کتاب نبرد سیم ها

کتاب نبرد سیم ها نوشتهٔ یاسر خوشنویس است. نشر کرگدن این کتاب را روانهٔ بازار کرده است. این رساله به رسانه‌های جدید و قدرت در عصر قاجار و پهلوی می‌پردازد.

درباره کتاب نبرد سیم ها

موضوع محوری کتاب نبرد سیم ها مطالعۀ فرایند بازآفرینی دو سیستم ارتباطی در ایران و پیامدهای آن در سطح اجتماعی، به‌ویژه درمورد روابط قدرت است. این دو سیستم عبارت‌اند از تلگراف و رادیو - تلویزیون. این تکنولوژی‌ها شیوه‌های عمل ارتباطی متفاوتی را ممکن می‌‌کردند. تلگراف، ارتباطی نقطه‌به‌نقطه یا فردبه‌فرد را ممکن می‌کرد و هر فرد در یک پیام تلگرافی می‌توانست پیامش را به یک و تنها یک مخاطبِ مشخص برساند. در مقابل، رادیو و تلویزیون ابزارهایی برای پخش گسترده یا انتشار پیام در مقیاس وسیعند، اما کنشگران محدودی می‌توانند از این ابزارها برای ارسال پیام بهره گیرند. بازه‌های زمانی مورد نظر برای این سیستم‌ها به‌ترتیب از دهۀ ۱۲۳۰ تا ۱۳۰۰ و از دهۀ ۱۳۱۰ تا ۱۳۵۰ را در بر می‌گیرد. چنین مطالعه‌ای از یک سو به درکی که از سیستم‌های ارتباطی به‌عنوان نمونه‌هایی از سیستم‌های فنی داریم بازمی‌گردد و از سوی دیگر، به شرایط زمینه‌ای اجتماعی خاص ایران در بازه‌های زمانی یادشده وابسته است. یاسر خوشنویس در این کتاب از مفاهیم، نظریه‌ها و ابزارهای تحلیلی در مطالعات علم و فناوری معاصر بهره گرفته است. این مفاهیم، نظریه‌ها و ابزارها عبارت‌اند از تلقی سیستمی از مصنوعات در قالب سیستم‌های اجتماعی - فنی، تحلیل‌های برساخت‌گرایانه دربارۀ تطور همزمان فناوری‌ها و جامعه با تکیه بر رویکرد برساخت اجتماعی مصنوعات فنی، نظریۀ عامل - شبکه و سرانجام دیدگاهی دربارۀ انتقال فناوری که آن را نوعی بازآفرینی سیستم‌های اجتماعی - فنی در نظر می‌گیرد.

خواندن کتاب نبرد سیم ها را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران تاریخ معاصر ایران پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب نبرد سیم ها

«با آغاز جنگ جهانی اول در ۱۹۱۴، ارتباطات رادیویی جنبه‌ای نظامی و امنیتی پیدا کرد. وزارت دریاداری بریتانیا ایستگاه‌های رادیویی شرکت مارکنی را در اختیار گرفت و نیروی دریایی ایالات‌متحده نیز تمامی ناوگان خود را به فرستنده و گیرنده مجهز کرد، ایستگاه‌های جدیدی ایجاد کرد و ایستگاه‌های خصوصی موجود متعلق به شرکت مارکنی امریکا را نیز تحت کنترل خود درآورد. پس از جنگ نیز نیروی دریایی خواهان کنترل انحصاری بر ارتباطات رادیویی بود. مناقشه در این زمینه درنهایت به شکل‌گیری بنگاه رادیوی امریکا (آر.سی.اِی.) در ۱۹۱۹ به‌عنوان یک کنسرسیوم خصوصی منجر شد. ازآنجاکه شرکت مارکنی امریکا متعلق به سهام‌دارانی انگلیسی بود، دولت تمایل نداشت این شرکت در امریکا قدرتمند باشد و با مجموعه‌ای از اقدامات حقوقی و پیشنهاد خرید سهام از جانب جنرال‌الکتریک، درنهایت سهام این شرکت خریداری شد و تجهیزات آن نیز به آر.سی.اِی. انتقال یافت. این نمونه نشان می‌دهد که اهمیت تسلط بر شرکت‌های رادیویی به‌خوبی درک شده بود. آر.سی.اِی. با استفاده از تجهیزات شرکت مارکنی امریکا و زیرساخت‌های جدید خود، نرخ مخابرهٔ پیام‌های تلگرافی را به‌صورت بی‌سیم به ۱۷ سنت به‌ازای هر کلمه رساند. بدین ترتیب، نرخ ۲۵ سنتی کابل‌های زیردریایی شرکت‌های انگلیسی شکسته شد (همان: ۱۹۰-۲۰۳) و این کابل‌ها که در نیمهٔ دوم قرن نوزدهم ابزاری کلیدی در تسلط انگلستان بر ارتباطات تلگرافی جهانی بودند، به‌تدریج منسوخ شدند.»