کتاب کار از کار گذشت

در ۲۱ ژوئن سال ۱۹۰۵ در پاریس به دنیا آمد. حاصل ازدواج و رابطه یک افسر نیروی دریایی فرانسه با زنی از طبقه ممتاز؛ اما ژان پل سارتر فرصت چندانی برای درک حضور پدر نداشت. سوغات پدر در یکی از سفرهایش به هند و چین، تب بود. تبی عجیب که دست آخر باعث مرگ او شد تا پسرک عزیزدردانه پانزده‌ماهه بماند و مادری که بعد از این اتفاق تصمیم به ترک پاریس گرفت.

آنه، دست پسرش را گرفت و به زادگاهش رفت. جایی که خانواده ثروتمندش زندگی می‌کردند. اما فقط ثروت نبود، او دخترعموی آلبرت شوایتزر پزشک معروف برنده جایزه صلح نوبل بود و همین نشان می‌دهد که در خانواده او، سواد و فرهنگ، اصلی جدایی‌ناپذیر از تربیت فرزندان داشت.

در وهله اول تربیت ژان پل سارتر را پدربزرگش به عهده گرفت. شارل شوایتزر که معلم زبان‌های خارجی بود و سارتر را با زبان آلمانی آشنا کرد. او ده سال در خانه پدربزرگ زندگی کرد و بزرگترین تفریحش چرخیدن در کتابخانه بزرگ او بود. همه چیز خوب پیش می‌رفت و خوشبختی، مفهومی ساده از زندگی روزمره بود. تا اینکه چشم راست سارتر درگیر بیماری آب مروارید شد. همین بیماری باعث شد چشم، به تدریج انحراف پیدا کند و البته به نشانه‌ای همیشگی و پررنگ از تصویر او تبدیل شود. همین وضعیت چشمش، او را خانه‌نشین کرد. ترجیح می‌داد توی خانه بنشیند و سرگرم کتاب‌ها باشد. همانگونه که خود در کتاب «کلمات» خاطرات دوران کودکی‌اش را بیان می‌کند، کودکی تیزهوش اما گوشه‌گیر بود. سال‌های کودکی را بیش از هرجا، میان انبوه کتاب‌ها به خواندن آثار مهم ادبی و تاریخی گذراند.

سارتر بعد از پایان مدرسه و گرفتن دیپلم، همراه با رفیق شفیقش، نیزان به دانشسرای عالی پاریس رفت تا معلمی یاد بگیرد. آن دو با هم در آنجا دست به انتشار مجله دانشسرا زدند و این نخستین کار مطبوعاتی ژان پل سارتر به شمار می‌رفت.

«تهوع» اصلی‌ترین نوشته ادبی سارتر به شمار می‌رود که در سال ۱۹۳۸، زمانی که او استاد دانشگاه بود منتشر شد. تهوع رمانی فسلفی و اگزیستانسیالیستی است.

«مگس‌ها» یکی دیگر از آثار ژان پل سارتر است که سال ۱۹۴۳ منتشر شده است. این اثر نمایشنامه است و در سه پرده روایت می‌شود. «دست‌های آلوده» یکی دیگر از نمایشنامه‌های این نویسنده است. این اثر تشکیلات و اجتماعی را نشان می‌دهد که برای ورود به آن باید از تمامی امیال و خواسته‌های فردی و غیر حزبی گذشت.

مجموعه سه‌گانه «راه‌های آزادی» شامل سه رمان معروف و جاودانه‌ی «سن عقل»، «تعلیق» و «عذاب روح» است. این مجموعه روایت وضعیت زندگی مردم در دوران جنگ فرانسه است که دو عنوان اول آن سال ۱۹۴۵ و عنوان سوم آن سال ۱۹۴۹ منتشر شده است. «ادبیات چیست» یکی دیگر از آثار معروف سارتر است که سال ۱۹۴۸ منتشر شده است. این کتاب یک اثر پژوهشی و تحقیقی درباره‌ی ادبیات و هنر است. این اثر یکی از مشهورترین آثار نوشته‌شده درباره‌ی ادبیات است که به فارسی هم ترجمه شده است.

از دیگر کتاب‌های سارتر می‌توان از کلمات، شیطان و خدا، جنگ شکر در کوبا، چرخ‌دنده، زنان تروا، کار از کار گذشت و روسپی بزرگوار نام برد.