کتاب سینمای جنایی

کتاب سینمای جنایی نوشته‌ی کرستن موانا تامپسن و با ترجمه‌ی علی کرباسی تصویری گسترده از جهان فیلم‌های جنایی ارائه می‌دهد؛ از گانگسترها و قاتلان زنجیره‌ای تا کارآگاهان خصوصی و مجموعه‌های تلویزیونی پزشکی‌قضایی. نویسنده در این کتاب به تاریخ، مفاهیم نظری، زیرژانرها و نمونه‌های شاخص سینمای امریکا و بریتانیا می‌پردازد و نشان می‌دهد جنایت چگونه در تصویر، روایت و فرهنگ عامه بازنمایی شده است. نشر شورآفرین آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سینمای جنایی

کتاب سینمای جنایی با تمرکز بر سینمای امریکا و بریتانیا، جنایت را به‌عنوان یک مسئله‌ی حقوقی، اجتماعی و فرهنگی دنبال می‌کند و نشان می‌دهد چگونه فیلم‌ها و سریال‌ها تصور عمومی از جرم، قانون و عدالت را شکل می‌دهند. کرستن موانا تامپسن در همان صفحات آغازین، از تمایز جرم قانونی و «کج‌رفتاری» اجتماعی شروع می‌کند و به مفاهیمی مثل mala in se و mala prohibita، نقش قانون در نظم‌بخشی به جامعه و پیوند جرم با ساختارهای قدرت می‌پردازد. در ادامه، کتاب سینمای جنایی تاریخچه‌ای فشرده از شکل‌گیری داستان جنایی و فیلم جنایی ارائه می‌دهد؛ از رمان‌های گوتیک و تقویم نیوگیت تا داستان‌های کارآگاهی پو، کانن دویل و آگاتا کریستی و سپس ورود این الگوها به سینما. نویسنده مسیر تحول فیلم‌های جنایی را از سرقت بزرگ قطار و سریال‌های فانتوما تا گانگسترهای دهه‌ی ۳۰، فیلم نوآر، فیلم‌های زندان، تریلرهای جاسوسی، موج خشونت‌بار دهه‌ی ۶۰ و ۷۰، بازگشت مافیا در پدرخوانده و رفقای خوب و ظهور قاتلان زنجیره‌ای و «فیلم‌های هوود» دنبال کرده است. کتاب سینمای جنایی در فصل‌های بعدی، ساختار روایی معما، نقش کارآگاه، تکنولوژی‌های بازرسی مثل انگشت‌نگاری و دی‌ان‌ای، و نیز مؤلفانی چون هیچکاک، اسکورسیزی، تارانتینو و لینچ را در چارچوب ژانر جنایی تحلیل می‌کند.

خلاصه کتاب سینمای جنایی

کتاب سینمای جنایی از یک سؤال ساده حرکت می‌کند: چرا جنایت تا این حد در فیلم‌ها و سریال‌ها حضور دارد و چرا تماشای آن جذاب است؟ نویسنده ابتدا جرم را به‌عنوان مفهومی حقوقی و سیاسی تعریف می‌کند، سپس نشان می‌دهد چگونه فیلم‌های جنایی میان لذت تماشا، تعلیق، ترس و کنجکاوی مخاطب تعادل برقرار می‌کنند و هم‌زمان مرز «شهروند خوب» و «کج‌رفتار» را ترسیم می‌کنند. در ادامه، کتاب سینمای جنایی تاریخ و گونه‌های مختلف این سینما را مرور می‌کند: داستان‌های پلیسی و معمایی، فیلم‌های سرقت، گانگستری، زندان، تریلرهای اروتیک، نئونوآر، درام‌های دادگاهی و فیلم‌های قاتلان زنجیره‌ای. نویسنده با ارجاع به نظریه‌پردازانی مثل ژیرار، باتای و بارت، به نقش خشونت، قربانی‌کردن، ساختار معما و لذت دانستن می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه کارآگاه، پلیس، مجرم و تماشاگر در فرایند تفسیر صحنه‌ی جنایت درگیر می‌شوند.

چرا باید کتاب سینمای جنایی را بخوانیم؟

کتاب سینمای جنایی امکان دیدن دوباره‌ی فیلم‌های جنایی آشنا را از زاویه‌ای تحلیلی فراهم می‌کند؛ از پدرخوانده و سکوت بره‌ها تا سریال‌های پلیسی و CSI. خواننده با تاریخچه‌ی ژانر، مفاهیم نظری خشونت و جرم، و سازوکار روایت معما آشنا می‌شود و می‌تواند رابطه‌ی میان سرگرمی، قانون، رسانه و قدرت را دقیق‌تر درک کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب سینمای جنایی به دانشجویان و علاقه‌مندان مطالعات سینما، رسانه و فرهنگ عامه، پژوهشگران جرم‌شناسی و حقوق، و کسانی که فیلم‌های جنایی، گانگستری و معمایی را جدی دنبال می‌کنند پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب سینمای جنایی

«پس چرا فیلم‌های جنایی تماشا می‌کنیم و چرا این فیلم‌ها تا این حد محبوب هستند؟ فیلم‌های جنایی هم مثل کل سینما ارائه‌دهندهٔ راهی برای فرار و چشم‌چرانی هستند، به زبان دیگر، لذت دیدن داستان‌هایی دربارهٔ دنیای نامشروع و افراد غیرمعمول، از مغزهای متفکر جنایی در دکتر مابوزهٔ قمارباز [۱۹۲۲] گرفته تا قاتلان زنجیره‌ای در سکوت بره‌ها [۱۹۹۱] به ما می‌بخشند. فیلم‌های جنایی تماشا می‌کنیم، زیرا شخصیت‌ها و داستان‌هایی را نشان می‌دهند که به رفتارهای فراتر از معمول رنگ داستانی می‌بخشند. رفتارهایی که ممکن است با فانتزی‌ها و امیال ما مرتبط باشند. شاید شبیه فیلم‌های ترسناک که از ترسیدن [حین دیدن آن‌ها] لذت می‌بریم یا همان‌گونه که ایزابل پینِدو شرح می‌دهد از «بازسازی ترس» لذت می‌بریم، تماشای برخی از داستان‌های جنایی هم مانند فضای ترس‌آلود سفر با ترن هوایی است. از دیدن حرفه‌ای‌ها و آموختن راجع به جزئیات عجیب ولی در عین حال هیجان‌انگیز شغل‌شان هم لذت می‌بریم. به همین شکل از طریق افسران پلیس، جرم‌شناسان، روان‌شناسان و کارآگاهان خصوصی دریچه‌ای به روان، رفتار و فعالیت‌های فرهنگی جنایتکاران هم می‌گشاییم. داستان‌های معمایی و دزدی به ما پازل‌های پیچیده‌ای ارائه می‌دهند که در فصل اول به‌طور کامل مورد بررسی قرار خواهند گرفت. برخی از فیلم‌های جنایی از مصیبت‌های دیگران به ما schadenfreude (خوشحالی) یا لذتی ارائه می‌دهند و گرچه شیفتهٔ تبهکاران می‌شویم، اما آرزوی سقوط آن‌ها را هم داریم.»