کتاب رانندگی برای خانم دیزی

کتاب رانندگی برای خانم دیزی نوشتهٔ آلفرد یوری و ترجمهٔ مسعود قلایی است. نشر قطره این نمایشنامهٔ آمریکایی را روانهٔ بازار کرده است؛ نمایشنامه‌ای درمورد تنش‌های نژادی.

درباره کتاب رانندگی برای خانم دیزی

کتاب رانندگی برای خانم دیزی (Driving Miss Daisy) حاوی یک نمایشنامهٔ آمریکایی است که جایزهٔ پولیتزر سال ۱۹۸۸ میلادی را برای نویسنده به ارمغان آورده است. داستان این نمایشنامه که اولین‌بار در سال ۱۹۸۷ انتشار یافت، در میانهٔ قرن بیستم (اندکی پیش از جنبش حقوق مدنی) و در آتلانتای آمریکا رخ می‌دهد. پیرزن خانه‌دار یهودی به نام «دیزی ورتان» و راننده‌اش «هوک گلبرن» شخصیت‌های این متن نمایشی هستند. پیرزن، در آغاز به‌هیچ‌وجه از اینکه ناچار است به مردی سیاه‌پوست تکیه کند خوشحال نیست، اما هوک بر او پیروز می‌شود. در بازهٔ زمانی ۲۵سالهٔ این نمایشنامه، میان این دو شخصیت مهری ژرف پرورش پیدا می‌کند. نمایشنامهٔ رانندگی برای خانم دیزی را که سه شخصیت دارد، تصویری ظریف از تنش‌های نژادی در آمریکا توصیف کرده‌اند؛ به قلم آلفرد یوری. فیلمی به همین نام و در ژانر کمدی و درام با اقتباس از این نمایشنامه ساخته شده که جایزهٔ اسکار بهترین فیلم (چهار جایزهٔ اسکار) را در سال ۱۹۸۹ میلادی به دست آورده است.

می‌دانیم که نمایشنامه متنی است که برای اجرا بر روی صحنه و یا هر مکان دیگری نوشته می‌شود. هر چند این قالب ادبی شباهت‌هایی به فیلم‌نامه، رمان و داستان دارد، شکل و فرم و رسانه‌ای جداگانه و مستقل محسوب می‌شود. نخستین نمایشنامه‌های موجود از دوران باستان و یونان باقی مانده‌اند. نمایشنامه‌ها در ساختارها و شکل‌های گوناگون نوشته می‌شوند، اما وجه اشتراک همهٔ آن‌ها ارائهٔ نقشهٔ راهی به کارگردان و بازیگران برای اجرا است. بعضی از نمایشنامه‌ها تنها برای خواندن نوشته می‌شوند؛ این دسته از متن‌های نمایشی را کلوزِت (Closet) نامیده‌اند. از مشهورترین نمایشنامه‌نویس‌های غیرایرانی می‌توان به «آیسخولوس»، «سوفوکل»، «اوریپید» (یونان باستان)، «شکسپیر»، «هارولد پینتر» (انگلستان)، «مولیر» (فرانسه)، «هنریک ایبسن» (نروژ)، «آگوست استریندبرگ» (سوئد)، «برتولت برشت» (آلمان)، «ساموئل بکت» (ایرلند) و «یوجین اونیل» (آمریکا) اشاره کرد. نام برخی از نمایشنامه‌نویس‌های ایرانی نیز «بهرام بیضائی»، «عباس نعلبندیان»، «اکبر رادی»، «غلامحسین ساعدی»، «بهمن فُرسی»، «محسن یلفانی»، «نغمه ثمینی»، «محمد رضایی راد»، «محمد یعقوبی»، «محمد رحمانیان»، «علیرضا نادری» و «محمد چرمشیر» بوده است.

خواندن کتاب رانندگی برای خانم دیزی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران ادبیات نمایشی آمریکا و قالب نمایشنامه پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب رانندگی برای خانم دیزی

«دیزی: بس کن، نمی‌توانم بخوانم نمی‌توانم بخوانم. دیوانه‌ام می‌کند. اگر الفبا بلدی پس می‌توانی بخوانی. فقط نمی‌دانی که می‌توانی بخوانی. من به یک‌سری از احمق‌ترین کودکانی که خدا روی پهنهٔ زمین قرار داده درس دادم و مطمئن شدم همه‌شان آن‌قدر سواد دارند که سنگ قبر بخوانند. نامش باوئر است. با با با با باوئر. صدای این «با» شبیه چه حرفی است؟

هوک: شبیه ب.

دیزی: صدالبته. با باوئر. ئر ئر ئر ئر ئر. با  او  ئر. ئر بخش پایانی است. چه حرفی شبیه ئر است؟

هوک: ر؟

دیزی: پس حرف اول هست...

هوک: ب.

دیزی: و حرف آخر...

هوک: ر.

دیزی: ب  ر. ب  ر. ب  ر. بر. بر. بر. خیلی شبیه باوئر است، نه؟

هوک: البته که هست، خانم دیزی. همین است؟

دیزی: همین است. حالا همان‌طور که بهت گفتم برو آنجا و دنبال سنگ قبری بگرد که با ب آغاز شود و با ر پایان یابد؛ این همان باوئر است.

هوک: نگران آنچه آن میان می‌آید نیستیم؟

دیزی: الان نه. همین که گفتم کافی است تا پیدایش کنی. حالا برو.

هوک: بله خانم.

دیزی: و اینجا نیا و بگو نمی‌توانی بخوانی.

هوک: خانم دیزی...

دیزی: باز چه شده؟

هوک: قدر این را می‌دانم، خانم دیزی.

دیزی: مسخره نباش! کاری نکردم. حالا می‌شود بجنبی؟ دارم آب می‌شوم اینجا.»