کتاب رویای نیمه شب

کتاب رویای نیمه شب نوشته مظفر سالاری و رمانی عاشقانه است که در شهر حله می‌گذرد. رمان حاضر درباره‌ی دلبستگی هاشم به ریحانه است؛ عشقی که او را با مرزهای اعتقادی، خانوادگی و اجتماعی روبه‌رو می‌کند. این کتاب فقط داستان دلبستگی نیست و به فضای بازار، حمام، دارالحکومه و تنش‌های پنهان میان شخصیت‌ها نیز پرداخته است. انتشارات کتابستان معرفت رمان حاضر را منتشر کرده است (چاپ ۱۲۹ تا ۱۳۴: ۱۴۰۴). نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب رویای نیمه شب اثر مظفر سالاری

کتاب رویای نیمه شب، به قلم مظفر سالاری، رمانی ایرانی و عاشقانه است که عشق را در بستر تاریخی و مذهبی دنبال می‌کند. زندگی هاشم در شهر حله در مرکز این اثر قرار دارد. او جوانی زرگر، خوش‌چهره و بااستعداد است که در کنار پدربزرگش زندگی می‌کند. هاشم با دیدار دوباره و ناگهانی با ریحانه، هم‌بازی سال‌های کودکی‌اش، دچار آشفتگی عاطفی می‌شود. این دلبستگی ساده پیش نمی‌رود؛ چون میان خانواده‌ی هاشم و خانواده‌ی ریحانه، علاوه‌بر تفاوت جایگاه اجتماعی، اختلاف مذهبی هم وجود دارد. این مانع، عشق را به میدان پرسش و تردید و جست‌وجو می‌برد.

رمان رویای نیمه شب فقط بر احساسات عاشقانه تکیه نکرده است. این کتاب همچنین تصویری زنده از فضای شهر، بازار، کارگاه زرگری، حمام ابوراجح و دارالحکومه ارائه کرده و از طریق این مکان‌ها، روابط قدرت و فشار سیاسی و سوءظن‌های مذهبی را نشان داده است. شخصیت ابوراجح در این رمان نقش مهمی دارد؛ مردی آرام، اهل مطالعه و محترم که گفت‌وگوهایش با هاشم لایه‌ی دیگری را به کتاب افزوده است. بخشی از کشش این رمان از گفت‌وگوها می‌آید.

عشق هاشم کم‌کم به پرسش‌هایی جدی درباره‌ی باور، حقیقت و فاصله‌هایی می‌رسد که میان آدم‌ها افتاده است. در کنار این‌ها حضور دارالحکومه و شخصیت‌هایی مثل وزیر و قنوا، فضای کتاب رویای نیمه شب را از سطح یک رابطه‌ی عاطفی فراتر می‌برد و تنش بیرونی را نیز پررنگ می‌کند. رؤیا، دلدادگی، اضطراب و جست‌وجوی معنایی تازه در رمان رویای نیمه شب در هم تنیده شده‌اند. داستان از زاویه‌دید هاشم روایت شده است.

رویای نیمه شب به‌تدریج به‌سمت مواجهه با باورهای شیعی و ماجرای حضرت مهدی (ع) می‌رود. این موضوع رنگی تازه به اثر داده است. رمان حاضر هم بر کشمکش درونی هاشم تکیه دارد و هم بر فضای اجتماعی و اعتقادی که انتخاب‌های او را دشوارتر می‌کند. این کتاب در ۳۶ فصل به رشته‌ی تحریر درآمده است.

اگر شنیدن کتاب صوتی را ترجیح می‌دهید، می‌توانید «کتاب صوتی رویای نیمه شب» را با صدای مهبد قناعت‌پیشه در طاقچه بشنوید.

خلاصه داستان رویای نیمه شب

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

هاشم، جوان زرگر در شهر حله، با اصرار پدربزرگش از کارگاه به مغازه می‌آید. این تغییر جزئی زندگی هاشم را دگرگون می‌کند. دیدار دوباره‌ی ریحانه، دختر ابوراجح حمامی و هم‌بازی کودکی‌اش، هاشم را گرفتار عشقی ناگهانی و عمیق می‌کند. این دلبستگی با مانعی جدی روبه‌روست؛ هاشم اهل سنت است و ریحانه در خانواده‌ای با مذهب شیعه بزرگ شده است. هاشم در رفت‌وآمد به حمام ابوراجح و گفت‌وگو با او نه‌فقط با مسئله‌ی عشق، بلکه با سؤالاتی درباره‌ی مذهب، حقیقت و فاصله‌هایی که میان آدم‌ها افتاده است، درگیر می‌شود. فشار دارالحکومه و حضور چهره‌های بانفوذ، مسیر هاشم را پیچیده‌تر می‌کند.

