کتاب شهر فرنگ اروپا

کتاب شهر فرنگ اروپا (Europeana: A Brief History of the Twentieth Century)، نوشته پاتریک اوئورژدنیک و ترجمه خشایار دیهیمی، روایتی فشرده، طعنه‌آمیز و پرجزئیات از قرن بیستم اروپا ارائه می‌دهد و نشر ماهی در سال ۱۳۹۴ آن را منتشر کرده است. نویسنده با کنارهم‌گذاشتن آمار، حاشیه‌های تاریخی، خاطرات، اختراعات، ایدئولوژی‌ها و خرده‌روایت‌های روزمره، تصویری شلوغ و چندوجهی از این قرن ساخته است. این کتاب از جنگ‌های جهانی و انقلاب‌ها تا رابطه‌ی جنسی، رسانه‌ها، دین، نژادپرستی، هولوکاست، علم و تکنولوژی را در یک جریان پیوسته مرور کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شهر فرنگ اروپا اثر پاتریک اوئورژدنیک

کتاب شهر فرنگ اروپا با نگاهی موجز اما انباشته از جزئیات، قرن بیستم را مثل یک نمایش پیوسته و بی‌وقفه پیش چشم می‌آورد. پاتریک اوئورژدنیک در این کتاب از یک نقطه‌ی مشخص شروع نمی‌کند و به یک پایان منظم هم نمی‌رسد؛ بلکه با زنجیره‌ای از «و»ها، پرش‌های زمانی و جغرافیایی، و کنارهم‌گذاشتن آمار، خاطره، شایعه، نظریه و شعار، حسی از سرگیجه‌ی تاریخی این قرن را بازسازی کرده است.

در کتاب شهر فرنگ اروپا جنگ جهانی اول به‌عنوان لحظه‌ی آغازین قرن معرفی شده، اما بلافاصله روایت به انقلاب صنعتی، نظریه‌ی تکامل، پوزیتیویسم، اختراع تانک و گاز شیمیایی، دادائیسم، انقلاب روسیه و شکل‌گیری کمونیسم و فاشیسم می‌پردازد. سپس متن به‌سرعت میان موضوعاتی مثل بهداشت و حمام‌گرفتن، برق و رادیو و تلویزیون، سینه‌بند و کاغذ توالت، قرص ضدبارداری، رهایی زنان، علم بهسازی نژادی، عقیم‌سازی، اتاق‌های گاز، هولوکاست، نسل‌کشی ارامنه، اردوگاه‌های کار اجباری، بناهای یادبود جنگ و بحث‌های فلسفی درباره‌ی اومانیسم و پسااومانیسم حرکت می‌کند.

کتاب شهر فرنگ اروپا در عین پرداختن به ایدئولوژی‌ها و نظام‌های سیاسی، از جزئیات روزمره غافل نمی‌ماند: از قد متوسط سربازان کشته‌شده و طول ردیف اجساد تا نام سنگرها، رنگ موهای زنانی که در کارخانه‌های مهمات‌سازی کار می‌کردند، شکل عروسک باربی، تبلیغات جنگی، آگهی‌های توریستی اسرائیل و حتی بحث‌های مربوط به رابطه‌ی جنسی، روانکاوی، آدامس و فیلم‌های پورنو. این ترکیبْ قرن بیستم را نه‌فقط به‌عنوان مجموعه‌ای از وقایع بزرگ، بلکه به‌عنوان فضایی آکنده از تناقض، خشونت، امید، مصرف‌گرایی و وسواس حافظه نشان می‌دهد.

خلاصه کتاب شهر فرنگ اروپا

کتاب شهر فرنگ اروپا قرن بیستم را همچون رشته‌ای از جنگ‌ها، انقلاب‌ها، اختراعات، ایدئولوژی‌ها و عادت‌های روزمره ترسیم می‌کند. کتاب از جنگ جهانی اول و اختراع تانک و گاز شیمیایی شروع می‌کند و به انقلاب روسیه، کمونیسم و فاشیسم، نازیسم، اتاق‌های گاز، نسل‌کشی‌ها، علم بهسازی نژادی و عقیم‌سازی می‌رسد. در کنار این خط خشن، لایه‌ای از زندگی روزمره جریان دارد: برق، رادیو، تلویزیون، حمام، کاغذ توالت، سینه‌بند، قرص ضدبارداری، رهایی زنان، اسباب‌بازی‌ها و عروسک باربی، رابطه‌ی جنسی و روانکاوی، رسانه‌ها و تروریسم.

