با کد تخفیف Salam اولین کتابتان را با ۵۰٪ تخفیف از طاقچه دریافت کنید.
سودای تفکیک

دانلود و خرید کتاب سودای تفکیک

جستارهایی در سنت فکری، روش‌شناسی و شخصیت‌های مکتب تفکیک

۵٫۰ از ۱ نظر
۵٫۰ از ۱ نظر

برای خرید و دانلود  کتاب سودای تفکیک  نوشته  سیدحسن اسلامی‌اردکانی  و خواندن و شنیدن هزاران کتاب الکترونیکی و صوتی دیگر،  اپلیکیشن طاقچه  را رایگان نصب کنید.

دانلود و خواندن کتاب در اپلیکیشن طاقچه

معرفی کتاب سودای تفکیک

کتاب سودای تفکیک نوشته سید حسن اسلامی اردکانی، جستارهایی در سنت فکری، روش شناسی و شخصیت‌های محبوب تفکیک است. 

درباره کتاب سودای تفکیک

کتاب سودای تفکیک به بررسی مهم‌ترین آموزه‌های مکتب می‌پردازد. این آموزه‌ها عبارت‌اند از: جدایی راه دین از فلسفه و عرفان، برتری شناخت دینی، استناد این شناخت به قرآن و حدیث، اتکا به ظاهر آیات و روایات و رد هرگونه تأویل. در حقیقت این مکتب می‌کوشد که از طریق فلسفه اعتبار کسب کند اما در عین حال به نقادی فلسفه می‌پردازد و در تلاش است تا آن را بی‌اعتبار کند. در هر حال، در متون معاصر می‌توان حمله‌هایی از طرفداران این مکتب به فلسفه اسلامی پیدا کرد. 

این اثر مروری بر سنت فلسفه ستیزی در جهان اسلام و مسیحیت می‌پردازد و آموزه‌های مکتب تفکیک را نقد می‌کند. بعد از آن به روش‌شناسی طرفداران مکتب تفکیک می‌پردازد و در انتها آرا و عقاید شخصیت‌های برجسته این جریان فکری بررسی و کاوش می‌شود.

کتاب سودای تفکیک را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم 

علاقه‌مندان به مطالعه کتاب‌های فلسفی و مذهبی را به خواندن این اثر دعوت می‌کنیم. 

بخشی از کتاب سودای تفکیک

مخالفت با فلسفه در میان مسلمانان عمدتاً از سوی دو گروه صورت می‌گرفت: نخست عارفان و دیگری متشرعان. عارفان با تأکید بر نقش دل و عواطف در شناخت، راه عقل را تاریک و راهزن می‌دانستند و خود را برتر از فلاسفه می‌شمردند. از این‌رو با فلسفه ناسازگار بودند. این مخالفت خود دارای طیف گسترده‌ای بود؛ از بی‌ارزش شمردن فلسفه تا تکفیر فلاسفه و زندیق خواندن آنان. داستان معروف گفت‌وگوی سه‌روزه بوعلی سینا و بوسعید ابوالخیر، که یکی نماینده تفکر عقلانی و دیگری سخنگوی سلوک عرفانی است، نگاهی توأم با کوچک‌شماری فلسفه و بزرگداشت عرفان دارد. به گفته محمدبن منور، زندگی‌نامه‌نویس بوسعید، پس از آنکه این دو تن در نیشابور با یکدیگر گفت‌وگو کردند، از بوعلی پرسیدند شیخ را چگونه یافتی، او پاسخ داد: «هرچه من می‌دانم او می‌بیند». همین را مریدان شیخ از او پرسیدند و او پاسخ داد: «هرچه ما می‌بینیم او می‌داند». این داستان با ظرافت می‌کوشد برتری عرفان را بر فلسفه نشان دهد؛ فلسفه اگر هم به کاری آید، تنها گزارشگر حالات است، اما عرفان نشان‌دهنده و عین همان حالاتی است که فلسفه توان دیدن و دریافتن آنها را ندارد. از صحت یا سقم این داستان که بگذریم، به نیکی نگرش برتری‌جویانه عرفان را نسبت به فلسفه در آن می‌بینیم. در این نگرش هرچند حقانیت فلسفه به سؤال گرفته نشده و حتی از ارادت بوعلی نسبت به بوسعید سخن به میان آمده، در نهایت عرفان برتر از فلسفه قلمداد شده است.