چرا باید کتاب رویای نیمه شب را بخوانیم؟

دلایل خواندن رمان رویای نیمه شب را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• رمان حاضر عشقی پرتنش را در بستری تاریخی و اجتماعی روایت کرده است.
• گفت‌وگوهای هاشم و ابوراجح، پرسش‌های مهمی را درباره‌ی اختلاف‌های مذهبی و ریشه‌های آن مطرح می‌کند.
• شخصیت اصلی درگیر کشمکشی درونی است که از دلدادگی شروع می‌شود و به جست‌وجوی فکری و اعتقادی می‌رسد.
• این رمان هم تنش عاطفی دارد و هم تقابل با قدرت سیاسی را نشان می‌دهد و این ترکیب، مسیر اثر را پر از فرازونشیب می‌کند.

خواندن کتاب رویای نیمه شب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این رمان عاشقانه مذهبی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دوستداران ادبیات داستانی معاصر ایران و قالب رمان در ژانر عاشقانه‌ای که در بستر تاریخی و مذهبی شکل گرفته است.
• خوانندگانی که از همراهی با آشفتگی‌ها و تردیدهای قهرمان رمان لذت می‌برند.
• کسانی که می‌خواهند رمانی ایرانی درباره‌ی عشق، تفاوت اعتقادی و فشارهای اجتماعی بخوانند.
• مخاطبانی که به فضاهای شهری قدیم، بازارها و جزئیات زندگی روزمره در ادبیات داستانی علاقه دارند.
• خوانندگانی که دوست دارند در کنار ماجرایی عاطفی، با سؤالات اعتقادی و اخلاقی نیز روبه‌رو شوند.

اگر از خواندن کتاب‌هایی مثل بامداد خمار (فتانه حاج سیدجوادی)، شب سراب (ناهید پژواک) و دالان بهشت (نازی صفوی) لذت بردید، این اثر را نیز دوست خواهید داشت.

درباره مظفر سالاری؛ نویسنده‌ کتاب

مظفر سالاری، متولد ۱۳۴۱ در یزد، از خردسالی گام به جهان ادبیات نهاد و با انشانویسی و خلاصه‌سازی آثار مکتوب، قدم در راه نگارش گذاشت. او پس از اخذ مدرک دیپلم و پیوستن به حوزه‌ی علمیه، ارتباط حرفه‌ای‌تری را با مطبوعات حوزه‌ی کودک و نوجوان برقرار کرد و با پذیرش مسئولیتی داوطلبانه در کتابخانه‌ای بزرگ، زمینه‌ی مطالعه‌ی عمیق و انس با کتاب‌ها را برای خود فراهم آورد.

این نویسنده که اصالت کاری خویش را در نگارش برای نسل کودک و نوجوان می‌داند، خلق رمان «رویای نیمه شب» را در کارنامه‌ی هنری خود ثبت کرده است. مظفر سالاری طی دوران فعالیت خویش موفق به کسب عناوین افتخارآمیز متعددی شده است. او که لقب نخستین روحانی فیلم‌نامه‌نویس را به خود اختصاص داده، در سال ۱۳۷۵ با نگارش فیلم‌نامه‌ای با مضمون دینی، درجه‌ی کیفی «الف» را در عرصه‌ی سینما به دست آورده است.

مظفر سالاری که مشارکتی فعال در دوران نبرد ایران و عراق داشت، به بازآفرینی خاطرات آن دوران برای مخاطبان کودک پرداخته است. از دیگر اقدامات او می‌توان به عضویت در هیئت نظارت بر کتاب کودک و نوجوان و نیز انتشار کتاب «گشایش داستان» به‌عنوان نخستین مجلد از مجموعه‌ی آموزش داستان‌نویسی اشاره کرد. تصدی مسئولیت‌هایی چون معاونت فرهنگی و هنری دفتر تبلیغات و سردبیری فصل‌نامه‌ی «آفرینه» در کارنامه‌ی اجرایی مظفر سالاری قرار می‌گیرد.

فعالیت در حیطه‌ی ترجمه و تفسیر قرآن ویژه‌ی کودکان و نگارش کتاب «قایق‌راندن به اقیانوس» برای شرح جزئیات بازدید سال ۱۳۸۶ آیت‌الله سید علی خامنه‌ای از استان یزد از دیگر آثار مظفر سالاری است. رمان «گنج‌های کامبرین» از دیگر نوشته‌های اوست که برای مخاطبان گروه سنی نوجوان به رشته‌ی تحریر درآمده است.

جوایز و افتخارات کتاب و نویسنده

رویای نیمه شب برگزیده‌ی کتاب سال ولایت و نامزد جایزه‌ی کتاب سال شناخته شده است. این داستان ایرانی همچنین در دوره‌های مختلف موردتقدیر نهادهای فرهنگی قرار گرفته و رکورد فروش بیش از صدها هزار نسخه و چاپ‌های متعدد را ثبت کرده است.