کتاب نشان می‌دهد که چگونه ایمان به علم، پیشرفت و اومانیسم با واقعیت نسل‌کشی، اردوگاه‌ها و سیاست‌های حذف در هم می‌آمیزد و در پایان، بحث‌هایی درباره‌ی حافظه، بناهای یادبود، هولوکاست، هویت، فرقه‌های دینی و جست‌وجوی معنای تازه برای انسانِ «کارآمد» به‌جای انسانِ «مسئول» طرح می‌کند.

چرا باید کتاب شهر فرنگ اروپا را بخوانیم؟

این کتاب قرن بیستم را نه از زاویه‌ی یک روایت رسمی، بلکه از خلال آمارهای عجیب، حاشیه‌های به‌ظاهر بی‌اهمیت، اختراعات کوچک و تصمیم‌های بزرگ سیاسی بازمی‌سازد. خواندن این اثر امکان می‌دهد تا خشونت، پیشرفت، ایدئولوژی، مصرف‌گرایی، رابطه‌ی جنسی، دین و حافظه‌ی تاریخی در اروپا در یک تصویر واحد و پیوسته دیده شود و نسبت میان زندگی روزمره و فاجعه بهتر فهمیده شود.

خواندن کتاب شهر فرنگ اروپا را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که به تاریخ قرن بیستم اروپا، جنگ‌های جهانی، ایدئولوژی‌های سیاسی، هولوکاست، علم و تکنولوژی، و همچنین پیوند میان زندگی روزمره، فرهنگ عامه و خشونت ساختاری علاقه‌مند هستند و می‌خواهند تصویری فشرده اما چندلایه از این قرن داشته باشند.

درباره پاتریک اوئورژدنیک

پاتریک اوئورژدنیک، متولد ۲۳ آوریل ۱۹۵۷ در پراگ، نویسنده، مترجم و مقاله‌نویس اهل جمهوری چک است که به دو زبان چکی و فرانسوی می‌نویسد و از سال ۱۹۸۴ در فرانسه زندگی می‌کند.

او پس از تحصیل در پراگ، به‌دلیل فعالیت‌های سیاسی و امضای دادخواستی در حمایت از زندانیان سیاسی چکسلواکی، از ادامه‌ی تحصیل در دانشگاه محروم شد و سال‌ها در مشاغل گوناگونی، از کتاب‌فروشی و بایگانی تا پستچی و بهیار، فعالیت کرد. در سال ۱۹۸۴ به فرانسه مهاجرت کرد و ضمن تحصیل در رشته‌ی ادبیات فرانسه و تاریخ اندیشه، به نویسندگی، ترجمه و پژوهش ادبی پرداخت. او سال‌ها با نشریات ادبی همکاری داشته، در دانشگاه آزاد نوآلاگه به تدریس پرداخته و آثار متعددی از نویسندگان فرانسوی را به زبان چکی ترجمه کرده است.

پاتریک اوئورژدنیک با انتشار «شمیربوخ؛ فرهنگ چکی نامتعارف» به شهرت رسید، اما موفقیت بین‌المللی او بیش از همه مرهون کتاب شهر فرنگ اروپاست؛ اثری که به ده‌ها زبان ترجمه شده و از شاخص‌ترین آثار ادبیات معاصر چک به شمار می‌رود. از دیگر آثار شاخص او می‌توان به «سال بیست‌وچهارم»، «فرصتی مناسب، ۱۸۵۵»، «بایگانی» و «پایان جهان ظاهراً اتفاق نیفتاد» اشاره کرد.

آثار اوئورژدنیک با نگاهی انتقادی به تاریخ، زبان، ایدئولوژی و حافظه‌ی جمعی شناخته می‌شوند. او با بهره‌گیری از طنز، ایجاز و ساختارهای روایی نامتعارف، کلیشه‌های فکری و روایت‌های رسمی تاریخ را به چالش می‌کشد.