اما عارفان دیگر این سعه صدر را نداشتند و از تکفیر فلاسفه دریغ نمی‌کردند. از این کسان می‌توان سنایی غزنوی شاعر متفلسف قرن پنجم را نام برد که ذوق ایمانی را در برابر عقل یونانی می‌نهد. او در قصیده‌ای با مطلع «شرط مردان نیست در دل عشق جانان داشتن» سستی فیلسوف را در قبال فرائض دینی این‌گونه نشان می‌دهد:

تا کی از کاهل‌نمازی ای حکیم زشت‌خوی!

همچو دونان اعتقاد اهل یونان داشتن؟

نظرات کاربران

مشاهده همه نظرات (۱)
محمد طاهر پسران افشاریان
۱۴۰۰/۰۳/۰۳

این کتاب عالی هست چون نویسنده هم منطق دان خوبی هست و به انواع مغالطات اشنا هست و هم یک اشنایی کوچک با تاریخ فلسفه و جدل فلاسفه و متکلمان دارد و هم شناخت خوبی از جریان های فلسفه ستیز معاصر

- بیشتر
بریده‌هایی از کتاب
مشاهده همه بریده‌ها (۱۷)
مدافعان مکتب معارفی خراسان به مخالفت با فلسفه بسنده نمی‌کنند، بلکه می‌کوشند موضع خود را مدلل و موجه سازند. گفتنی است در اینجا فلسفه به معنای عام، که شامل منطق نیز باشد، در نظر گرفته شده است. با مرور متون مختلف این نحله، می‌توان مهم‌ترین دلایل نادرستی فلسفه را به شرح زیر دانست: ۱. توطئهٔ خلفا برای ترویج فلسفه ۲. مخالفت امامان (ع) با فلسفه ۳. مخالفت فلاسفه با امامان (ع) ۴. مخالفت یاران امامان (ع) با فلاسفه ۵. مخالفت فقها با فلاسفه در طول تاریخ ۶. تفرقه و اختلاف‌انگیزی فلسفه ۷. عدم دستور ترجمهٔ فلسفه از سوی رسول خدا (ص) ۸. وجود دستگاه معرفتی مستقل در دین ۹. دشواری مسیر فلسفه ۱۰. بهره‌گیری از قیاس ۱۱. ارجاع به وجدان
محمد طاهر پسران افشاریان
معروف‌ترین دلیل ضد فلسفه آن است که در اصل، ورود فلسفه به جهان اسلام و نهضت ترجمهٔ متون فلسفی و ترویج حلقه‌های فلسفی از سوی خلفا برای مقابله با اهل بیت (ع) و کم‌رنگ کردن معارف آنان بود. از این منظر، گشودن بیت‌الحکمه از سوی مأمون تلاشی بود برای بستن خانهٔ اهل بیت و دور ساختن مردم از آنان. میرزای اصفهانی در مقدمهٔ ابواب الهدی پس از اشاره به این مطلب، و رد فلسفه، از پیش‌قدمی مرحوم مجلسی و تفطن او به این «دقیقه» یاد می‌کند و داستانی از بحار الأنوار نقل می‌کند که منبع آن صفدی است. چون مأمون با پادشاه قبرس پیمان آتش‌بس منعقد ساخت، از او کتاب‌های یونانی را خواستار شد. در خزانهٔ پادشاه مجموعه‌ای از این کتاب‌ها بود که کسی به آنها راه نداشت. پادشاه با نزدیکان خود به مشاوره پرداخت، همه با ارسال کتاب‌ها مخالفت کردند. تنها یک کشیش به پادشاه پیشنهاد کرد کتاب‌ها را برای مأمون بفرستد و گفت: «این علوم وارد هیچ حکومت شرعی‌ای نشدند، مگر آنکه آن را فاسد ساختند و در میان عالمانش اختلاف پدید آوردند».