از دیگر جوایز مظفر سالاری می‌توان به نامزدی جایزه‌ی کتاب سال جمهوری اسلامی و دستیابی به عنوان اثر برگزیده در کتاب سال ولایت برای رمان «نیمه‌شبی در حله» اشاره کرد؛ افزون‌بر این او بارها داوری در رویداد کتاب سال را بر عهده داشته است.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره کتاب

آیت‌الله سید علی خامنه‌ای رمان رویای نیمه شب را کتابی بسیار خوب، اصولی و با فضای‌سازی عالی توصیف کرده است.

نقدهای مطرح بر کتاب رویای نیمه شب

• محمدرضا زائری (روحانی شیعه و مدرس دانشگاه) بر این باور است که کتاب رویای نیمه شب با هدف نزدیک‌کردن مذاهب به یکدیگر نوشته نشده است و نباید با این پیش‌فرض مطالعه شود؛ بلکه هدف اصلی این رمان تبیین معارف شیعی و نمایش لطفی از جانب حضرت مهدی (ع) است. او این رمان را در مقایسه با نمونه‌های مشابه، نرم‌تر و منطقی‌تر دانسته و تاکید کرده است که این کتاب نگاهی بسیار مثبت به هم‌زیستی و تعامل بین مذاهب دارد. زائری معتقد است نویسنده با درک درست از شرایط روز و مخاطب عام، به‌خوبی نشان می‌دهد که ریشه‌ی اختلافات اعتقادی نیست؛ بلکه سیاسی است.
• مهدی کاموس (نویسنده، پژوهشگر و داور کنگره‌های ادبی) با تأکید بر لزوم تعیین ژانر برای بررسی آثار ادبی، کتاب رویای نیمه شب را یک رمان دینیِ عامه‌پسند با جنبه‌های تاریخی معرفی کرده که توانسته است ارتباط مؤثری با طبقه‌ی متوسط دین‌دار برقرار کند. او تصریح می‌کند که عبارت عامه‌پسند بار منفی ندارد و با نگاه مثبت به کار می‌رود. از نظر کاموس، اعتقاد به وحی و نمود آن در سبک زندگی شخصیت‌ها موجب تقویت جنبه‌ی دینی این رمان شده و مسئله‌دارشدن شخصیت اصلی، جنبه‌ی دینی را در اثر تثبیت کرده است. مهدی کاموس این اثر را رمانی ماجرامحور می‌داند که استانداردسازی شده و کلیشه‌های مرسوم را به‌خوبی رعایت کرده است.

اقتباس از کتاب رویای نیمه شب

تولید مجموعه‌ی تلویزیونی و تاریخی «رؤیای نیمه‌شب» توسط سازمان هنری‌ـ‌رسانه‌ای اوج و با کارگردانی غلامحسن آخوندپور، براساس فیلم‌نامه‌ای نگاشته‌شده به قلم سید حسین امیرجهانی و با تهیه‌کنندگی سعید سعدی به سرانجام رسیده است. سریال رویای نیمه شب، بازآفرینی و اقتباسی آزاد از رمان حاضر محسوب می‌شود که وقایع آن در سال ۷۱۰ هجری و همزمان با حکومت سلطان محمد اولجایتو می‌گذرد. در این مجموعه‌ی اقتباسی، چهره‌هایی نظیر حسن معجونی، روزبه حصاری، بهاره افشاری، محسن قصابیان، نادر سلیمانی و نسیم ادبی مقابل دوربین رفته‌اند. پخش این اثر از تاریخ ۵ مرداد ۱۴۰۵ از شبکه سه‌ی سیما آغاز شد.

بخشی از کتاب رویای نیمه شب

«تمام کوچه‌پس‌کوچه‌ها را دویدم. در طول راه، ده‌ها فکر و خیال وحشتناک و ناراحت‌کننده از ذهنم گذشت. اگر ابوراجح و خانواده‌اش موفق به فرار می‌شدند، دیگر بعید بود آن‌ها را ببینم. اگر دست‌گیر می‌شدند، ابوراجح کشته می‌شد و ریحانه و مادرش به سیاه‌چال می‌افتادند. چطور ریحانه می‌توانست آن سیاه‌چال وحشت‌انگیز را تحمل کند؟ از خدا خواستم اگر قرار بود ریحانه به حبس در سیاه‌چال محکوم شود، من هم کنارش به بند کشیده شوم. آن‌وقت گاهی می‌توانستم او را ببینم و با او حرف بزنم و شریک شکنجه‌ها و دردهایش باشم. این خیلی بهتر از آن بود که دیگر او را نبینم و یا این‌ که با یکی مثل مسرور ازدواج کند. از این فکر که مسرور ممکن بود از وزیر بخواهد ریحانه را به ازدواج با او مجبور کند، بر خود لرزیدم؛ گرچه ریحانه کسی نبود که به این زندگی خفّت‌بار تن دهد.»