کتاب تاملاتی در باب تاملات دکارت

کتاب تاملاتی در باب تاملات دکارت نوشتهٔ سیدمصطفی شهرآیینی است. گروه انتشاراتی ققنوس این کتاب را روانهٔ بازار کرده است؛ کتابی از منظر روش‌شناسی.

درباره کتاب تاملاتی در باب تاملات دکارت

«رنه دکارت» در ۳۱ مارس ۱۵۹۶ در فرانسه زاده شد. او فیلسوف، ریاضی‌دان، کیهان‌شناس و فیزیک‌دان برجسته‌ٔ قرن ۱۷ میلادی، گوینده‌ٔ گزاره‌ٔ مشهور «می‌اندیشم، پس هستم» و مؤلف کتاب‌هایی مهم مانند «تأملات در فلسفه اولی» و «فلسفهٔ دکارت» است. خردگرایی رنه دکارت و شک دکارتی از مباحث نظری مهمی هستند که این فیلسوف بزرگ فرانسوی را با آن‌ها می‌شناسند. او با ابداع هندسه‌ٔ تحلیلی و رد فلسفه‌ٔ ارسطویی، به‌عنوان «پدر فلسفه‌ٔ مدرن» شناخته می‌شود. آثار این فیلسوف همواره الهام‌بخش دانشمندان و فیلسوفان بزرگی نظیر آیزاک نیوتن، اسپینوزا و جان لاک بوده است. رنه دکارت در ۱۱ فوریهٔ ۱۶۵۰ از دنیا رفت. کتاب تاملاتی در باب تاملات دکارت (از منظر روش‌شناسی) به یکی از کتاب‌های دکارت پرداخته است. کتاب «تأملات» به قلم رنه دکارت را متداول‌ترین و پرخواننده‌ترین متن فلسفی در دوران جدید دانسته‌اند. گفته شده است که فیلسوفان با هر مشرب فلسفی این اثر را مدنظر قرار داده‌اند. این اثر هستۀ اصلی برنامه‌های درسی فلسفه را تشکیل داده و نه‌تنها اهل فلسفه بلکه بیشتر فرهیختگان نیز با آن کمابیش آشنایی دارند. می‌گویند هیچ کتابی در تاریخ فلسفه به‌اندازهٔ این کتاب کوچک به‌نسبت حجمی که دارد، مهم و مؤثر نبوده است. سیدمصطفی شهرآیینی، نویسندهٔ «تأملاتی در باب تأملات دکارت»، رسالهٔ دکتری خود را با عنوان «روش در فلسفهٔ دکارت با تمرکز بر کتاب تأملات» زیر نظر «رضا داوری اردکانی» به نگارش درآورده و با ذکر مقدمه‌ای دربارهٔ زندگی و احوال و آثار رنه دکارت سعی کرده است حتی‌الامکان چشم‌اندازی از فضای فکری حاکم بر سدهٔ هفدهم میلادی ترسیم کند و دکارت را از این چشم‌انداز مورد واکاوی قرار دهد.

خواندن کتاب تاملاتی در باب تاملات دکارت را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران مطالعه در باب آرای رنه دکارت پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب تاملاتی در باب تاملات دکارت

«دکارت در بند دوم تأمل نخست، آغاز مرحله صعودی روش تحلیل خود را با این عبارت آشکارا اعلام می‌دارد که «سرانجام تمام همّ خود را صادقانه و بی‌چون و چرا برای ویران‌سازی باورهایم به کار می‌بندم». او عزم راسخ خویش را برای ادامه این صعود دشوار و مردافکن در آغاز تأمل دوم با این تعبیر ابراز می‌دارد که «فرض می‌کنم که هر آنچه می‌بینم بی‌اساس و دروغین است». اندیشنده دکارتی در آغاز تأمل سوم همه کوشش خود را به کارمی‌گیرد برای آن‌که «هر گونه صورت اشیای مادی را از افکار خود» بزداید تا این امکان برایش فراهم آید که با ذهنی فارغ از «تمام آرای دیرینه» و با «ژرف‌نگری بیش‌تر درون خویش» در صعود تحلیلی خود، هرچه بیش‌تر اوجبگیرد. در آغاز تأمل چهارم از زبان اندیشنده دکارتی می‌شنویم که او به دور از آن‌همه تلاطم و تزلزل معرفتی که در آغاز تأمل دوم در گفتارش هویدا بود، با اطمینان‌خاطر کامل ابراز می‌دارد که «اکنون به سادگی ذهنم را از چیزهای خیالی بازمی‌گیرم و به چیزهایی معطوف می‌دارم که فقط متعلق عقل هستند و به کلی مفارق از ماده‌اند». از ظاهر این سخن پیداست که اندیشنده به اوج راهی که از تأمل نخست آغاز کرده، رسیده است و اکنون سرِ آن دارد که از این موضع معرفتی متعالی و به یاری اِشراف و بینشی که در این مرتبه نسبت به مراتب فروتر به‌دست آورده است، به مبحث «حقیقت و خطا» یا، به تعبیری، به آسیب‌شناسی نظام معرفتی نوبنیاد خویش بپردازد.»