ و شعر را در کنار هم می‌نهیم تا زمینهٔ فکری شاعر را دریابیم.

درباره کتاب اسپانیا در قلب ما

هنگامی‌که فاشیست‌ها به کمک آلمانی‌ها، ایتالیای‌ها و مراکشی‌ها همچون کابوسی بر سر مردم اسپانیا فرود آمدند، پابلو نرودای شاعر که از مقام دیپلماتیکش رانده شده بود قلم به دست گرفت و اسپانیا در قلب ما را سرود. کتاب به طریق عجیبی چاپ شد.

«سربازان در جبهه حروفچینی آموختند اما کاغذ نبود. کارخانهٔ کهنه‌ای یافتند و بر آن شدند تا در آن کاغذ بسازند در هنگامهٔ جنگ، در فاصلهٔ بمب‌هایی که فرو می‌ریخت، ترکیب عجیبی درست کردند. از پرچم دشمن تا لباس خونین سربازان مراکشی، هرچه به دستشان می‌افتاد در کارخانه می‌ریختند. کاغذی که به دست آمد علیرغم مواد غیرعادی و بی‌تجربگی محض تولیدکنندگان، کاغذی بسیار زیبا بود. تنها نسخه‌هایی که از آن کتاب مانده، از حیث حروف‌چینی و تولید اسرارآمیز صفحات آن، حیرت برمی‌انگیزد.

کتاب من تازه تمام و صحافی شده بود که شکست جمهوری ناگهان بر سرمان نازل شد. صدها هزار فراری، جاده‌هایی را که از اسپانیا خارج می‌شد پر کرده بودند. مهاجرتی عظیم که دردآورترین حادثه در تاریخ آن کشور به شمار می‌آمد.

در میان صفوف مردمی که به سوی تبعیدگاه‌ها می‌رفتند، کتابم افتخارمردانی بود که همت کرده بودند تا شعر من در صفحهٔ گیتی ظاهر شود. شنیدم که بسیاری از آنها کتاب را به جای خوراک و تن‌پوش در کوله‌پشتی‌های خود می‌بردند و کوله‌پشتی بر دوش راه دراز فرانسه را در پیش گرفتند.

ستون‌های بی‌پایان فراریانی که پیاده به تبعید می‌رفتند صدها بار بمباران شد. می‌افتادند و کتاب‌ها در راه‌ها پراکنده می‌شد، دیگران فرار پایان‌ناپذیر خود را دنبال می‌کردند. اسپانیایی‌ها که در آن سوی مرز به تبعیدگاه‌ها رسیده بودند با رفتار ظالمانه‌ای روبه‌رو شدند. آخرین نسخه‌های این کتاب شورانگیز که در میان جنگ وحشیانه‌ای زاده شده و نابود گشته بود، در آتش قربانی شد.»

درباره پابلو نرودا

پابلو نرودا، زاده ی 12 جون 1904 و در گذشته ی 23 سپتامبر 1973، نام مستعار ریکاردو الیسر نفتالی ریس باسوآلت، دیپلمات، سناتور و شاعر نوگرای شیلیایی و برنده ی جایزه ی ادبیات نوبل بود. او نام مستعار خود را از یان نرودا، شاعر اهل چک، انتخاب کرده بود.نرودا در شهر پارال در جنوب سانتیاگو به دنیا آمد. پدرش کارمند راه آهن و مادرش معلم بود. او هنگامی که دوماهه بود، مادرش را از دست داد و همراه پدرش به شهر تموکو رفت.نرودا از کودکی به نوشتن علاقه داشت و بر خلاف میل پدرش با تشویق اطرافیان رو به رو می شد

کتاب اسپانیا در قلب ما را به چه کسانی پیشنهاد می کنیم

این کتاب را به تمام دوست‌داران شعر جهان و همچنین علاقه‌مندان به تاریخ جهان پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب اسپانیا در قلب ما

معدنگران کجایند، ریسمان بافان کجایند

دباغان، توراندازان

اینان کجایند؟

کجایند آنان که بر پشت‌بام‌ها ترانه می‌خواندند

و تف می‌کردند و عرق می‌ریختند

بر سنگفرش باشکوه؟

سوزنبانان کجایند

دلبسته و شکار؟

اتحادیهٔ بنکداران کجاست؟

تفنگ بر دوش، تفنگ بر دوش

بر تپش تیرهٔ دشت،

به دیده‌بانی از فراز خرابه‌ها.

گلولهٔ خود را نشانه رفته بر دشمن جان سخت

تو گویی بر خار بنی

بر افعیان، تو گویی.

روز و شب، در خاکستر غمینِ پگاه

در خلوص

نیمروزی تف کرده.