کتاب خاک غریب

کتاب خاک غریب (Unaccustomed earth)، نوشته جومپا لاهیری، مجموعه‌ای از چند داستان کوتاه است که امیرمهدی حقیقت آن را به فارسی برگردانده و نشر ماهی در سال ۱۳۸۸ آن را منتشر کرده است. لاهیری در این کتاب، زندگی مهاجران بنگالی و فرزندانشان را در آمریکا روایت می‌کند؛ نسلی که میان دو فرهنگ، دو زبان و دو «خانه» معلق مانده است. داستان‌ها روابط خانوادگی، ازدواج، فرزندپروری و پیری را توصیف می‌کنند و از خلال جزئیات زندگی روزمره، فاصله‌ها و دلتنگی‌های عمیق را نشان می‌دهند. کتاب خاک غریب با تمرکز بر تجربه‌ی مهاجرت، تنهایی و روابط خانوادگی، تصویری ظریف و پرتنش از زندگی در وطن دوم ترسیم می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب خاک غریب اثر جومپا لاهیری

کتاب خاک غریب، به‌ قلم جومپا لاهیری، مجموعه داستانی است که نویسنده در آن از روایت‌های کوتاه‌ و تک‌موقعیتی فراتر می‌رود و زندگی شخصیت‌ها را در بازه‌هایی طولانی‌تر روایت می‌کند. در داستان آغازین، خاک غریب، رابطه‌ی پدری سال‌خورده با دختر باردارش در سیاتل در محوریت قرار دارد؛ پدری که بعد از مرگ همسرش به سفرهای گروهی در اروپا روی آورده و حالا برای مدتی کوتاه به خانه‌ی دختر آمده است. لاهیری به‌جای تمرکز بر رویدادهای بزرگ، به جزئیات ظاهراً ساده‌ی زندگی روزمره می‌پردازد؛ از ظرف‌شستن و باغچه‌کاری تا کلاس شنا و خرید از سوپرمارکت. همین جزئیات شکاف‌های پنهان میان نسل اول مهاجران بنگالی و فرزندان آمریکایی‌شده‌شان را آشکار می‌کند.

شخصیت‌ها در این کتاب، میان وفاداری به والدین و ساختن زندگی مستقل، میان زبان بنگالی و انگلیسی و میان خاطره‌ی کلکته و واقعیت پنسیلوانیا، بروکلین و سیاتل سرگردان‌ هستند. کتاب خاک غریب در هشت داستان، موقعیت‌های مختلفی را تصویر می‌کند: از زوج‌های جوانی که در حومه‌ی شهرهای آمریکا خانه خریده‌اند تا والدینی که در پیری، پس از مرگ همسر، با تنهایی و امکان عشق تازه روبه‌رو می‌شوند. جومپا لاهیری در این کتاب، بدون قضاوت و شعار، نشان می‌دهد که مهاجرت فقط جابه‌جایی جغرافیایی نیست، بلکه تغییری است که در زبان، بدن، روابط خانوادگی و حتی در شکل سوگواری و دلتنگی رسوب می‌کند.

خلاصه داستان خاک غریب

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان‌ها را فاش می‌کند!

جومپا لاهیری در کتاب خاک غریب، زندگی چند خانواده‌ی بنگالی در آمریکا را روایت می‌کند و هر بار بر نقطه‌ای حساس از رابطه‌ها می‌ایستد. در داستان نخست، روما که باردارِ فرزند دوم است، در خانه‌ی تازه‌اش در سیاتل از پدر سال‌خورده‌اش پذیرایی می‌کند؛ پدری که بعد از مرگ همسرش به سفرهای اروپایی و رابطه‌ای پنهان روی آورده است. حضور موقت او گذشته‌ی خانواده، مرگ مادر و تصمیم‌های شغلی و زناشویی روما را دوباره زنده می‌کند.

در دیگر داستان‌ها، شخصیت‌ها با پرسش‌هایی شبیه هم روبه‌رو می‌شوند: ماندن یا رفتن، حفظ زبان مادری یا سپردن آن به فراموشی، مراقبت از والدین یا ادامه‌ی زندگی مستقل. جومپا لاهیری نشان می‌دهد که خاک غریب وضعیتی درونی است که در آن آدم‌ها نه‌ کاملاً به گذشته تعلق دارند نه به جایی که در آن زندگی می‌کنند.

چرا باید کتاب خاک غریب را بخوانیم؟

کتاب خاک غریب تصویری ملموس و باریک‌بینانه از زندگی مهاجران و فرزندانشان ارائه می‌دهد؛ تصویری که از خلال صحنه‌های کوچکِ زندگی خانوادگی، تنهایی، احساس گناه، دلتنگی و تلاش برای ساختن خانه‌ای تازه را نشان می‌دهد. این کتاب برای کسانی که به روابط میان‌نسلی، تجربه‌ی مهاجرت و شکاف‌های پنهان در خانواده‌ها علاقه دارند، فرصتی برای هم‌نشینی نزدیک با شخصیت‌هایی باورپذیر فراهم می‌کند.