درباره خشایار دیهیمی

خشایار دیهیمی، متولد ۱۳۳۴ در تبریز، مترجم، ویراستار و پژوهشگر ایرانی است که بیشتر با ترجمه و ویرایش آثار فلسفی و علوم انسانی شناخته می‌شود. او تاکنون بیش از ۱۰۰ عنوان کتاب را ترجمه و ویراستاری حدود ۱۰۰ کتاب را بر عهده داشته است. از مهم‌ترین ترجمه‌های او می‌توان به مجموعه‌ی «نسل قلم»، «فلسفه‌ی غرب»، «یادداشت‌های یک دیوانه» و «دیالکتیک تنهایی» اشاره کرد.

دیهیمی از کودکی به مطالعه علاقه‌مند بود و خواندن و نوشتن را پیش از ورود به مدرسه آموخت. او دانش‌آموخته‌ی رشته‌ی مهندسی شیمی است، اما فعالیت حرفه‌ای خود را به ترجمه، ویرایش و پژوهش در حوزه‌ی فلسفه و علوم انسانی اختصاص داده است.

او در سال ۱۳۵۸ همکاری خود را با نشریه‌ی «جنبش» آغاز کرد و از سال ۱۳۶۵ در انتشارات انقلاب اسلامی به‌عنوان ویراستار مشغول به کار شد و مسئولیت ویرایش مجموعه‌ی «تاریخ تمدن» را بر عهده گرفت. دیهیمی همچنین در انتشار نشریه‌ی «نگاه نو» با محمدتقی بانکی و علی میرزایی همکاری داشت و مدتی دبیر شورای نویسندگان این نشریه بود. او پس از کناره‌گیری از این سِمت، همکاری خود را با «نگاه نو» از طریق ترجمه و نگارش مقاله ادامه داد.

خشایار دیهیمی علاوه‌بر ترجمه و ویرایش، سابقه‌ی تدریس در مؤسسه‌های رخداد تازه و پرسش را نیز در کارنامه‌ی خود دارد و از مترجمان تأثیرگذار حوزه‌ی فلسفه در ایران به‌ شمار می‌رود.

بخشی از کتاب شهر فرنگ اروپا

«برخی از مورخان بعدها گفتند که قرن بیستم عملا در ۱۹۱۴ با آغاز جنگ شروع شد، چون این نخستین جنگ در تاریخ بود که در آن این‌همه کشور شرکت جستند و این‌همه آدم در آن جان باختند و هواپیماها و بالن‌ها به پرواز درآمدند و پشت جبهه و شهرها و غیرنظامیان را بمباران کردند و زیردریایی‌ها کشتی‌ها را غرق کردند و توپخانه‌ها توانستند توپ‌های سنگین را تا فاصلهٔ ده دوازده کیلومتری شلیک کنند. و آلمانی‌ها گاز را اختراع کردند و انگلیسی‌ها تانک را و دانشمندان ایزوتوپ‌ها و نظریهٔ عام نسبیت را کشف کردند که طبق آن هیچ چیز متافیزیکی وجود ندارد بلکه همه‌چیز نسبی است. و وقتی تفنگداران سنگالی برای نخستین بار هواپیما را دیدند، فکر کردند که پرندهٔ بی‌آزاری است و یکی‌شان یک تکه گوشت از جسد اسبی مُرده کند و با همهٔ زورش تا آن دوردست‌ها پرت کرد تا این پرنده را بفریبد و دور براند. و سربازان اونیفورم‌های سبز و استتاری پوشیدند، چون دلشان نمی‌خواست دشمن آن‌ها را ببیند و این خودش در آن زمان کاری مدرن بود، چون در جنگ‌های قبلی سربازان اونیفورم‌های رنگ ووارنگی که خیلی توی چشم می‌آمد می‌پوشیدند تا از آن دوردست‌ها هم پیدا باشند. و بالن‌ها و هواپیماها در آسمان به پرواز درمی‌آمدند و همین اسب‌ها را خیلی ترسان و هراسان می‌کرد. و نویسندگان و شاعران کوشیدند راه‌هایی برای بیان این مسائل به نحو احسن پیدا کنند و در ۱۹۱۶ دادائیسم را خلق کردند، چون همه‌چیز به نظرشان دیوانه‌وار می‌آمد. و در روسیه هم انقلابی را خلق کردند.»