کتاب صوتی حصیر

کتاب صوتی حصیر (Cannisses suivi de far west)، نوشته مارکوس مالت، یک رمان کوتاه فرانسوی درمورد مردی است که پس از درگذشت همسرش زندگی همسایه‌های روبه‌رو را از پشت حصیر تراس تماشا می‌کند. او همراه دو پسر خردسالش در خانه‌ای زندگی می‌کند که زمانی رؤیای مشترک خودش و همسرش بود. این خانه برای مرد به موضوع پرسش‌هایی بی‌پاسخ تبدیل شده است: چرا مصیبت سهم خانواده‌ی او شده است، اما خانواده‌ی آن‌سوی کوچه همچنان کنار هم هستند؟ مارال دیداری این رمان کوتاه را ترجمه و رادیو گوشه آن را با گویندگی هوتن شکیبا منتشر کرده است. کتاب صوتی حاضر از خلال جزئیات زندگی روزمره، فاصله‌ی اندوه و حسادت و مقصرجویی را می‌کاود. اکنون امکان پیش‌خرید این اثر صوتی برای شنوندگان فارسی‌زبان فراهم است.

درباره کتاب صوتی حصیر اثر مارکوس مالت

کتاب صوتی حصیر، به قلم مارکوس مالت، رمانی کوتاه با فضایی روان‌شناختی و تیره‌وتار است که تجربه‌ی سوگ را از درون ذهن یک مرد بازگو می‌کند. راوی اول‌شخص، همسرش را از دست داده و مسئول مراقبت از دو پسر خردسالش شده است. او خاطرات زندگی مشترک، دشواری‌های خانه‌داری و مشاهداتش از همسایه‌ها را کنار یکدیگر می‌گذارد. بیشتر گفته‌های مرد شکل توضیح‌دادن و دفاع‌کردن از خود را دارند. او می‌خواهد ثابت کند که آدم بدی نیست و سزاوار چنین سرنوشتی نبوده است.

نیاز مرد به اثبات بی‌گناهی‌اش پرسشی اخلاقی را مطرح می‌کند؛ آیا رنج‌کشیدن می‌تواند توقع فرد از دیگران را بی‌حدومرز کند؟ شنونده‌ی رمان صوتی حصیر با برداشت راوی و رفتارهای قابل‌مشاهده‌ی اطرافیان او همراه می‌شود. مخاطب باید فاصله‌ی میان این برداشت‌ها را دنبال کند، همه‌ی داوری‌های راوی را حقیقت نپندارد. جمله‌های کوتاه، پرسش‌های پی‌درپی و بازگشت به عبارت‌های مشابه، ذهنی را نشان می‌دهند که از فکر‌هایش رها نمی‌شود. این رمان کوتاه صوتی امکان شنیدن استدلال‌های راوی را فراهم کرده است.

مارکوس مالت در کتاب صوتی حصیر از وسایل و مکان‌های معمولی برای نشان‌دادن تغییر رابطه‌ی راوی با زندگی استفاده کرده است. خانه در خاطرات مرد نشانه‌ی آینده‌ای مشترک است. این مکان پس از درگذشت زن به موضوع تردید و احساس تقصیر تبدیل می‌شود. حصیر تراس نیز دو کارکرد دارد؛ خانواده را از نگاه رهگذران پنهان می‌کند و امکان تماشای کوچه را برای مرد باقی می‌گذارد. این مرز میان دیده‌شدن و دیدن با وضعیت راوی تناسب دارد.

حضور کودکان در کتاب صوتی حصیر اثر مارکوس مالت صرفاً برای برانگیختن ترحم نیست. سؤال‌های آن‌ها درباره‌ی مادر، تفاوت فهم کودک و بزرگسال از مرگ را آشکار می‌کند. خاطرات محبت‌آمیز، درماندگی در انجام کارهای خانه و بدگمانی نسبت به همسایه‌ها همزمان در صدای مرد حضور دارد. فضای ناآرام داستان از برخورد همین احساس‌های ناسازگار شکل می‌گیرد. مخاطب پیوسته با صدایی همراه است که هم درد خود را بیان می‌کند و هم برداشتش از رفتار دیگران را توجیه می‌کند.