خواندن کتاب خاک غریب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب خاک غریب به کسانی پیشنهاد می‌شود که به داستان‌های شخصیت‌محور درباره‌ی خانواده، مهاجرت، تفاوت نسل‌ها و زندگی در حومه‌ی شهرهای بزرگ علاقه دارند؛ همچنین به خوانندگانی که تجربه‌ی زیستن میان دو فرهنگ یا دو شهر را داشته‌اند و می‌خواهند بازتاب این تجربه را در داستان‌ ببینند.

درباره جومپا لاهیری

جومپا لاهیری با نام اصلی نیلانجانا سودشنا در ۱۱ ژوئیه‌ی ۱۹۶۷ در لندن و در خانواده‌ای هندی به دنیا آمد. سه‌ سال داشت که خانواده‌اش به آمریکا مهاجرت کردند. پدرش کتابدار دانشگاه بود و مادرش بر آشنایی فرزندان با فرهنگ و زبان بنگالی تأکید داشت. به همین دلیل لاهیری در کودکی بارها به هند سفر کرد؛ تجربه‌ای که بعدها در بسیاری از داستان‌هایش بازتاب یافت. او در کالج برنارد در رشته‌ی ادبیات انگلیسی تحصیل کرد و در دانشگاه بوستون مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته‌های زبان انگلیسی، ادبیات خلاق و ادبیات تطبیقی گرفت. سپس در رشته‌ی مطالعات رنسانس به درجه‌ی دکتری رسید.

لاهیری در سال ۲۰۰۱ با آلبرتو ووروولیاس‌ـ‌بوش، روزنامه‌نگار، ازدواج کرد و صاحب دو فرزند شد. در دوران ریاست‌جمهوری باراک اوباما، به عضویت کمیته‌ی هنر و علوم انسانی منصوب شد و در فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی این نهاد مشارکت داشت.

نخستین مجموعه‌ داستان لاهیری، مترجم دردها، در سال ۱۹۹۹ منتشر شد و در سال ۲۰۰۰ جایزه‌ی پولیتزر و جایزه‌ی پن/ همینگوی را برایش به ارمغان آورد. خاک غریب، همنام، پاتوق‌ها و گودی از دیگر آثار شناخته‌شده‌ی او هستند. همنام که در سال ۲۰۰۳ منتشر شد، بعدها به فیلمی با همین نام اقتباس شد. لاهیری در کتاب به عبارت دیگر نیز تجربه‌ی شخصی خود را از آموختن زبان ایتالیایی و زندگی در فضای زبانی و فرهنگی تازه روایت کرد.

مهاجرت و تجربه‌ی زندگی میان فرهنگ‌های متفاوت از موضوعات اصلی آثار لاهیری است. او در داستان‌هایش به زندگی خانواده‌های مهاجر، تفاوت‌های فرهنگی، رابطه‌ی والدین و فرزندان و جایگاه فرهنگ سرزمین مادری در زندگی نسل‌های بعد می‌پردازد. این مضامین در کنار توجه او به هویت، زبان و احساس تعلق، جایگاه ویژه‌ای در آثارش دارند.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

جومپا لاهیری در طول فعالیت ادبی خود جوایز و افتخارات متعددی دریافت کرده است؛ از جمله نشان شیر کتابخانه‌ی عمومی نیویورک، جایزه‌ی بین‌المللی داستان کوتاه فرانک اوکانر برای خاک غریب و جایزه‌ی داستان کوتاه پن/ مالامود. او همچنین مدال ملی علوم انسانی آمریکا را دریافت کرده است. زمین پست، رمانی که در سال ۲۰۱۳ منتشر شد، نامزد جایزه‌ی من‌بوکر و جایزه‌ی کتاب ملی آمریکا شد.

بخشی از کتاب خاک غریب

«چندوقت یک بار مردی تلفن می‌زد و سراغ سانگ را می‌گرفت چون می‌خواست سانگ زنش بشود. سانگ معمولا این مردها را نمی‌شناخت؛ گاهی حتی اسمشان را نشنیده بود، ولی آن‌ها شنیده بودند که سانگ قشنگ است و باهوش و سی ساله و بنگالی و هنوز عروسی‌نکرده، و برای همین، این مردها، که بیش‌ترشان دست بر قضا خودشان هم بنگالی بودند، شمارهٔ او را از کسی گرفته بودند که او کسی را می‌شناخت که پدر و مادر سانگ را می‌شناخت. پدر و مادر سانگ، به گفتهٔ خودش، بی‌صبرانه دلشان می‌خواست هرچه زودتر عروس شود. به گفتهٔ سانگ این مردها وقتی با او حرف می‌زدند، همیشه جزئیات را قاتی‌پاتی می‌گفتند، مثلا می‌گفتند شنیده‌اند سانگ فیزیک خوانده، درحالی‌که فلسفه خوانده بود، یا می‌گفتند سانگ از کلمبیا مدرک گرفته، درحالی‌که دانشگاه نیویورک رفته بود، یا بهش می‌گفتند سانگیتا درحالی‌که باید می‌گفتند سانگ. به‌به وچه‌چه می‌کردند که سانگ دارد در هاروارد دکترا می‌خواند، درحالی‌که واقعیت این بود که سانگ بعد از یک ترم، از هاروارد انصراف داده بود و حالا در کتاب‌فروشی سر میدان، نیمه‌وقت کار می‌کرد.»