محمد طاهر پسران افشاریان
همچنین او این سخن علامه مجلسی را از سر تأیید نقل می‌کند که «مشهور ساختن کتاب‌های فلاسفه میان مسلمانان، از بدعت‌های خلفای جور و دشمن امامان دین بود، تا مردم را از آنان و از شرع مبین رویگردان کنند». میرزای اصفهانی در تقریرات درسی خود از فاجعه‌ای بس بزرگ سخن می‌گوید: «و آن هم ترجمهٔ فلسفه و انتشار آن در میان مسلمانان به دستور رشید ملعون بود، تا قواعد آن تثبیت و دلایل آن در قلوب مسلمانان راسخ شد».
محمد طاهر پسران افشاریان
مرحوم قزوینی نیز در مقدمهٔ کتاب بیان الفرقان بر نقش خلفا در ترجمهٔ فلسفه انگشت گذاشته و از مطرود بودن فلاسفه از سوی متدینان سخن گفته است. این مسئله امروزه در عمدهٔ کتاب‌هایی که در دفاع و تبیین مکتب معارفی خراسان نوشته شده است با عبارات گوناگونی نقل و نقش خلفا، یهودیان، مسیحیان در ترجمه و ترویج فلسفه برجسته می‌شود. دیدن عباراتی از این دست در برخی از این کتاب‌ها عادی است: «... نظام خلافت اموی و عباسی و ایادی یهودی و مسیحی دست به هم دهند و منطق یونانی را ترجمه کنند ...
محمد طاهر پسران افشاریان
دفاع از مقام و منزلت عقل علامه طباطبایی را به مواجهه و رویارویی با یکی از مهم‌ترین مرجعیت‌های فکری شیعه، یعنی علامه مجلسی، کشاند؛ مواجهه‌ای که برای طباطبایی گران تمام شد و بستر تحریم‌ها گشت. قرار بود طباطبایی توضیحاتی بر بحار الأنوار بیفزاید و این مجموعهٔ بزرگ شیعی به گونه‌ای محتشم منتشر گردد. این توضیحات تا جلد هفتم ادامه یافت، اما بر اثر فشار افکار عمومی و به درخواست برخی از مراجع وقت، ادامهٔ این کار متوقف و جلدهای بعدی بدون این تعلیقات منتشر شد. این توضیحاتْ کوتاه و مختصر و کمتر از صد مورد است که در پانوشت چاپ قدیم کتاب بحار الأنوار چاپ شده‌اند. برخی از آنها توضیحات زبانی و ادبی است و برخی به مسائل اعتقادی اشاره دارد. اما مهم‌ترین نکته‌ای که به متوقف شدن نگارش آنها انجامید، برخی از توضیحاتی است که طباطبایی به دفاع از فلسفه، فلاسفه و معنای عقل و در نقد علامه مجلسی نگاشت.
محمد طاهر پسران افشاریان
همچنین طباطبایی تعریف مجلسی از عقل را نپذیرفت و آن را خطایی ناشی از بدبینی به اهل فلسفه دانست. آقای عابدی در «نگاهی به تعلیقات علامه طباطبایی بر بحار الأنوار» با اشاره به ماجرای تعلیقات و توقف آن و اندکی دفاع از مجلسی، ویژگی‌های تعلیقات علامه را این‌گونه خلاصه می‌کند: ۱. اختصارگویی؛ ۲. عدم نقل‌قول؛ ۳. دقت‌های فلسفی فراوان؛ ۴. تلاش فراوان در جهت جمع بین عقل و نقل؛ ۵. کمک گرفتن از سایر روایات برای فهم معانی حدیث؛ ۶. احتیاط زیاد در روایات و شتابزده مجعول ندانستن احادیث؛ ۷. نقد بیانات و برداشت مجلسی، نه اصل روایات؛ ۸. کافی ندانستن سخنان مجلسی، نه باطل شمردن آنها؛ ۹. اعتقاد و اعتماد کامل داشتن به فلسفه و فیلسوفان؛ ۱۰. ناخرسندی از تفسیر اخباریان از احادیث.
