کتاب فرانکشتاین در بغداد

رمان «فرانکشتاین در بغداد» اثر احمد سعداوی (-۱۹۷۳) است که توانست در سال ۲۰۱۴ برنده‌ی جایزه‌ی بوکر عربی شود. روایت داستان درباره‌ی هادی، مردی است که در میانه‌ی جنگ شغلش جمع‌آوری زباله است اما او در آن میان با جمع کردن تکه‌های بدن انسان‌های مختلف موجودی خلق می‌کند که به انتقام از عاملان قتل تکه‌هایش به پا می‌خیزد. این داستان به ترس و هراس مردم، وحشت روزمره آن‌ها از زندگی در شهر و منطقه‌ای که هر روز شاهد مرگ و نابودی است، می‌پردازد؛ مردمی که انگار دیگر با هم اشتراکی ندارند، غریبه هستند و رنج و درد دیگران برایشان بی‌معنا است. یک خبرنگار جوان که دردها و زخم‌هایی را با خود به دوش می‌کشد، دستفروش شلخته‌ و دروغ‌گویی که تمام زندگی‌ او در فریب و مستی و خرید و فروش اجناس به‌دردنخور خلاصه شده‌است، زنان غمگینی که تنها به باورها و خرافات خود چسبیده‌اند، سرتیپ تحقیرشده در دوران رژیم بعث و سرانجام قهرمان اصلی رمان با نام فرانکشتاین بغدادی که هم قاتل است و هم مقتول شخصیت‌های اصلی را شکل می‌دهند. داستان اگرچه واقعی نیست اما بسیار باورپذیر و هوشمندانه به رشته‌ی نگارش درآمده است. انزجار از جنگ و فضای وحشتی که در بغداد جنگ‌زده حاکم است همراه با اختناقِ موجود، در داستان به‌طرز شیوایی نهادینه شده‌است. جذابیت این روایت در بین خوانندگان ایرانی این کتاب را به چاپ دوم رسانده‌است. برشی از رمان را می‌خوانید: ایلیشوا آن‌چنان غرق افکارش درون نشسته بود که گویی ناشنوا شده یا اصلاً وجود خارجی ندارد و صدای انفجار مهیبی را که در فاصله‌ی دویست متری پشت سرش رخ داده بود نمی‌شنود. با آن بدن ضعیفش در صندلی کنار پنجره مچاله شده بود. نگاه می‌کرد بی‌آن‌که ببیند و در حالی که تاریکی روزها بر سینه‌اش فشار می‌آورد، به مزه‌ی تلخ زبانش می‌اندیشید.