اکنون امکان پیش‌خرید این اثر صوتی برای شنوندگان فارسی‌زبان فراهم است. نسخه‌ی چاپی این کتاب به‌همت نشر چشمه روانه‌ی بازار کتاب ایران شده است (چاپ دوم: ۱۴۰۵).

خلاصه داستان صوتی حصیر

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

مرد پس از مرگ نادین، همسرش، همراه با هوگو و دیلان روزهای دشواری را می‌گذراند. او بچه‌ها را به مدرسه می‌رساند، برایشان غذا آماده می‌کند و باقی وقتش را به تماشای خانه‌ی روبه‌رو می‌گذراند. خانواده‌ی همسایه از بسیاری جهات به خانواده‌ی او شبیه است، اما مادر آن خانواده هنوز زنده است. مرد نمی‌تواند این تفاوت را بپذیرد. خاطره‌ی انتخاب خانه کم‌کم ذهنش را مشغول می‌کند. شاید اگر آن‌سوی کوچه زندگی می‌کردند، سرنوشت دیگری داشتند. او میان موقعیت خانه، حصیر تراس و بیماری همسرش به‌دنبال رابطه می‌گردد. پیشنهاد کمک همسایه‌ها نیز در ذهنش معنایی متفاوت پیدا می‌کند. کتاب صوتی حصیر روزگار مردی را روایت می‌کند که می‌خواهد برای فقدانش توضیحی بیابد، اما هر پاسخ احتمالیْ او را بیشتر از واقعیت مشترک با دیگران دور می‌کند.

چرا باید کتاب صوتی حصیر را بشنویم؟

دلایل خواندن کتاب صوتی حصیر را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• گفته‌های راوی امکان بررسی فاصله‌ی میان توجیه شخصی و مسئولیت اخلاقی را فراهم می‌کند.
• جزئیات مربوط به خانه‌داری، دشواری ادامه‌دادن زندگی پس از فقدان همسر را نشان می‌دهد.
• گفت‌وگوهای کودکان، تفاوت درک آن‌ها از مرگ و انتظار بازگشت مادر را آشکار می‌کند.
• این رمان کوتاه تبدیل مقایسه‌ی زندگی‌ها به احساس محرومیت و بدگمانی را دنبال می‌کند.

شنیدن کتاب صوتی حصیر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب صوتی حصیر به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دوستداران ادبیات داستانی قرن ۲۱ فرانسه و قالب رمان کوتاه با درون‌مایه‌ی روان‌شناختی همراه با راوی غیرقابل‌اعتماد.
• مخاطبان علاقه‌مند به مضمون سوگ، انزوا و احساس گناه در ادبیات داستانی معاصر.
• شنوندگانی که از کشف تناقض‌های گفتار شخصیت اصلی لذت می‌برند.
• علاقه‌مندان به رمان‌های کوتاهی که در فضای خانه و همراه با تنش تدریجی روایت می‌شوند.

درباره مارکوس مالت

مارکوس مالت (Marcus Malte)، نویسنده‌ی فرانسوی، ۳۰ دسامبر ۱۹۶۷ در فرانسه به دنیا آمد. او از دوران ابتدایی به نگارش روی آورد و پس از تحصیل در رشته‌ی سینما و کار به‌عنوان آپاراتچی، نخستین داستان‌های کوتاه و سپس رمان‌های پلیسی و جنایی خود را با خلق شخصیت‌های تکرارشونده‌ای همچون «میستر» (پیانیست جاز) و کمیسر فران منتشر کرد. این نویسنده به‌تدریج بیش از ۲۰ عنوان کتاب را با قلمی پرشور و با محوریت افراد حاشیه‌نشین جامعه به نگارش درآورد. ازجمله آثار مارکوس مالت می‌توان به رمان کوتاه حصیر (Cannisses suivi de far west)، رمان The Boy (پسر)، رمان Garden of Love و رمان Les Harmoniques اشاره کرد. این نویسنده جوایز گوناگونی را دریافت کرده است.

جوایز و افتخارات نویسنده

مارکوس مالت موفق به دریافت جوایزی ازجمله جایزه‌ی فمینا (Prix Femina) در سال ۲۰۱۶ برای رمان پسر، جایزه‌ی بزرگ خوانندگان مجله‌ی اِل (Grand Prix des lectrices de Elle) در بخش جنایی (۲۰۰۷)، جایزه‌ی بزرگ ادبیات پلیسی (Grand Prix de littérature policière) برای رمان Garden of Love و جایزه‌ی Prix Mystère de la Critique در سال ۲۰۱۲ برای رمان Les Harmoniques شده است.

