کتاب پرهیب‌ها

«پرهیب‌ها» یک درام خانوادگی در سه پرده نوشته هنریک ایبسن(۱۹۰۶-۱۸۲۸)، نویسنده نروژی است. این نمایشنامه برای نخستین بار با همکاری دانشگاه اسلو به طور مستقیم از زبان نروژی به زبان فارسی برگردانده شده است. ایبسن در ۱۸ ژوئن ۱۸۸۱ به ناشرش هگل نوشت: «کاری که پیش‌تر درباره‌اش نوشتم، فعلا کنار گذاشته شده و یکی از نخستین روزهای این ماه به کار روی دستمایه‌ی نمایشنامه‌ای پرداختم که دیری اندیشه‌ام را گرفتار کرده و اینک چنان به من فشار می‌آورد که دیگر هیچ‌جور نمی‌توانستم پسش بزنم» . نمایشنامه‌ای که او اندیشه‌اش را هیچ‌جور نمی‌توانست پس بزند، «پرهیب‌ها» بود که در سال ۱۸۸۱ به چاپ رسید و چهره‌ی اصلی آن، یک زن بود. نمایشنامه در مه و باران و تاریکی می‌گذشت و سرانجام با چشم‌گشایی سهمناک به خورشید پایان می‌یافت. ایبسن در «پرهیب‌ها» پیامد ماندن زن و سر خم کردن او در زیر بار وظیفه و ملاحظات فراوان اجتماعی و سوختن و ساختنش را نشان می‌داد. او این‌جا از اندرونی سخت پوشیده‌ی یک خانواده‌ی بالانشین پرده برمی‌گرفت و زندگی پنهان کنونی و پیشین آن را پیش چشم همگان می‌نهاد. چشم‌انداز تیره و آشفته بود: ولنگاری و پیمان‌شکنی یکی از بزرگان جامعه، بیماری ارثی و ناگفتنی، جنگ سخت قدرت میان زن و شوهر و پیروزی زن، خریدوفروش و سوداگری در بازار زناشویی، «همزیستی سپید» و تن دادن نماینده‌ی بزدل کلیسا به فشار آدمی قالتاق و نابه‌کار و... ایبسن، احترام به پدر و مادر ـ یکی از فرمان‌های ده‌گانه ـ را به زیر سؤال می‌بُرد، کوشش سالیان سال زنی سخت ارجمند برای انجام خواست‌ها و مطالبات «آرمانی» و اخلاقی جامعه را زیر ذره‌بین می‌نهاد و موضوع جنجالی یاری به دیگری برای مرگ خودخواسته را پیش می‌کشید. نمایشنامه که انتشار یافت، سخن به نیکی از ایبسن گفتن، دل شیر می‌خواست. چنان توفانی از درشت‌وناسزاگویی بر سر ایبسن بارید که هیچ‌کس همانندش را به یاد نداشت.