محمد طاهر پسران افشاریان
این موضع‌گیری صریح برابر علامه مجلسی موجب عکس‌العمل شدیدی شد و نهایتاً به توقف این حرکت انجامید. توقف این کار با هر انگیزه‌ای صورت گرفت به نظر می‌رسد که در مجموع به سود تفکر عقلی، که شیعه همواره به آن افتخار می‌کند، نبود. از آنجا که از این مسئله در جاهایی دیگر بحث شده است از طرح تفصیلی آن خودداری و به همین مقدار بسنده می‌کنیم.
محمد طاهر پسران افشاریان
همچنین برخی از فیلسوفان مسلمان، مانند ابن‌رشد، مخالف عرفان بوده‌اند. برخی از فقیهان نیز هم‌زمان مخالف فیلسوفان و عارفان بوده‌اند. از این‌رو، باید اساس نگرش تفکیکی را در جای دیگری یافت. طبق تعریفی که نسل دوم مکتب تفکیک از این نگرش به دست داده‌اند، می‌توان مکتب تفکیک را مکتب جداسازی سه روش و راه معرفت یعنی وحی، عقل و کشف دانست.
محمد طاهر پسران افشاریان
اما هنگامی که سخن از «عقل خودبنیاد دینی» به میان آمد، یعنی ما از عقلی سخن می‌گوییم که متفاوت از عقل عرفی است و خارج از دین معنا و مصداقی ندارد. لازمهٔ این سخن آن است که برای مثال مسلمانی نتواند با یک مسیحی گفت‌وگو و دربارهٔ مفاهیم اختلافی بحث کند؛ زیرا عقل خودبنیاد دینیِ یک مسلمان منطقاً با عقل خودبنیاد یک مسیحی فرق می‌کند و هیچ یک برای دیگری اعتبار نهایی ندارد. اگر هم آن دو بخواهند از دلایلی بیرون از دین خود استفاده کنند و به اصولی عام توسل جویند، در آن صورت با عقل عام روبه‌رو هستیم، نه عقل خودبنیاد دینی. اینجاست که عقل خودبنیاد دینی یا معنای محصلی ندارد یا اگر هم معنایی داشته باشد، برای گفت‌وگو با دیگران اعتباری ندارد.
محمد طاهر پسران افشاریان
عقلْ حجت باطنی و ودیعه‌ای الاهی است که در میان افراد بشر وجود دارد و اسلام نیز همان را می‌پذیرد، نه آنکه از عقل خاصی به نام عقل خودبنیاد دینی دم بزند. قرآن کریم، هنگامی که مشرکان را به تعقل یا اقامهٔ برهان دعوت می‌کند، آیا مقصودش عقل خودبنیاد دینی است یا عقل به معنای متعارف آن؟
محمد طاهر پسران افشاریان

اطلاعات تکمیلی

دسته‌بندی
تعداد صفحات۴۸۸ صفحه
قیمت نسخه چاپی۵۰,۰۰۰ تومان
نوع فایلEPUB
تاریخ انتشار۱۳۹۷/۰۹/۱۶
شابک۹۷۸-۶۰۰-۹۹۹۶۱-۷-۹
تعداد صفحات۴۸۸صفحه
قیمت نسخه چاپی۵۰,۰۰۰تومان
نوع فایلEPUB
تاریخ انتشار۱۳۹۷/۰۹/۱۶
شابک۹۷۸-۶۰۰-۹۹۹۶۱-۷-۹