درباره هوتن شکیبا

هوتن شکیبا، از بازیگران و صداپیشگان ایرانی، ۲۴ خرداد ۱۳۶۳ در تهران دیده به جهان گشود و دوران رشد خود را در سنندج گذراند. او دانشنامه‌ی کارشناسی کارگردانی تئاتر را از دانشگاه سوره و مدرک کارشناسی‌ارشد بازیگری را از دانشگاه هنر به دست آورد و ورود حرفه‌ای خود به عرصه‌ی هنرهای نمایشی را از سال ۱۳۸۱ کلید زد. شکیبا به‌واسطه‌ی حضور در سریال لیسانسه‌ها به شهرت رسید و با آفرینش نقش عبدالحمید ریگی در فیلم سینمایی «شبی که ماه کامل شد»، سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد در سی‌وهفتمین دوره از جشنواره‌ی فیلم فجر و عنوان بهترین بازیگر مرد درام در بیستمین جشن حافظ را به خود اختصاص داد.

این هنرمند ایرانی در کنار نقش‌آفرینی در صحنه‌ی تئاتر، سینما و تلویزیون در حوزه‌ی صداپیشگی نیز به فعالیت پرداخته و گویندگی کاراکترهایی همچون دیبی و خونه‌بغلی در برنامه‌ی کلاه‌قرمزی و کاراکترهای بچه و شاباش در مجموعه‌ی مهمونی را بر عهده داشته است. از دیگر آثار هوتن شکیبا می‌توان به بازی در آثار سینمایی نظیر «طبقه‌ی حساس»، «ابلق»، «ملاقات خصوصی»، «تی‌تی»، «رهایم کن» و «تاسیان» اشاره کرد؛ او همچنین در تئاترهای متعددی ازجمله «دایی وانیا»، «الیور توئیست»، «بینوایان» و «مرگ هوتن» به ایفای نقش پرداخته و نشان‌ها و جوایز گوناگونی را به‌پاس فعالیت‌های صحنه‌ای خویش دریافت کرده است.

بخشی از کتاب صوتی حصیر

«زن اون زنده‌ست. سالمه، لااقل این‌طوری به نظر می‌رسه. خیلی هم زن قشنگیه، چشم‌وابرومشکیه، موهاش سر جاشه. بیش‌تر وقت‌ها شلوار می‌پوشید نه دامن، مثل نادین. دامن خیلی به‌ش می‌اومد، من هم به‌ش می‌گفتم، اما چه فایده، نمی‌خواست حرفم رو باور کنه، مثلاً انگار من می‌خواستم زشت به نظر برسه. اون همیشه به نظرم قشنگ بود، از همون اول آشنایی، از روز اول. همیشه هم این رو به‌ش می‌گفتم، تقریباً هر روز به‌ش می‌گفتم. واقعاً این‌طوری بود، اغراق نمی‌کنم، اما این رو هم باور نمی‌کرد. شاید هم این‌طوری وانمود می‌کرد تا باز هم به‌ش بگم. ممکنه.

اون هم لابد به زنش می‌گه، ولی زنش باز شلوار می‌پوشه. امروز صبح هم یه مشکیش رو پوشیده بود. سر ساعت هشت و ربع از خونه می‌رن بیرون. مرده خودش بچه رو می‌بره مدرسه و از اون طرف می‌ره سر کار، زنه تا دم ماشین همراه‌شون می‌ره، بچه رو می‌ذاره تو صندلیش، ماچش می‌کنه، بعد هم شوهرش رو می‌بوسه. می‌مونه و رفتن‌شون رو تماشا می‌کنه، بعد برمی‌گرده تو خونه. در رو که می‌بنده من و بچه‌ها می‌ریم بیرون. قبلاً بیش‌تر وقت‌ها همه با هم می‌رفتیم بیرون، جلوِ در چشم‌توچشم می‌شدیم، اما الآن ترجیح می‌دم با هم روبه‌رو نشیم. بچه‌شون هم‌سن دیلانه، با هم تو یه کلاسن.»